VII SA/Wa 2033/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Marciniak, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, oceniając zgromadzony materiał dowodowy, zamiast uchylać się od tego obowiązku. Ponadto, organ odwoławczy zignorował wytyczne sądu zawarte w poprzednim orzeczeniu dotyczące konieczności przedłożenia decyzji środowiskowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii cyfrowej zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego. Po długotrwałym postępowaniu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę z powodu nieprzedłożenia przez inwestora dokumentu potwierdzającego zgodność inwestycji z przepisami planistycznymi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając, że inwestor przedłożył wymagane dokumenty. Spółdzielnia [...] wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Spółdzielni [...] w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., nakazującej [...] S.A. rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej składającej się z dwóch masztów o wysokości 6,80 m i 4,90 m wraz z zainstalowanymi antenami i urządzeniami technicznymi oraz instalacjami i podłączeniami dróg kablowych, usytuowanej na dachu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że stacja bazowa telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] zlokalizowana na dachu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] o z dnia [...] września 2004 r. znak: [...].
Następnie Wojewoda [...] na wniosek [...] Spółdzielni [...] wznowił postępowanie i w dniu [...] stycznia 2006 r. decyzją znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2004 r. oraz decyzję Prezydenta [...] nr [...] i umorzył postępowanie I instancji w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym [...] Spółdzielnia [...] złożyła wniosek o wszczęcie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego postępowania w sprawie rozbiórki stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nakazał na podstawie art. 48 ust 1 Prawa budowlanego rozbiórkę przedmiotowej stacji, a po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję rozbiórkową i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ pierwszej instancji w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 383/07 oddalił skargę [...] Spółdzielni Budowlano-[...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której zrealizowano budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej, organ powiatowy powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w powyższym wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. wydaną w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
W dalszej kolejności, w postępowaniu nadzwyczajnym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] dnia [...] listopada 2007 r. uzasadniając, że inwestor nie mógł odstąpić od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż projekt ten został wyeliminowany z obrotu prawnego.
Następnie, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. wydanym w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, został nałożony na inwestora obowiązek przedstawienia raportu oddziaływania stacji na środowisko, aktualnego sprawozdania z pomiarów pól elektromagnetycznych oraz decyzji środowiskowej. Natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego nie można na inwestora nakładać obowiązku przedłożenia dokumentów, które nie są ocenami czy ekspertyzami.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku ze złożoną skargą na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2777/11 uchylił obie decyzje, wskazując, że organ dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a.
W toku kontynuowanego postępowania I instancji przedstawiciel PINB dla [...] dokonał w dniu [...] kwietnia 2014 r. oględzin, w trakcie których ustalono, iż na dachu budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] usytuowane są anteny telefonii cyfrowej. W narożniku wschodnim przymocowany jest w sposób trwały do dachu maszt o wysokości ok. 5,00 m. Do masztów zamontowane są dwie anteny sektorowe. Przy maszcie na dachu zamontowane są moduły radiowe (8 sztuk). W narożniku zachodnim przymocowany jest w sposób trwały do powierzchni dachu maszt o wysokości ok. 6,00 m. Do masztu zamontowane są: anteny sektorowe i jednoliniowa, do powierzchni dachu przymocowane są 4 moduły radiowe. Pomiędzy masztami na konstrukcji stalowej mocowanej do dachu usytuowane są dwie szafy sprzętowe o wymiarach 75 cm x 180 cm x 75 cm. Całość instalacji połączona jest kablami poprowadzonymi na konstrukcji stalowej przymocowanej do dachu. Według oświadczenia W. S. ww. instalacja anten została zrealizowana w latach 2004-2006.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r. wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego nakazał [...] S.A. z siedzibą w [...] przedłożenie:
- inwentaryzacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr v, zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...],
- decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku o jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko),
- oceny technicznej prawidłowości i zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego i czy stacja bazowa telefonii cyfrowej usytuowana na dachu budynku mieszkalnego nie narusza usprawiedliwionych interesów osób trzecich w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji,
- oceny aktualnego stanu technicznego ww. urządzeń
w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji.
W wyniku złożonych odwołań, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., uchylił wyżej opisaną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakazał [...] S.A. z siedzibą w [...] przedłożenie:
- inwentaryzacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...],
- decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku o jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko),
- oceny technicznej prawidłowości i zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego i czy stacja bazowa telefonii cyfrowej usytuowana na dachu budynku mieszkalnego nie narusza usprawiedliwionych interesów osób trzecich w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji,
- oceny aktualnego stanu technicznego ww. urządzeń,
- dokumentu potwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z miejscowymi przepisami planistycznymi.
Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt: VII SA/Wa 932/15, oddalił skargę. WSA wskazał, że wobec ustalenia przez Wojewodę [...], że raport o odziaływaniu na środowisko zawiera błąd na podkładzie geodezyjnym dotyczący wysokości budynków, a plan zagospodarowania terenu zawarty w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę również zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące budynku [...], powstała konieczność przedłożenia decyzji środowiskowej.
W międzyczasie [...] S.A. przy piśmie z dnia [...] maja 2015 r. przedłożyła do organu powiatowego: inwentaryzację powykonawczą sprzętu [...] wraz z ocen techniczną prawidłowości wykonanych robót budowlanych sporządzoną w dniu [...] maja 2015 r.; inwentaryzację powykonawczą branży elektrycznej sporządzoną w dniu [...] marca 2015 r.; kwalifikację przedsięwzięcia stacji bazowej telefonii komórkowej opracowaną w kwietniu 2015 r.; pismo Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., zawierające stanowisko, że przedmiotowe przedsięwzięcie inwestycyjne nie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; kopię wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego złożonego w dniu [...] maja 2015 r. Natomiast przy piśmie z [...] sierpnia 2015 r. [...] S.A. przedłożyła do organu powiatowego kopię decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], prowadzone na wniosek [...] S.A. z dnia [...] maja 2015 r. oraz kopię pisma Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o przekazaniu odwołania od powyższej decyzji do organu odwoławczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wezwał [...] S.A. do przedłożenia brakującego dokumentu potwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji budowlanej z miejscowymi przepisami planistycznymi.
Przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. [...] S.A. przedłożyła do organu powiatowego odpis decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania oraz odpis utrzymującej ją w mocy decyzji SKO w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r.
W dniu [...] maja 2016 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło pismo pełnomocnika [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2016 r., informujące, że prace remontowe, zgodnie z uwagami zamieszczonymi w opracowaniu "Inwentaryzacja sprzętu [...] wraz z oceną techniczną prawidłowości wykonanych robót budowlanych" z dnia [...] maja 2015 r., zostały wykonane, na potwierdzenie czego przedłożono dokumentację zdjęciową.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał całkowitą rozbiórkę przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej z uwagi na niewypełnienie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] - brak dokumentu potwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z przepisami planistycznymi.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] S.A., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, że inwestor wykonał nałożonym na niego obowiązek w całości i umorzenie postępowania. Zdaniem strony przedłożona ostateczna decyzja Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w pełni wyczerpuje pojęcie dokumentu świadczącego o zgodności inwestycji z miejscowymi przepisami planistycznymi, wobec czego bezzasadny jest orzeczony przez organ powiatowy nakaz rozbiórki w stosunku do przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się ze stanowiskiem organu powiatowego, że podmiot zobowiązany nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z przepisami planistycznymi, bowiem [...] S.A. w dniu [...] maja 2015 r. wystąpiła do właściwego organu z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na lokalizacji stacji bazowej sieci cyfrowej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
Organ odwoławczy wskazał, że powyższa sprawa została rozstrzygnięta decyzją Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Z ww. decyzji wynika, że organy orzekające oparły swoje rozstrzygnięcia na stanowisku Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...], według którego przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie stanowi przedsięwzięcia, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wobec tego przedmiotowe przedsięwzięcie nie jest tym, o którym mowa w art. 59 ust. 1 oraz w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 200S r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, i nie wymaga przeprowadzania postępowania w sprawie uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W opinii [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z powyższej decyzji wynika, że na terenie, na którym znajduje się budynek mieszkalny z usytuowaną na dachu stacją bazową sieci cyfrowej brak jest obowiązujących przepisów planistycznych, zaś obowiązujące przepisy nie wymagają w tym konkretnym przypadku wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje w sposób znaczący na środowisko, a decyzja Zarządu Dzielnicy Wola [...] nr [...] o umorzeniu postępowania nie wynikała z faktu niezgodności przedmiotowego obiektu telekomunikacyjnego z przepisami planistycznymi, tylko z faktu braku potrzeby jej uzyskania przez inwestora.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że [...] S.A. przedłożyła wszystkie dokumenty wymagane decyzją nr [...], co umożliwi ww. Spółce zakończenie procedury naprawczej. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane organem właściwym do wydania i oceny przedłożonej dokumentacji powinien być organ nadzoru budowlanego I instancji. Wskazał przy tym, że za przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi nadzoru budowlanego stopnia podstawowego przemawia również konieczność zapewnienia stronom postępowania możliwości instancyjnej kontroli rozstrzygnięcia w przedmiocie zebranego materiału dowodowego i jego kwalifikacji prawnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że umorzenie postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. a w omawianej sprawie nie można mówić o zaistnieniu przesłanki świadczącej o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego. Wskazał, że przepisy prawa materialnego wyraźnie określają, w jaki sposób może zakończyć się postępowanie naprawcze, w którym została wydana decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. poprzez - wydanie decyzji, o której mowa w przepisach art. 51 ust. 3 ww. ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Spółdzielnia [...] wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż [...] S.A. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zgodność przedmiotowej inwestycji z przepisami,
- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i w konsekwencji błędne uznanie, że:
a/ decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi dokument potwierdzający zgodność przedmiotowej inwestycji budowlanej z miejscowymi przepisami planistycznymi;
b/ stacja bazowa telefonii komórkowej zlokalizowana na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] stanowi infrastrukturę telekomunikacyjną o nieznacznym oddziaływaniu w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy co najmniej jeden z masztów ma powyżej 5 metrów wysokości
- prawa materialnego tj. art. 47 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy z oświadczeń [...] S.A. oraz ustaleń organów wynika, iż przedmiotowa infrastruktura telekomunikacyjna umieszczona jest na konstrukcji wsporczej mającej powyżej 5 metrów wysokości.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] precyzowała, że w przypadku nie uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, inwestor winien był przedłożyć zaświadczenie o zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu – decyzję o warunkach zabudowy. Zdaniem skarżącej zasadnie organ powiatowy, wobec nie złożenia przez [...] S.A. kompletu wymaganych dokumentów, nakazał inwestorowi całkowitą rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej.
Skarżąca zwróciła uwagę, że z akt sprawy wynika, iż wysokość poszczególnych masztów, na których zainstalowano anteny to odpowiednio 6,80 m i 4,90 m, a zatem konstrukcja wsporcza przedmiotowej infrastruktury przewyższa 5 metrów. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, infrastruktura o nieznacznych oddziaływaniu oznacza instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5m.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej: p.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2016r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., nakazującej [...] S.A. rozbiórkę stacji bazowej telefonii cyfrowej składającej się z dwóch masztów o wysokości 6,80 m i 4,90 m wraz z zainstalowanymi antenami i urządzeniami technicznymi oraz instalacjami i podłączeniami dróg kablowych, usytuowanej na dachu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja kasacyjna, a zatem nie decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę co do istoty, a jednie przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd bada zatem czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, czy też materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia reformacyjnego rozstrzygnięcia, bądź zachodziła potrzeba jego uzupełnienia w niewielkim zakresie, a organ odwoławczy mimo to uchylił się od rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty. Należy przy tym mieć na uwadze, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalna wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego – zasadą dwuinstancyjności – każda sprawa rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, na skutek złożonego odwołania, ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnego postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy, nie może zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji.
Z art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Z powyższych przepisów wynika, że w zasadzie organ odwoławczy powinien ponownie merytorycznie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę uprzednio rozpoznaną przez organ I instancji. Jeżeli zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, to w pierwszej kolejności organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie cytowanego wyżej art. 136 k.p.a.
Brak należycie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego jest wadą postępowania, jednak należy zauważyć, że nie wszystkie naruszenia przepisów postępowania mogą być podstawą stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Przewidziana w omawianym przepisie możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Przepis art. 138 k.p.a., realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania, ukształtował bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. w sprawie II OSK 1441/08 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl). Pogląd ten jest nadal aktualny, mimo zmiany art. 138 § 2 k.p.a. obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. Nr 6 z 10 stycznia 2011, Poz. 18). Przyjąć zatem należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To organ odwoławczy ma podjąć wszelkie, oczywiście możliwe kroki, do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie uwalniać się od obowiązku orzekania przekazaniem sprawy organowi pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w sprawie nie zaistniała sytuacja prawna wyczerpująca dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a., a organ odwoławczy z naruszeniem powyższego przepisu uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy to w jego kompetencji leży ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że [...] S.A. przedłożyła wszystkie dokumenty wymagane decyzją nr [...], co umożliwi inwestorowi zakończenie procedury naprawczej. Jednocześni podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane organem właściwym do wydania i oceny przedłożonej dokumentacji powinien być organ nadzoru budowlanego I instancji. Taki stanowisko organu odwoławczego pozostaje w sprzeczności z treścią art. 138 § 2 k.p.a. Z jednej bowiem strony organ wskazuje , iż całe postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone i pozostała jedynie analiza materiału dowodowego dla zakończenia procedury naprawczej , z drugiej strony uchyla się od jej dokonania, pomimo ustawowego obowiązku.
Należy jednak podkreślić, iż stanowisko merytoryczne organu odwoławczego jest błędne sprzeczne z normą art. 153 ppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016r. sygn.akt VII SA/Wa 932/15 oddalając skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru budowlanego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] i potwierdzając tym samym prawidłowość zakresu obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wyraźnie wskazał , iż w związku z tym, że raport o oddziaływaniu na środowisko zawiera błąd na podkładzie geodezyjnym dotyczący wysokości budynków, a plan zagospodarowania terenu zawarty w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę również zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące budynku [...] , nie ulega wątpliwości konieczność przedłożenia decyzji środowiskowej".
Wyrok Sądu z dnia 22 stycznia 2016r. jest prawomocny, strona nie skorzystała z możliwości wywiedzenia od niego skargi kasacyjnej, jednak nie przedstawiła organowi decyzji środowiskowej, zaś organ odwoławczy kwituje to stwierdzeniem ,iż jego zdaniem przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje w sposób znaczący na środowisko, powołując się przy tym na stanowisko Biura Ochrony Środowiska Urzędu [...] według którego przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie stanowi przedsięwzięcia, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Należy w tym miejscu zauważyć, iż stanowisko to nie przybrało formy decyzji administracyjnej która mogłaby być poddana kontroli instancyjnej i która z pewnością nie stanowi wykonania wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z 22 stycznia 2016r.
Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust 3 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 153 ppsa w stopniu mającym wpływ na wynika postępowania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dokona ponownej analizy wykonania przez inwestora obowiązków nałożonych ostateczną i prawomocną decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. mając przy tym na uwadze wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 22 stycznia 2016r. VII SA/Wa 932/15.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję .
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło