VII SA/Wa 2034/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. R.-P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B. R.l – P. (skarżąca) na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] (organ I instancji) działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 oraz 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. znak [...] zezwalającej skarżącej na dalszą tymczasową lokalizację pawilonu gastronomicznego - na okres trzech lat tj. do dnia [...] sierpnia 2003 r., przy zachowaniu obecnej powierzchni i warunków zawartych w decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. Decyzja niniejsza doręczona została ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi skarżącej, zastępczo w trybie art. 44 Kpa. Pismem z dnia 11 maja 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca wniosła odwołanie na powołane wyżej rozstrzygnięcie organu I instancji, jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia skarżąca podała, iż w okresie od dnia 20 kwietnia do dnia 11 maja 2011 r. wraz z mężem przebywała w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...][...] im. Prof. T.S. - Klinika Neurologii i Neurochirurgii w S.. Jej stan zdrowia uniemożliwiał skontaktowanie się z pełnomocnikiem w celu uzgodnienia złożenia odwołania. Sam pełnomocnik nie mógł tego dokonać, gdyż pełnomocnictwo obejmowało upoważnienie do reprezentowania skarżącej tylko w postępowaniu przed organem I instancji. Sama skarżąca ze względu na stan zdrowia i pobyt w szpitalu nie mogła złożyć odwołania a w przepisanym terminie. Do wniosku skarżąca załączyła kartę informacyjną wystawioną przez Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr [...][...] im. Prof. T. S.- Klinika Neurologii i Neurochirurgii w S., potwierdzającą hospitalizację jej męża w ww. jednostce w okresie od 20 kwietnia do 11 maja 2012 r. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. GINB, działając na podstawie art. 58 Kpa po rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że objęta odwołaniem decyzja (z [...] kwietnia 2012 r. znak: [...]) doręczona została zastępczo zgodnie z art. 44 § 4 Kpa, wedle którego doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma przez pocztę, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Decyzja została uznana za doręczoną pełnomocnikowi skarżącej – M. O. w dniu [...] kwietnia 2012 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] maja 2012 r. GINB wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia od daty ustania przyczyny uchybienia (data wpływu do organu I instancji - [...] maja 2012 r.), ponadto skarżąca dokonała czynności, dla której określony był termin (wniosła odwołanie). Odnosząc się do wskazywanej przez skarżącą podstawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania GINB uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności uniemożliwiającej wniesienie odwołania w terminie. Skarżąca podała, że od dnia 20 kwietnia do dnia 11 maja 2012 r. przebywała w szpitalu. Jednakże z załączonej do wniosku karty szpitalnej wynika, że w tych dniach w szpitalu przebywał jedynie jej mąż A. P.. Organ odwoławczy podał, iż ogólna wzmianka o okoliczności, która czyni niemożliwym zachowanie terminu nie może być uznana za uprawdopodobnienie. Stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności uniemożliwiającej jej dokonanie czynności, w konsekwencji czego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Następnie postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. GINB, działając na podstawie art. 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ odwoławczy w toku procedowania w sprawie, iż wniesione przez skarżącą w dniu 11 maja 2012 r. odwołanie od decyzji organu I instancji złożone zostało z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności, ponadto w sprawie wydano postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. GINB wyjaśnił, iż znany jest mu pogląd (wyrażony m. in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 503/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1490/07), zgodnie z którym wydanie postanowienia o odmowie przywróceniu terminu do wniesienia odwołania czyni zbędnym celowość i konieczność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu na podstawie art. 134 Kpa. Wydanie odrębnego przedmiotowego postanowienia uznał za zasadne z uwagi na zmianę od dnia 11 kwietnia 2012 r. art. 126 Kpa, wedle którego do postanowień określonych w art. 134 Kpa stosuje się przepisy art. 143-152 oraz 156-159 Kpa. Skargę na powołane rozstrzygnięcie (w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do zniesienia odwołania) do sądu administracyjnego złożyła skarżąca wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu postawiła zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na zaniechaniu wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnej analizy wszystkich okoliczności, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wskazała, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 134 Kpa, w wyniku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca podniosła, iż oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Stanowiska te potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych, m.in. wyrok WSA w Szczecinie z 5 października 2011 r. (I SA/Sz 526/11), wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2011 r. (I SA/Wa 1145/11). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi "tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, Komentarz IV, 1970). Uznała, że uchybienie terminu nie było wynikiem choćby jej najmniejszego niedbalstwa, a istniejących przeszkód, których nie była w stanie usunąć "nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Istniejąca przeszkoda miała charakter absolutnie obiektywny, niezależny ode niej oraz trwała przez cały bieg terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Wyjaśniła, iż u jej męża w spornym okresie występowało bezpośrednie i realne zagrożenie utraty życia. Powyższe całkowicie uzasadniało jej całodobową opiekę nad umierającym mężem, była to dla niej sprawa najważniejsza. Przebywając całodobowo razem z umierającym mężem w szpitalach w K., S. oraz L. nie miała fizycznej możliwości zachowania terminu na złożenie odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślenia wymaga, że wyniki postępowań dotyczących uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej samej decyzji pozostają wobec siebie w związku. Polega on na tym, że gdy organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania na podstawie art. 134 Kpa odrębnego postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Natomiast w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ powinien wydać postanowienie o którym mowa w art. 134 Kpa, w dalszej zaś kolejności, w razie ewentualnego wniesienia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu wniesienia odwołania, organ powinien rozpoznać ten wniosek według przepisów art. 58 i 59 § 2 Kpa (por wyrok NSA z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt IOSK 1490/07, ONSA i wsa 2009/3/55). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wraz z odwołaniem złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. GINB, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni zbędnym celowość i konieczność wydania na podstawie art. 134 Kpa postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06, LEX nr 338645 i z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1490/07, LEX nr 500040. Sąd orzekający przedmiotową sprawę powyższy pogląd w pełni akceptuje. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.