VII SA/Wa 2065/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-01
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze może obejmować wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji zezwalającej na rozbiórkę, jeśli obie decyzje nie dotyczą tej samej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji zezwalającej na rozbiórkę, ponieważ decyzja ta nie została bezpośrednio zaskarżona i nie zachodzi tożsamość materialnoprawna między nią a zaskarżoną decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze. Ponadto, decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze ma charakter czysto procesowy i nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA, co czyni wniosek o jej wstrzymanie bezzasadnym.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta zezwalającej na rozbiórkę budynku. W ramach skargi wniosła o wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. Skarżąca argumentowała, że brak rozpatrzenia jej zarzutów w odwołaniu naraża ją na szkodę i trudne do odwrócenia skutki, wskazując na potencjalne problemy związane z azbestem, bezpieczeństwem, hałasem i zapyleniem. Inwestor wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [....] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...].
W skardze do Sądu na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] zezwalającej na rozbiórkę budynku przy ul. A. w W. – strona skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że brak jest podstaw, które uzasadniałyby odmowę przyznania stronie skarżącej statusu strony w tym postępowaniu. Podniosła, że nierozpatrzenie przez organ II instancji zarzutów zawartych w odwołaniu strony skarżącej spowodowało, iż prowadzenie przez inwestora rozbiórki przedmiotowego budynku stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje trudne (a wręcz niemożliwe) do odwrócenia skutki. Nadto brak jest szczegółowych procedur w zakresie rozbiórki elementów z azbestu, brak wytycznych co do sposobu zabezpieczenia nieruchomości przy ul. W., a to ma bezpośredni wpływ na zachowanie bezpieczeństwa i zminimalizowanie ryzyka katastrofy budowlanej. Dodatkowo organy nie dokonały szczegółowej analizy hałasu, zapylenia, czy organizacji ruchu drogowego, które mają wpływ na ocenę pozwolenia na rozbiórkę pod kątem ewentualnego generowania immisji ponad przeciętną miarę i bezpośrednio oddziaływujących na budynek Wspólnoty oraz indywidualne lokale mieszkalne. W związku z tym wykonanie decyzji organu I instancji niesie duże ryzyko wyrządzenia znacznej szkody.
W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. inwestor – C. wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji o zezwoleniu na rozbiórkę. W jego ocenie strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania pozwolenia na rozbiórkę. Ograniczyła się do przedstawienia ogólnikowych twierdzeń, których nie poparła stosowną argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać zarówno skarżącego, jak i pozostałe strony postępowania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W pierwszej kolejności Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. możliwe jest wstrzymanie wykonania innych niż zaskarżony bezpośrednio do sądu akt, pod warunkiem, że akty te zostały wydane "w granicach tej samej sprawy" rozumianej, jako sprawa w sensie materialnoprawnym. Tożsamość sprawy w takim ujęciu będą wyznaczały elementy stosunku prawnego wynikającego z zaskarżonego aktu, a więc identyczność podmiotowa i przedmiotowa, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy p.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie i stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy" dotyczy sprawy w ujęciu materialnym. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2012 r. II OZ 138/12 LEX nr 1121276; z 19 maja 2015 r. sygn. akt II OZ 441/15, LEX nr 1 712 289; uchwała składu 7 sędziów NSA z 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99 r. LEX nr 41266).
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oraz decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji - Prezydenta [...] z [...] lutego 2016 r. pozwalającej C. [...] na rozbiórkę budynku przy ul. A. w W. Natomiast objęta skargą jest decyzja organu odwoławczego – Wojewody [...], umarzająca postępowanie odwoławcze w wyniku rozpatrzenia odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Celem postępowania o udzielenia pozwolenia na rozbiórkę jest zbadanie przez organ zachowania przez inwestora ustawowo zakreślonych warunków dla legalnego prowadzenia prac rozbiórkowych. Kwestia udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oraz kwestia uprawnienia strony do występowania w postępowaniu prowadzonym w tym przedmiocie nie zachowują tożsamości materialnoprawnej, czyli w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie rozstrzyga o prawidłowości decyzji objętej odwołaniem. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów dotyczących podstaw umorzenia postępowania odwoławczego.
W ocenie Sądu, skoro zaskarżona decyzja dotyczy kwestii proceduralnych – umorzenia postępowania odwoławczego, zaś decyzja organu pierwszej instancji odnosi się do kwestii materialnoprawnych – pozwolenia na wykonanie rozbiórki, uznać należy, że nie zachodzi w takiej sytuacji tożsamość przedmiotowa spraw, dlatego też decyzji organu I instancji nie można wstrzymać w postępowaniu dotyczącym decyzji czysto procesowej - umarzającej postępowanie odwoławcze z przyczyn proceduralnych. Nie można bowiem uznać, iż tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
W związku z powyższym, należało przyjąć, że w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, gdyż akt ten znajduje się poza granicami niniejszej sprawy w ujęciu materialnym.
Kolejno, wskazać należy, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 359/10 LEX nr 658680; z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 852/11, LEX nr 1069199). Wykonaniu podlegają akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów.
Biorąc to po uwagę, stwierdzić należy, że objęta rozpoznawanym wnioskiem decyzja Wojewody [...] ze swej istoty nie podlega wykonaniu, gdyż nie nakłada na stronę żadnego obowiązku, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia, jest ona rozstrzygnięciem stricte procesowym. Nie powoduje więc bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. A skoro zaskarżony akt nie należy do grupy aktów administracyjnych podlegających wykonaniu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uznać za niezasadny.
I wreszcie, pomimo zawartych powyżej rozważań, odnosząc się do wniosku strony skarżącej Sąd kierował się także regułą, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przez stronę skarżącą okoliczności, tj. możliwości wywołania problemów zdrowotnych, hałas, pylenie, immisje i wszystkie niedogodności związane z prowadzeniem prac rozbiórkowych są oczywiście - również w ocenie Sądu - elementami utrudniającymi codzienność w otoczeniu terenu inwestycyjnego. Nie przesądzają jeszcze jednak o konieczności wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na prowadzenie takich prac. Żadna inwestycja nie mogłaby przebiegać prawidłowo gdyby wstrzymywano każdą decyzję o pozwoleniu na rozbiórkę tylko dlatego, że w otoczeniu terenu inwestycyjnego znajdują się inne budynki, w których mieszkają bądź pracują ludzie. Oczywistym jest, że każda tego typu inwestycja jest uciążliwa dla otoczenia.
Konkludując, Sąd podejmując takie rozstrzygnięcie bierze pod uwagę kwestie materialnoprawne, przekonywujące umotywowanie wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonalności oraz analizę istniejących oraz potencjalnych kolizji różnych interesów, a więc nie tylko strony skarżącej, ale również inwestora.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło