VII SA/Wa 2091/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku P. Stowarzyszenia P. z siedzibą w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. Stowarzyszenia P. w [...] z siedzibą w K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracyjnych z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić P. Stowarzyszeniu [...] w K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 29 września 2011 r. (data wpływu do Sądu 4 października 2011 r.) Stowarzyszenie [....] wystąpiło z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego. W dniu 17 października 2011r. wpłynął do Sądu wypełniony przez Stowarzyszenie formularz PPPr w którym wniosło o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wskazano, że Stowarzyszenie nie posiada żadnych dochodów. Do prowadzenia działalności wykorzystuje pracę członków Stowarzyszenia. Strona wykazała, że na koncie bankowym posiada kwotę 14,00 złotych. Dodała także, że posiada nieruchomość o pow. 2 ha przeznaczone na pole namiotowe. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 24 października 2011 r. wezwano do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - ilu członków liczy Stowarzyszenie, -czy są ustalone składki członkowskie, jeśli tak należało wskazać ich wysokość oraz częstotliwość z jaką są one pobierane, - skąd Stowarzyszenie posiada środki finansowe na prowadzenie działalności statutowej, -czy Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak, należało wskazać jaką oraz dochód jaki z niej uzyskuje, - czy Stowarzyszenie otrzymuje darowizny (pieniężne lub dary rzeczowe, spadki, zapisy), należało wskazać rodzaj oraz wysokość lub wartość otrzymywanego świadczenia, -czy otrzymuje dotacje ze środków publicznych i prywatnych, jeśli tak należało wskazać rodzaj oraz wysokość lub wartość otrzymywanego świadczenia, -czy podejmuje finansowaną współpracę z administracją publiczną i biznesem, jeśli tak należało wskazać uzyskiwany dochód, -czy korzysta i otrzymuje sponsoring, jeśli tak, należało wskazać w jakim zakresie i w jakiej formie, - czy posiada status organizacji pożytku publicznego, a jeśli tak, to czy została oraz jaka kwota przekazana przez Urząd Skarbowy na konto Stowarzyszenia z tytułu przekazanego przez obywateli 1% od podatku, -czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanego majątku tj. nieruchomości przeznaczonej na pole namiotowe oraz łąki o pow. ok. 2 ha, jeśli tak należało wskazać ich wysokość oraz do nadesłania -rocznego sprawozdania finansowego za 2010 r. -wyciągów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące. W odpowiedzi na powyższe wskazano, że Stowarzyszenie liczy 10 członków, jednak składek członkowskich nie ustalono. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności zbiórkowej ani gospodarczej. Strona wnioskująca wskazała, że posiada dopłaty z restrukturyzacji rolniczej w wysokości około 1.000,00 złotych. Na wezwanie czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanego majątku tj. nieruchomości przeznaczonej na pole namiotowe oraz łąki o pow. ok. 2 ha wskazano, że Stowarzyszenie otrzymuje około 1.000,00 złotych. Strona nie nadesłała wyciągów z konta bankowego z powodu braku dokonywania wpłat finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bądź w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Trzeba podkreślić, że prawo pomocy w postępowaniu administracyjnym przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego też względu powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Przepis art. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) przewiduje możliwość uzyskiwania przez stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków i zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenie ma zatem możliwości pozyskiwania środków finansowych z przewidzianych ustawą form finansowania. Wnioskujące Stowarzyszenie podało, że uzyskuje dochód na prowadzenie działalności statutowej z tytułu dopłaty z restrukturyzacji rolniczej w wysokości około 1.000,00 złotych oraz posiada majątek w postaci nieruchomości przeznaczonej na pole namiotowe oraz łąki o pow. ok. 2 ha. Podkreśliło jednak, że powyższe dochody nie wystarczają na konieczne opłaty związane z prowadzeniem działalności statutowej. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie oświadczyło, że nie pobiera składek członkowskich. Fakt, że Stowarzyszenie prowadzi swoją działalność ze środków pochodzących z jednego bądź dwóch źródeł, mianowicie z dopłat z restrukturyzacji rolniczej i posiadanego majątku w postaci nieruchomości przeznaczonej na pole namiotowe oraz łąki o pow. ok. 2 ha nie wpływa na odmienną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Niewykorzystanie bowiem przewidzianych prawem możliwości m.in. w postaci składek członkowskich pozwalających na zgromadzenie środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności statutowej, jest przesłanką odmowy przyznania prawa pomocy. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OZ 1361/05 i jest on podzielany przez orzekającego w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że stowarzyszenie nawet o niewielkiej liczbie członków i o niskich dochodach, musi liczyć się z trudną sytuacją w prowadzeniu działalności, dla której zostało utworzone i podjąć odpowiednie kroki w kierunku uzyskania majątku np. poprzez zwiększenie liczby członków, czy też pobieranie składek od obecnych członków. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czy też ustanowienie pełnomocnika z urzędu, rodzi bowiem ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje bowiem prawo obywateli do zrzeszania się m.in. w stowarzyszenia, jednakże nie gwarantuje wszystkim stowarzyszeniom prawa do finansowania ich działalności przez Państwo (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II OZ 1433/06 niepubl.). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.