VII SA/Wa 2095/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-03

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy reklama i prezentacja suplementu diety, która sugeruje właściwości lecznicze lub zapobiegania chorobom, narusza przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, uzasadniając nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły naruszenie przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Reklama i prezentacja suplementu diety, która sugeruje właściwości lecznicze lub zapobiegania chorobom, wprowadza konsumenta w błąd co do charakterystyki i właściwości produktu, co jest niedopuszczalne. Właściwości lecznicze są zastrzeżone dla produktów leczniczych, a nie suplementów diety, które mają na celu uzupełnienie normalnej diety.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie znakowania, prezentacji i reklamy suplementu diety. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak czynnego udziału strony w postępowaniu i błędną interpretację opinii Instytutu Żywności i Żywienia, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących przypisywania suplementowi właściwości leczniczych i niezgodności oświadczeń zdrowotnych z prawem.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] Polska Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez [...] Sp. z o.o. w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014r. znak: [...], który po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wymienioną decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. organ wojewódzki, działając na podstawie art. art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 i art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010r., Nr 136, poz. 914 ze zm.) zwanej dalej ubżż i art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2012r. o nałożenie kary pieniężnej na [...] Sp. z o. o. w [...] (dawniej [...] Sp. z o.o w [...] ) z powodu nieprzestrzegania przepisów w zakresie znakowania oraz prezentacji i reklamy suplementu diety pn. [...] prowadzonej w telewizji, radiu i prasie oraz za pośrednictwem strony internetowej [...] wymierzył [...] Sp.z o.o. karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Sanitarny podkreślił, że działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. W prowadzonym postępowaniu odwoławczym organ II instancji dokonuje powtórnej oceny zebranego materiału dowodowego. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu dotyczącego naruszenia art. 10 § 2 oraz art. 81 kpa wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2013r. II SA/Ol 1045/13, zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji po uzyskaniu od skarżącego informacji, iż przekazał do Instytutu Żywności i Żywienia dodatkowe informacje i wyjaśnienia w zakresie właściwości składników i przeznaczenia produktu pn. [...] oraz wystąpił o zweryfikowanie opinii z dnia [...] czerwca 2012 r. zwrócił się do Instytutu Żywności i Żywienia z prośbą o przekazanie pisemnego stanowiska w sprawie tego produktu. Organ odwoławczy zaznaczył, że pismo Instytutu Żywności i Żywienia z dnia [...] maja 2013r. znak: [...] zawierające stanowisko w sprawie ww. produktu zostało sporządzone na wniosek skarżącego i zaadresowane do skarżącego, ma więc charakter dowodu z dokumentu. Zatem zarzut skarżącego dotyczący nie zawiadomienia go o zebraniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji i braku udzielenia skarżącemu w tym celu terminu do zajęcia stanowiska jest zdaniem organu II instancji bezzasadny. Organ odwoławczy nadmienił, że opinia Instytutu Żywności i Żywienia, co do której skarżący twierdzi, że nie miał możliwości wypowiedzenia się została przygotowana na jego zlecenie. Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ustalone zostało, że skarżący naruszył przepisy prawa żywnościowego, w tym art. 46 ust. 1 ubżż, który stanowi, iż oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości (...) oraz przypisywać środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada. Przepis art. 46 ust. 2 ubżż stwierdza z kolei, iż przepis art. 46 ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz prezentacji środków spożywczych (...). Organ odwoławczy podał, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie wykazało naruszenie przepisów, które polegało na tym, że informacje zamieszczone w oznakowaniu, reklamie radiowej, telewizyjnej, prasowej oraz na stronie internetowej [...] wprowadzają konsumenta w błąd odnośnie właściwości suplementu diety pn. [...] oraz odwołują się do właściwości, których omawiany produkt nie posiada. Zakwestionowano m.in. takie wyrażenia jak: "[...]", "stosowanie [...] nie wymaga długotrwałego zażywania - stosuje się go doraźnie [...]". Zdaniem organu odwoławczego wymienione powyżej sformułowania w sposób jednoznaczny wskazują i sugerują lecznicze cechy tego produktu, których on nie ma i mieć nie może, ponieważ jest suplementem diety. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ubżż, suplement diety jest to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt [...], pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie (...), z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Natomiast zgodnie z definicją podaną w art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., nr 45, poz. 271, ze zm.) "produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób (...) lub podawana w celu (...) przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji [...] organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne". Organ odwoławczy stwierdził, że przytoczone powyżej sformułowania, których używał skarżący w prezentacji i reklamie przedmiotowych produktów z pewnością nie dotyczą efektu [...] charakterystycznego właśnie dla środków spożywczych, tylko wyraźnie wskazują na efekt leczniczy charakterystyczny dla produktów leczniczych. Powołując się na dokument Rady Europy z dnia 7 lutego 2008r. "Homeostasis, a model to distinguish between foods (including food supplements and medicinal products") Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że odbudowywanie prawidłowych funkcji [...] jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Organ odwoławczy podał, że zgodnie ze wskazanym wyżej dokumentem Rady Europy, [...] występujący u człowieka charakteryzuje się pozostawaniem wszystkich [...] w normach, określonych dla osoby zdrowej. Właśnie w takim stanie ustawodawca przewiduje - zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ubżż – użycie suplementu diety, który jest uzupełnieniem normalnej diety, będącym skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub [...] (...). Organ odwoławczy podkreślił, iż w omawianej w prezentacji i reklamie ww. produktu strona skarżąca odwołuje się do [...] organizmu, w których występuje brak [...]. Połączenie powyższych informacji z określonym w oznakowaniu sposobem użycia "[...]" oraz zawarta na stronie internetowej skarżącego informacja, iż stosowanie [...] nie wymaga długotrwałego zażywania – stosuje się go doraźnie [...] wprowadza konsumenta w błąd co do właściwości tego suplementu diety. Nieprawidłowym jest stosowanie suplementów diety (które należy stosować u osób zdrowych), gdy celem, który konsument pragnie osiągnąć nabywając dany środek spożywczy, jest przywrócenie [...] organizmu. W świetle powyższych rozważań Główny Inspektor Sanitarny uznał, że oznakowanie oraz prezentacja i reklama powyższego suplementu diety narusza art. 46 ubżż, gdyż wskazuje na właściwości przywrócenia [...], a więc właściwości lecznicze, niewłaściwe dla środków spożywczych, czym jednocześnie wprowadza konsumenta w błąd. Znajduje to potwierdzenie w przepisie art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.- Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str.1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), który jednoznacznie określa, iż "etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumenta w błąd". Główny Inspektor Sanitarny odnosząc się do argumentu zawartego w odwołaniu, iż oświadczenia znajdujące się na liście oświadczeń oczekujących, których ocena nie została jeszcze zakończona mogą być wykorzystane w znakowaniu, prezentacji i reklamie produktu [...] wyjaśnił, iż oświadczenia te mogą być stosowane na odpowiedzialność przedsiębiorcy jednakże pod warunkiem spełnienia wymogów rozporządzenia (WE) nr 1924/206 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE. z 18.1.2007, L 12/3. Przy tym, iż niezbędnym aspektem stosowania takich oświadczeń zdrowotnych jest ich naukowe uzasadnienie. Organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, natomiast, że w przedmiotowej sprawie nie ma wystarczających dowodów naukowych na to składniki produktu [...] w proponowanych przez producenta dawkach mają wpływ na [...] co wyraźnie wskazał Instytut Żywności i Żywienia w piśmie z dnia [...] maja 2013r., znak: [...]. Z ww. opinii Instytutu Żywności i Żywienia wynika, że korzystny wpływ na [...] potencjalny konsument mógłby osiągnąć jedynie w sytuacji, gdyby spożywał produkt [...] minimum kilka tygodni, a nie jak wskazuje producent [...]. Organ II instancji zaznaczył, że Instytut Żywności i Żywienia poddał w wątpliwość działanie poszczególnych składników ww. suplementu diety, w ilościach określonych przez stronę, gdyż albo nie mają one udowodnionego działania u ludzi ([...]) albo wyniki badań nie są jednoznaczne, bądź korzystny efekt można osiągnąć przy zastosowaniu dużo większych dawek. Zgodnie z opinią Instytutu Żywności i Żywienia w przypadku [...] w badaniach klinicznych obserwowano jej korzystny wpływ na [...], ale po minimum 4 tygodniach leczenia i w dawkach 1500-3000 mg. Natomiast w przypadku [...] wykazano korzystny efekt, ale w dużo większych dawkach. Dalej organ odwoławczy przypomniał, że celem prawa żywnościowego jest ochrona interesów konsumentów. Podał, że rozporządzenie nr 178/2002 w art. 8 precyzuje, że celem tego prawa jest ochrona interesów konsumentów i umożliwienie im świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Zaznaczył, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Następnie organ podkreślił, iż prawidłowe oznakowanie oraz prezentacja i reklama produktów jest istotna, by konsumenci mogli dokonywać świadomych, prozdrowotnych wyborów żywieniowych. Zazwyczaj wadliwe czy wręcz nieprawdziwe oznakowanie i prezentacja środka spożywczego godzi w interesy ekonomiczne konsumentów oraz uniemożliwia lub utrudnia im dokonywanie świadomych wyborów prozdrowotnych. Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego użycie w oznakowaniu, prezentacji i reklamie przedmiotowego produktu zwrotów wskazujących na szybką poprawę [...], tj. po [...] od spożycia produktu, wprowadza konsumenta w błąd odnośnie właściwości ww. produktu, odwołując się do właściwości, których omawiany produkt nie posiada. Organ odwoławczy podkreślił, że w organ I instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2013r. szczegółowo wskazał treści naruszające przepisy prawa żywnościowego. Wykazane ww. decyzji naruszenie przepisów prawa nie dotyczyło wprowadzania konsumenta w błąd z uwagi na ilości tabletek w opakowaniu. Zatem organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem strony skarżącej podnoszonym w odwołaniu dotyczącym powyższego. Jednocześnie Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym postępowaniu organ I instancji nie zasięgał opinii biegłego. Powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2012r. sygn. akt I SA/Wa 117/12 w którym wyjaśniono, iż żądaniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w świetle art. 84 kpa, organ jest zobowiązany jedynie wówczas, jeżeli ustalenie stanu faktycznego wymaga wiadomości specjalnych. Dotyczyć więc ono powinno okoliczności, których ustalenie przy pomocy wskazówek wiedzy, doświadczenia życiowego oraz zasad logicznego rozumowania dostępnych organom administracji jest niemożliwe". Zdaniem organu odwoławczego wnikliwa analiza otrzymanego materiału dowodowego wykazała, że sposób znakowania, prezentacji i reklamy suplementu diety pn " [...]" narusza przepisy prawa żywnościowego tj. art. 46 ust. 1 pkt 1 oraz art. 46 ust. 2 ubżż, z uwagi na zamieszczenie informacji wprowadzających konsumenta w błąd odnośnie właściwości ww. produktu. Skargę do Sądu na opisaną wyżej decyzję wniosła [...] Sp. z o.o. w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na jego wynik, to jest: a) art. 10 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez zaakceptowanie działania organu I instancji polegającego na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, tj. uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji administracyjnej i przyjęcie, że nie miało to wpływu na wynik postępowania, gdyż pismo z Instytutu Żywności i Żywienia z dnia [...] maja 2013r. załączone do akt sprawy zostało sporządzone na wniosek skarżącego i stanowi dowód z dokumentu w sytuacji gdy skarżący nie zarzuca, że nie miał możliwości zapoznania się z pismem, lecz podnosi, że nie miał możliwości ustosunkowania się do niego i złożenia ewentualnych wniosków dowodowych wynikających z jego treści, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia; b) art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa oraz art. 84 kpa poprzez: - dokonanie błędnej interpretacji opinii Instytutu Żywności i Żywienia wydanej w dniu [...] maja 2013r. i przyjęcie, że produkt nie posiada deklarowanych właściwości, w sytuacji gdy Instytut Żywności i Żywienia wprost stwierdza, że użyte do oznakowania produktu oświadczenia zdrowotne są zgodne z oświadczeniami dopuszczonymi przez Komisję Europejską w rozporządzeniu nr 432/2012, a pozostałe oświadczenia znajdują się na liście oświadczeń oczekujących, a także stawia wniosek, że w świetle prawa produkt może być zaliczany do suplementów diety, - pominięcie przedstawionej przez skarżącego obszernej argumentacji zawierającej powołanie się na dowody naukowe skuteczności działania składników produktu; - bezkrytyczne przyjęcie stanowiska Instytutu Żywności i Żywienia, iż działanie lecznicze [...] następuje dopiero po dłuższym czasie stosowania, co wobec tego wyklucza deklarowane właściwości produktu [...] - w sytuacji gdy produkt [...] nie jest lekiem lecz suplementem diety i nie jest jego celem działanie lecznicze, lecz jedynie wspieranie [...], wobec czego lecznicze działanie składników produktu jest wręcz niedozwolone; - nieuzasadnione i niezgodne z zasadami logiki przyjęcie za Instytutem Żywności i Żywienia, iż określenie [...] oraz ilość tabletek w opakowaniu wskazują na zalecenie doraźnego i jednorazowego stosowania produktu, w sytuacji gdy ani zalecenie do stosowania produktu, ani też sposób jego pakowania nie służą informowaniu konsumenta o tym, że produkt należy stosować doraźnie i że przyjęcie produktu [...] gwarantuje [...]; 2) przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 46 ust 1 pkt 2 ubżż poprzez przyjęcie, że użyte w znakowaniu i reklamie produktu [...] sformułowania wskazują na działanie produktu mające na celu przywrócenie [...], w sytuacji gdy informują one konsumenta wyłącznie o wspomagającym działaniu suplementu diety dla zachowania [...] organizmu ludzkiego; b) art. 46 ust. 1 pkt 2 ubżż poprzez przyjęcie, że zastosowanie oświadczenia zdrowotne są niezgodne z tym przepisem oraz rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (dalej rozporządzenie 1924/2006) w sytuacji gdy wszystkie wykorzystane w znakowaniu i reklamie oświadczenia zdrowotne znajdują się bądź w wykazie dozwolonych oświadczeń zdrowotnych bądź na liście oświadczeń oczekujących na rozpatrzenie i zatwierdzenie i jako takie mogą być wykorzystywane w znakowaniu i reklamie żywności; d) art. 46 ust. 1 pkt 1 ubżż poprzez przyjęcie, że oznakowanie i reklama produktu [...] przypisują mu właściwości, których produkt nie posiada, w sytuacji gdy zastosowanie oświadczenia bądź to znajdują się w wykazie oświadczeń już zatwierdzonych i dopuszczonych do stosowania, bądź oczekują na zatwierdzenie przez Komisję Europejską, co także uprawnia do ich stosowania, a nadto skarżący powołał i przedstawił szereg danych naukowych potwierdzających deklarowane działanie składników produktu; e) art. 3 ust 1 pkt 39 ubżż oraz § 5 ust. 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie składu oraz znakowania suplementów diety poprzez przyjęcie, że niedopuszczalne jest wskazanie do stosowania suplementu diety [...], w sytuacji, gdy takie wskazanie pozostaje w pełnej zgodzie z definicją i wymaganiami dotyczącymi znakowania suplementów diety, które nie zakazują określania zaleceń do spożycia suplementu diety poprzez wskazywanie okoliczności, w jakich suplementacja organizmu ludzkiego jest szczególnie wskazana i w których zaleca się przyjmowanie produktu, a jedynie nakazują określenie dziennej porcji produktu zalecanej do spożycia, który to wymóg został spełniony. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła wskazane wyżej zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sadu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. o wymierzeniu [...] Sp.z o.o. kary pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł, z powodu nieprzestrzegania przepisów w zakresie znakowania oraz prezentacji i reklamy suplementu diety pn. [...] prowadzonej w telewizji, radiu i prasie oraz za pośrednictwem strony internetowej [...]. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym kto nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, w tym w zakresie prezentacji, reklamy i promocji, określonych w art. 27 ust. 4, art. 33 ust. 3 i 4 oraz art. 45-49, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3, art. 26 ust. 1 pkt 4, art. 27 ust. 6 pkt 2, art. 39 pkt 3, art. 44 pkt 2, art. 50 ust. 1 iart. 51, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stosownie natomiast do art. 46 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, oznakowanie środka spożywczego nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 4 i art. 33 ust. 4, oraz zawierać oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych niezgodnych z przepisami rozporządzenia nr 1924/2006. Zgodnie z treścią art. 46 ust. 2, przepis ust. 1 stosuje się również do reklamy oraz do prezentacji środków spożywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Przytoczone regulacje prawne stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej z powodu nieprawidłowej prezentacji i reklamy radiowej, telewizyjnej, prasowej oraz na stronie internetowej wskazanego suplementu diety pn. [...]. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż sformułowania i treści użyte w reklamach radiowych , telewizyjnych, prasowych oraz na stronie internetowej skarżącego, dotyczące wskazanego preparatu są niezgodne z przepisami prawa żywnościowego, sugerują bowiem właściwości lecznicze suplementu. Oceny takiej organ dokonał biorąc pod uwagę m.in. następujące zwroty reklamy : [...]. Organy przekonująco i rzeczowo uzasadniły, że takie informacje nie dotyczą efektów [...], charakterystycznych dla środków spożywczych (którymi są suplementy diety), tylko wskazują na [...] oraz na efekty lecznicze, które są charakterystyczne dla produktów leczniczych. Zgodnie bowiem z dokumentem Rady Europy z dnia 7 lutego 2008 r. "Homeostasis, a model to distinguish between foods (including food supplements and medicinal products"), [...] jest działaniem produktów leczniczych, a nie środków spożywczych. Stosowanie suplementów diety, wtedy gdy celem, który konsument chciałby osiągnąć, jest [...], jest pozbawione podstaw. Natomiast w prezentacji i reklamie tego produktów spółka odwoływała się do [...] Zasadnie organy podkreśliły za Instytutem Żywności i Żywienia , iż nie ma wystarczających dowodów naukowych na to składniki produktu [...] w proponowanych przez producenta dawkach mają wpływ na [...] co wyraźnie wskazał Instytut w piśmie z dnia [...] maja 2013r., znak: [...]. Z treści opinii Instytutu Żywności i Żywienia wynika, że korzystny wpływ na [...] potencjalny konsument mógłby osiągnąć jedynie w sytuacji, gdyby spożywał produkt [...] minimum kilka tygodni, a nie jak wskazuje producent [...]. Zatem prezentacja i reklama ww. produktów, naruszała art. 46 ust. 1 pkt 1 a i pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, gdyż wprowadzała konsumenta w błąd co do charakterystyki i właściwości środka spożywczego oraz odwoływała się do rzekomych właściwości zapobiegania chorobie lub jej leczenia. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sadu administracyjnego z dnia 22 stycznia 2014r. sygn.akt II OSK 1954/12, w którym wyraźnie stwierdzono, iż reklama środka spożywczego nie może wprowadzać klienta w błąd także poprzez przypisywanie mu działania lub właściwości, których nie ma. Wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ww. ustawy suplement diety oznacza środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Stosownie zaś do art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 45 poz. 271) produktem leczniczym jest substancja lub mieszanina substancji, przedstawiana jako posiadająca właściwości zapobiegania lub leczenia chorób występujących u ludzi lub zwierząt lub podawana w celu postawienia diagnozy lub w celu przywrócenia, poprawienia lub modyfikacji fizjologicznych funkcji organizmu poprzez działanie farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne. Mając na uwadze powyższe definicje należy podzielić stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż prezentacje przedmiotowego suplementu diety w reklamie radiowej, telewizyjnej , prasowej oraz na stronie internetowej skarżącego naruszały art.46 ustawy bezpieczeństwie żywności i żywienia. Opisy i sformułowania zakwestionowane przez organy wskazują na stosowanie omawianego suplementu diety w stanach chorobowych oraz zaburzeniach stanu zdrowia, bezspornie przypisują przedmiotowemu suplementowi właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia, bądź wskazują, iż składniki w nim zawarte mają wpływ na [...] organizmu, co zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne jest zastrzeżone dla produktów leczniczych. W konsekwencji stwierdzić należy, że zamieszczając zakwestionowane opisy w omawianych reklamach oraz na stronie internetowej skarżący naruszył przepis art.46 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. To zaś obligowało organ do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i wymierzenia na jego podstawie kary pieniężnej. Warto też zwrócić uwagę na treść art. 16 Rozporządzenia WE Nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, w myśl którego nie tylko etykietowanie, ale także reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Należy również podkreślić, iż art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Nr 178/2002 należy rozumieć jako wskazanie, że na wszystkich etapach - począwszy od produkcji, a skończywszy na dystrybucji, wszystkie podmioty biorące udział w jego obrocie, a więc producent, przetwarzający i dystrybutor, obarczone są obowiązkiem przestrzegania procedur związanych z bezpieczeństwem żywności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. VI SA/Wa 894/10 LEX nr 759772). Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać na ich bezzasadność. Słusznie organ podkreślił, iż treść pisma Instytutu Żywienia i Żywności z dnia [...] maja 2013r, była stronie skarżącej znana , bowiem została sporządzona na jej wniosek, zaś skarżąca miała możliwość składania wniosków dowodowych wynikających z jego treści aż do wydania decyzji przez organ II instancji tj. do [...] lipca 2014r., czego nie uczyniła, mimo, iż jego treść kwestionowała już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nie ulega także wątpliwości, iż stanowisko Instytutu Żywienia i Żywności zostało zawarte w dokumencie urzędowym, a w toku postępowania przed organami administracji nie przeprowadzono dowodu przeciwnego. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2014 r. jest zatem zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec, jak w sentencji na podstawie art. 151ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło