VII SA/Wa 2128/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-12
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Monika Kramek, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy o określonych wymiarach, konstrukcji i sposobie posadowienia, oświetlony lampami halogenowymi i ustabilizowany blokami betonowymi, może być zakwalifikowany jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca pozwolenia na budowę, a w przypadku braku takiego pozwolenia, czy podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy jego lokalizacja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojący nośnik reklamowy o wskazanych parametrach konstrukcyjnych, sposobie posadowienia i oświetleniu, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co wymaga pozwolenia na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia, a także niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zasadnie orzeczono nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podzielił stanowisko organów, że obiekt nie może być uznany za wiatę, a jego lokalizacja narusza zakaz wprowadzony przez plan miejscowy, co uniemożliwia legalizację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci rusztowania stalowego z zamontowaną siatką winylową, oświetlonego lampami halogenowymi i ustabilizowanego blokami betonowymi. Organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą organ II instancji utrzymał w mocy. Skarżąca spółka kwestionowała kwalifikację obiektu jako budowli, twierdząc, że jest to wiata, oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] z siedzibą w [...], reprezentowanej przez radcę prawnego K. S., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...], PINB [...], nakazującej [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci rusztowania stalowego (wymiary w rzucie poziomym - ok. 18,0 x 3,0 m, wysokość ok. 6,0 m) z zamontowaną siatką winylową, o wymiarach powierzchni ok. 18,0 x 6,0 m, oświetlonego lampami halogenowymi na wysięgnikach, ustabilizowanego blokami betonowymi, wybudowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy [...] w rejonie skrzyżowania z ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zawiadomieniem z 12 lutego 2016 r. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nośnika reklamowego w postaci rusztowania stalowego z siatką winylową z nadrukiem reklamowym, wybudowanego na nieruchomości przy [...] w rejonie ul. [...] w [...].
Przedstawiciel organu powiatowego 25 marca 2016 r. przeprowadził oględziny ww. nośnika reklamowego, podczas których stwierdził, że u zbiegu ul. [...] z [...] w narożniku południowo-zachodnim istnieje rusztowanie pod reklamę wykonane z rurek stalowych systemowych o wymiarach w rzucie ok. 18,0 x 3,0 m, powierzchnia reklamowa wynosi ok. 18,0 x 6,0 m, reklama doświetlona jest ośmioma lampami halogenowymi punktowymi zamocowanymi na wysięgnikach, konstrukcja na wysokości ok. 1/3 wysokości posiada podest z paneli stalowych, dociążona jest blokami betonowymi. Siatka winylowa rozpięta jest po obu stronach konstrukcji. Z czynności sporządzono protokół nr [...], do którego załączono materiał zdjęciowy.
Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] września 2016 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał [...] całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci rusztowania stalowego z zamontowanymi z obu stron drukowanymi siatkami winylowymi, o wymiarach ok. 18,0 x 6,0 m każda, oświetlonego lampami halogenowymi na wysięgnikach (8 szt.), ustabilizowanego blokami betonowymi, wybudowanego na nieruchomości przy [...] w rejonie ul. [...] w [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), nakazał [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci rusztowania stalowego (wymiary w rzucie poziomym - ok. 18,0 x 3,0 m. wysokość ok. 6,0 m) z zamontowaną siatką winylową, o wymiarach powierzchni ok. 18,0 x 6,0 m, oświetlonego lampami halogenowymi na wysięgnikach, ustabilizowanego blokami betonowymi, wybudowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy [...] w rejonie skrzyżowania z ul. [...] w [...].
Odwołanie od ww. decyzji wniosła, w ustawowym terminie, [...]., reprezentowana przez radcę prawnego K. S.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.
Organ I instancji podczas oględzin przeprowadzonych 25 marca 2016 r. ustalił, że u zbiegu ul. [...] z [...] w narożniku południowo-zachodnim istnieje rusztowanie pod reklamę wykonane z rurek stalowych systemowych o wymiarach w rzucie ok. 18,0 x 3,0 m, powierzchnia reklamowa wynosi ok. 18,0 x 6,0 m, reklama doświetlona jest ośmioma lampami halogenowymi punktowymi zamocowanymi na wysięgnikach, konstrukcja na wysokości ok. 1/3 wysokości posiada podest z paneli stalowych, dociążona jest blokami betonowymi, siatka winylowa rozpięta jest po obu stronach konstrukcji.
W aktach sprawy znajduje się kserokopia umowy najmu z 16 listopada 2015 r., zawartej pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową [...] a [...], dotycząca najmu części działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...], celem umieszczenia na jej terenie konstrukcji, na której może być zainstalowana reklama o formacie 18 x 6 m. Umowa została zawarta na okres od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. z możliwością przedłużenia. W trakcie oględzin przeprowadzonych 25 marca 2016 r. pełnomocnik [...] nie kwestionował własności przedmiotowego nośnika. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] pismem z 29 sierpnia 2016 r. poinformowała, że inwestorem nośnika reklamowego usytuowanego na ww. nieruchomości jest [...], z którym spółdzielnia zawarła umowę najmu tego terenu. Do wskazanego pisma została załączona umowa zawarta 1 sierpnia 2016 r. pomiędzy Spółdzielnią Mieszkaniową [...] a [...] dotycząca części ww. działki, celem usytuowania konstrukcji wiaty osłonowej z możliwością jej wykorzystania do eksponowania treści artystycznych lub marketingowych poprzez umieszczenie na ścianach lub dachu o wielkości ok. 18 x 6 x 2,6 m.
Z wypisu z rejestru gruntów z 26 sierpnia 2016 r. wynika, że działka o nr ew. [...] z obrębu [...] pozostaje własnością Miasta [...], w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Natomiast, przedmiotowy nośnik reklamowy jest własnością [...], która nie kwestionuje przysługującego jej prawa własności.
Z treści pism Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 7 marca 2016 r., 26 sierpnia 2016 r. i 20 lutego 2017 r. wynika, że nie odnaleziono danych dotyczących przedmiotowego nośnika reklamowego, w tym nie wydano pozwolenia na jego budowę. Ponadto, na tym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...] przyjęty uchwałą Rady [...] nr [...] z [...] czerwca 2007 r., którego postanowienia ogólne i szczegółowe zakazują lokalizowania wolnostojących nośników reklamowych.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w myśl ustawy - Prawo budowlane możemy mówić o co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy należy zaliczyć, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Do drugiej zaś grupy należy zaliczyć tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy - Prawo budowlane, bowiem inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, jak również bez dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowalnych niewymagających pozwolenia na budowę. Prawo budowlane co prawda zastrzega, że wymóg legitymowania się pozwoleniem na budowlę nie dotyczy, co do zasady, przypadków określonych w art. 29-30 ustawy Prawo budowlane. Artykuł 29 wymienia katalog budów i robót budowlanych, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się najczęściej z koniecznością dokonania zgłoszenia zgodnie z treścią art. 30 tej ustawy. Inwestor na budowę nośnika reklamowego o wskazanych powyżej parametrach zobowiązany był, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, do uzyskania pozwolenia na budowę.
Przedmiotowa inwestycja wykracza poza zakres przepisu art. 29 Prawa budowlanego, zatem jej realizacja wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę m.in. w stosunku do zamiaru instalowania tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Roboty takie wymagają jedynie skutecznie dokonanego zgłoszenia zamiaru ich wykonania organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W niniejszej sprawie, jak słusznie zauważył organ I instancji, mamy do czynienia z budowlą określoną w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z akt sprawy wynika, że sporne urządzenie reklamowe jest związane trwale z gruntem i zawiera elementy zabezpieczające konstrukcję przed zniszczeniem. Wskazane cechy konstrukcyjne, takie jak rusztowanie wykonane z rurek stalowych systemowych o wymiarach w rzucie ok. 18,0 x 3,0 m i wysokości 6 m, dociążone blokami betonowymi nie pozwalają zaliczyć tego obiektu ani jako budynku (brak przegród budowlanych, fundamentu i dachu - art. 3 pkt 3), ani jako obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce (w szczególności obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, czy obiekty użytkowe służące codziennej rekreacji i utrzymaniu porządku - art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy). Przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 735/08 oraz z 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05 podał, że dla określenia trwałego związania z gruntem "nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano". Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja "opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (...) sprowadzało się do konieczności zapewnienia (...) stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru."
W związku z powyższym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ I instancji prawidłowo zastosował tryb postępowania wynikający z art. 48 Prawa budowlanego. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Organ II instancji uznał, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] przyjętym uchwałą Rady [...] nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Przepis § 17 ust. 2 planu stanowi, że: "Wprowadza się zakaz lokalizacji wolnostojących nośników reklamowych na całym obszarze objętym planem". Wobec powyższego, przedmiotowy nośnik reklamowy jest sprzeczny z ustaleniami ww. przepisów planistycznych, usytuowany jest na obszarze, dla którego przepisy planu miejscowego nie przewidują tego typu inwestycji.
W związku z niezgodnością spornej inwestycji z przepisami planistycznymi brak jest prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, zatem organ powiatowy prawidłowo odstąpił od zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji wymaganej na podstawie przepisu art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji właściwy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nałożyć na inwestora nakaz rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego: "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia". Wyjątek od obligatoryjnego nakazu rozbiórki stanowi sytuacja zgodności inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz brak naruszeń przepisów, w tym techniczno-budowlanych. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 48 ust. 2 ww. ustawy, więc właściwy organ zobligowany był do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Ponadto, organy nadzoru budowlanego nie tylko są uprawnione, ale zobowiązane do podejmowania z urzędu wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym również do dokonania interpretacji przepisów planistycznych i stosownych analiz parametrów legalizowanych inwestycji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się do argumentacji odwołania dotyczącej nieprawidłowej kwalifikacji przedmiotowego obiektu, z twierdzeniem odwołującego się, że obiekt ten posiada cechy i przeznaczenie wiaty pozwalającej na przechowanie, schronienie się w jej wnętrzu pod zadaszeniem osób lub rzeczy, osłaniając je przed opadami deszczu lub wiatrem wskazał, że z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że przestrzenna konstrukcja stalowa została wykonana w celu eksponowania na jej powierzchni treści reklamowych. Sposób montażu poszczególnych jej elementów oraz usytuowanie - na otwartej przestrzeni ogólnodostępnej (materiał zdjęciowy w aktach sprawy) nie dają podstawy, do twierdzenia, że jest to wiata w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Tożsame stanowisko zostało przedstawione w prawomocnej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2017 r. nr [...] dotyczącej przedmiotowego nośnika reklamowego.
Zdaniem organu odwoławczego, zarzut wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. jest niezasadny. Decyzja organu I instancji została wydana pod znakiem: [...] i [...]. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach przed decyzją organu I instancji oznaczony został znakiem: [...]. Z akt sprawy o znaku: [...] wynika, że w tej sprawie postępowanie nie zostało formalnie wszczęte. Akta te zawierają kilka pism i głównie protokoły przeprowadzonych kontroli. Z notatki służbowej z 26 października 2016 r. ([...]) wynika, że postępowanie w sprawie nośnika reklamowego z nadrukiem prowadzone jest pod znakiem [...]. W ramach czynności pod znakiem [...] nie wydano również żadnej decyzji administracyjnej, w tym decyzji merytorycznej. Organ II instancji podał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wskazana w odwołaniu przesłanka nieważnościowa. Ponadto, organ I instancji najpierw założył sprawę o numerze [...], w ramach której wydał skarżoną decyzję, a później akta oznaczone jako [...]. Ewentualna zasadność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego dotyczyłaby sprawy o znaku [...], jeżeli byłoby prowadzone postępowanie w tym samym przedmiocie, co sprawa znak: [...]. Jednak jak wykazano powyżej, brak jest przede wszystkim zawiadomienia z art. 61 k.p.a. o wszczęciu postępowania w określonym przedmiocie. Z kolei samo nadanie dwóch różnych znaków sprawy w stosunku do jednego przedmiotu nie oznacza prowadzenia dwóch równorzędnych postępowań administracyjnych. Nadawanie określonych znaków aktom administracyjnym należy bowiem jedynie do kwestii organizacyjnych urzędu. Zatem powiązany z tym zarzutem wniosek o umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał za niezasadny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. nr [...], znak: [...], wniosła [...]. z siedzibą w [...], dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, przez błędną wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy przedmiotowa inwestycja nie jest obiektem budowlanym, wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę;
2) art. 29 ust. 1 pkt 2 c) Prawa budowlanego, poprzez całkowity brak zastosowania w niniejszej sprawie, pomimo że w skutek poczynionych ustaleń i uzyskania podczas oględzin wiaty informacji o rodzaju i właściwościach obiektu, jego rzeczywistych cechach i przeznaczeniu, co w sposób niebudzący wątpliwości pozwoliło zakwalifikować obiekt jako wiatę, służącą do przechowania rzeczy lub schronienie dla osób pod zadaszeniem. Organ zignorował całkowicie ustalenia zawarte w protokole oględzin, i nie odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie wskazał powierzchni badanej wiaty oraz jej cech charakterystycznych takich jak: powierzchnia zabudowy, powierzchnia użytkowa wnętrza wiaty, wysokość ścian, zadaszenia, dostęp po schodach, możliwości wykorzystania;
3) art. 29 ust. 1 pkt 2 c) Prawa budowlanego w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego nieuprawnione niezastosowanie i pomimo wątpliwości niezwrócenie się do biegłego specjalisty z dziedziny budownictwa, o wydanie opinii co do charakteru badanego obiektu;
4) art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nieudowodnienie, że badana wiata jest trwale związana z gruntem. Braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w skutek pominięcia informacji istotnych dla dokonania prawidłowej oceny analizowanego obiektu, pomimo posiadania odpowiedniej ilości danych z oględzin, co w zasadzie uniemożliwia prawidłowe zaskarżenie wskazanych na wstępie rozstrzygnięć organów.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważność zaskarżonych decyzji, bowiem zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3) k.p.a. Organ mając wiedzę o decyzji wydanej w sprawie znak: [...],[...], kontynuował postępowanie w niniejszej sprawie bez jego umorzenia i ewentualnego wszczęcia, pomimo wniosku odwołującej się w tym przedmiocie z dnia 26 stycznia 2017 r.
Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja nakazująca rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci rusztowania stalowego (wymiary w rzucie poziomym - ok. 18,0 x 3,0 m, wysokość ok. 6,0 m) z zamontowaną siatką winylową, o wymiarach powierzchni ok. 18,0 x 6,0 m, oświetlonego lampami halogenowymi na wysięgnikach, ustabilizowanego blokami betonowymi.
W ocenie Sądu, w odniesieniu do przedmiotowego obiektu zasadnie zastosowano tryb wynikający z obowiązującego obecnie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Przepis w ust. 1 stanowi – właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 (ten przewiduje okoliczności legalizacji) w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Zauważyć jednak trzeba, że nakaz rozbiórki przewidziany w art. 48 ust. 1, w obowiązującym obecnie stanie prawnym (i tym mającym zastosowanie w sprawie), nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał bowiem organ do badania, czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i, czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (art. 48 ust. 1).
Wbrew zarzutom skarżącej spółki w toku postępowania administracyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 77 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie właściwie ustalono stan faktyczny sprawy i zasadnie organy uznały, że konieczny jest nakaz rozbiórki przedmiotowego nośnika reklamowego. Prawidłowo organy stwierdziły, że nośnik powstał w warunkach samowoli budowlanej, a nakaz jego rozbiórki wynika z niezgodności jego usytuowania z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej spółki, że organy błędnie zakwalifikowały przedmiotową inwestycję jako nośnik reklamowy, gdy - zdaniem skarżącej - obiekt ten należało uznać za wiatę służącą do przechowywania rzeczy lub będącą schronieniem dla osób pod zadaszeniem. W ocenie Sądu, w pełni uprawnione jest stwierdzenie, że wielkość obiektu, jak i jego przestrzenna konstrukcja, oraz sposób posadowienia i montażu (obiekt posiada rusztowanie stalowe dociążone blokami betonowymi, o wymiarach ok. 18,0 x 3,0 m, wysokość ok. 6,0 m z zamontowaną siatką winylową i oświetlony jest lampami halogenowymi na wysięgnikach) świadczą o tym, że jest to wolnostojący trwale związany z gruntem nośnik reklamowy, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem, przedmiotowa inwestycja została prawidłowo zakwalifikowana przez organy jako budowla, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę.
Zasadnie, przedmiotową inwestycję polegającą na zainstalowaniu nośnika reklamowego zakwalifikowano, jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4: wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, 6, 9 oraz 11-12a). W myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie wymagało pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Stąd też prawidłowo w sprawie przyjęto, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej, bowiem inwestor nie uzyskał zgody organu architektoniczno-budowlanego na jego realizację.
W niniejszej sprawie organy orzekające prawidłowo odstąpiły od legalizacji obiektu, bowiem sporny wolnostojący nośnik reklamowy narusza § 17 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], przyjętym uchwałą Rady [...] nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Zgodnie ze wskazanym zapisem planu: "Wprowadza się zakaz lokalizacji wolnostojących nośników reklamowych na całym obszarze objętym planem". W związku z tym prawidłowo organy orzekające w sprawie stwierdziły, że wobec powyższej niezgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma prawnej możliwości legalizacji przedmiotowego nośnika reklamowego, a to uzasadnia odstąpienie od zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji wymaganej na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.
W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki nośnika reklamowego, na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy.
Sąd uznał, że orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe, zgodne z przepisami. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 29 ust. 1 pkt 2 c) Prawa budowlanego oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 c) Prawa budowlanego w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. Wyspecjalizowane organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły charakter obiektu, w tym przedmiocie nie była konieczna ekspertyza biegłego.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło