VII SA/Wa 2199/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-25

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Daria Gawlak - Nowakowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. złożony w trakcie postępowania odwoławczego, które zostało zakończone decyzją utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, może skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy wniosek dotyczy zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., jest nieprawidłowe. Kwestia, czy wniosek dotyczy decyzji ostatecznej, stanowi przesłankę materialnoprawną, która może skutkować odmową zmiany decyzji, a nie przesłanką procesową prowadzącą do umorzenia postępowania. Brak spełnienia przesłanki do uwzględnienia wniosku oznacza bezzasadność żądania, a nie bezprzedmiotowość postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. S. o zmianę decyzji nadającej mu uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. Po kilku postępowaniach i decyzjach organów obu instancji, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uchyliła decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej odmawiającą zmiany i umorzyła postępowanie I instancji, uznając je za bezprzedmiotowe. M. S. zaskarżył tę decyzję, zarzucając m.in. niewykonanie wyroku sądu i naruszenie przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2008r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz M. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] października 2008r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa na rzecz M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. jest decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2008 r., znak: [...], uchylająca -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.)- decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] stycznia 2005 r., znak: [...] i umarzająca postępowanie I instancji, w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z [...] maja 2004 r. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...]Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej: Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna) nadała M. S. uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, wniesionego przez M. S., decyzją z [...] września 2004 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej: Krajowa Komisja Kwalifikacyjna) utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. I dalej, pismem z 16 listopada 2004 r. M. S. zwrócił się do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. powyżej wskazanej decyzji tego organu. Natomiast, pismem z 22 grudnia 2004 r. skarżący zwrócił się do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z żądaniem wszczęcia postępowania na przykład w ww. trybie, tj. art. 155 k.p.a. Po zapoznaniu się z wnioskiem z 22 grudnia 2004 r., Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna decyzją z [...] stycznia 2005 r., znak: [...] działając na podstawie art. 104 § 1 w związku z art. 155 k.p.a. odmówiła zmiany decyzji własnej z [...] maja 2004 r. wydanej w przedmiocie nadania uprawnień budowlanych. W uzasadnieniu decyzji Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna wskazała, iż nie dopatrzyła się w sprawie takich okoliczności, które przemawiałyby za dokonaniem zmiany ww. rozstrzygnięcia. Na wstępie jednak Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna zaznaczyła, iż jej decyzja z [...] maja 2004 r. -na skutek odwołania wniesionego przez stronę- była przedmiotem oceny Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej i Komisja ta wskazane rozstrzygniecie utrzymała w mocy, a wobec tego rozstrzygnięcie to jest ostateczne. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna, po rozpatrzeniu odwołania M. S. od ww. decyzji z [...] stycznia 2005 r., decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] uchyliła zaskarżoną decyzję i umorzyła postępowanie I instancji. Wydając takie rozstrzygnięcie Krajowa Komisja Kwalifikacyjna przyjęła, iż wniosek strony z 22 grudnia 2004 r. został już wcześniej załatwiony ostateczną decyzją Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] czerwca 2006 r. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu wniosku strojny z 16 listopada 2004 r., będącego tożsamym z wnioskiem z 22 grudnia 2004 r. Skoro więc postępowanie wszczęte wnioskiem z 16 listopada 2004 r. zostało zakończone ostatecznie, to postępowanie zainicjowane wnioskiem z 22 grudnia 2004 r. należało uznać -jak stwierdziła Krajowa Komisja- jako bezprzedmiotowe. Wyrokiem z 4 października 2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1100/07), wydanym po rozpoznaniu skargi M. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] kwietnia 2007 r. Od dnia 11 grudnia 2007 r. wskazany wyrok Sądu jest prawomocny. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż powołana przez organ decyzja z [...] czerwca 2006 r. w dacie orzekania przez organ w dniu [...] kwietnia 2007 r. nie była ostateczna, albowiem strona od tej decyzji wniosła odwołanie (po uprzednim sprostowaniu decyzji z [...] czerwca 2006 r. przez organ a na wniosek zainteresowanego w zakresie pouczenia). Orzekając w dniu [...] października 2008 r., na skutek ww. wyroku Sądu, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uchyliła decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] stycznia 2005 r. i umorzyła postępowanie I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia podała, iż zgodnie z art. 155 k.p.a. może być zmieniona lub uchylona jedynie decyzja ostateczna. Podkreśliła, że decyzja Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] maja 2004 r. nie jest i nie była ostateczną, albowiem przed złożeniem wniosku z 22 grudnia 2004 r. o zmianę ww. decyzji w trybie art. 155 k.p.a., strona w dniu 16 sierpnia 2004 r. wniosła odwołanie od tej decyzji. W wyniku jego rozpatrzenia Krajowa Komisja Kwalifikacyjna decyzją z [...] września 2004 r. utrzymała w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] maja 2004 r. Strona złożyła więc wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w trakcie prowadzonego przez organ II instancji postępowania odwoławczego. Tym samym decyzją ostateczną w toku instancji była decyzja z [...] września 2004 r., a nie decyzja z [...] maja 2004 r., a zatem wobec żądania wniosku, organ I instancji powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Powyższa decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2008 r. stała się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie. We wniesionej skardze skarżący zarzucił niewykonanie wyroku Sądu z 4 października 2007 r. oraz naruszenie art. art. 6, 7, 8, 12 § 1, 15, 77 i 107 § 3 i 3, 155, 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 12 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 Prawa budowlanego i art. 17 ust. 2 Konstytucji RP. Wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Z analizy treści skargi wynika, że skarżący nie zgadza się z interpretacją organu, iż zakres ograniczony uprawnień dotyczy poza pkt 2 także działalności wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 Prawa budowlanego, które są oddzielnymi, samodzielnymi funkcjami od funkcji kierowania robotami budowlanymi i wobec tego ograniczenie zakresu uprawnień w tych specjalnościach – zawarte w decyzji z [...] maja 2004 r. – było bezprawne i bezpodstawne. To właśnie ta kwestia była podstawą żądania skarżącego zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 32/09, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę M. S. jako bezzasadną. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd zauważył, że skoro organ I instancji, orzekający w trybie nadzwyczajnym z art. 155 k.p.a. orzekł o istocie rzeczy (badał przesłanki zmiany dla decyzji nieostatecznej), to zasadnym było uchylenie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. błędnie wydanej decyzji i umorzenie postępowania I instancji (art. 105 k.p.a.). Podzielając stanowisko organu odwoławczego Sąd wskazał, iż organ I instancji związany podstawą wniosku, powinien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, bowiem żądanie wniosku dotyczyło decyzji, która była rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym, zakończonym decyzją Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, a zatem żądanie dotyczyło decyzji niebędącej ostateczną w chwili rozpatrywania wniosku z art. 155 k.p.a. Od powyższego wyroku M. S. złożył skargę kasacyjną, podnosząc zarzut naruszenia: 1) art. 151 p.p.s.a. – w związku z art. 155, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) i § 3 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane, rzeczoznawców budowlanych oraz ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1868) poprzez nieuzasadnione oddalenie zaskarżonym wyrokiem skargi skarżącego na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] października 2008 r., pomimo iż decyzja ta naruszała prawo, w tym wskazane powyżej przepisy, co wynikało w szczególności z błędnej wykładni art. 155 k.p.a. dokonanej przez Sąd I instancji (podobnie jak przez organ), 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 155, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) oraz § 3 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane (...) poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z 20 października 2008 r. i nieuchylenie tej decyzji, pomimo iż naruszała ona prawo, w tym wskazane powyżej przepisy, co wynikało w szczególności z błędnej wykładni art. 155 k.p.a. dokonanej przez Sąd I instancji (podobnie jak przez organ), 3) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 155, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) oraz § 3 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane (...) poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] października 2008 r. i jej oddalenie – chociaż z akt sprawy, w oparciu o które, na mocy art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd I instancji winien wydać orzeczenie, wynikało, iż zaskarżona decyzja naruszała art. 155 k.p.a. 4) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. w związku z art. 155, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów (...) oraz § 3 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane (...) przez pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż ze względu na błędną wykładnię pojęcia "decyzji ostatecznej", o której mowa w art. 155 k.p.a., niedopuszczalne było uchylenie decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej w [...] z [...] stycznia 2005 r. i umorzenie postępowania, bowiem decyzją ostateczną, która może podlegać zmianie w trybie art. 155 k.p.a. jest decyzja nadająca uprawnienia zawodowe, wydawana zawsze przez Okręgowe Komisje Kwalifikacyjne. W oparciu o przytoczone podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 795/09, uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Sąd kasacyjny uznał, iż Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do zaakceptowania stanowiska organu II instancji, iż w sprawie zachodziła konieczność uchylenia decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] stycznia 2005 r. w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., skoro w dniu wydania tej decyzji istniała już decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] września 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] maja 2004 r., na podstawie której skarżący uzyskał uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że również w czasie składania przez skarżącego wniosku z 22 grudnia 2004 r. o zmianę tej ostatniej decyzji, była już w obrocie prawnym decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] września 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył także, że należy odróżnić przypadki bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Kwestia zaś czy wniosek dotyczył zmiany decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 155 k.p.a. jest przesłanką materialnoprawną, która może powodować odmowę zmiany takiej decyzji, a nie przesłanką procesową, prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchylająca decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] stycznia 2005 r. o odmowie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. i umarzająca postępowanie I instancji. Sąd orzekając ponownie w niniejszej sprawie (na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2010 r., sygn. akt II GSK 795/09) uznał, iż skargę należy uwzględnić. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż dokonując takiej oceny kierował się wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd kasacyjny w ww. wyroku tego Sądu. Stosownie bowiem do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. -Kontrolowane postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 155 k.p.a. umożliwiającym weryfikację poza kontrolą instancyjną rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Z żądaniem przeprowadzenia postępowania w takim trybie wystąpił skarżący, w sprawie nadania uprawnień budowlanych w ograniczonym zakresie. Przy czym zauważenia wymaga, iż skarżący wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego przewidzianego w ww. artykule, skierował tak do Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej w piśmie z 16 listopada 2004 r. (która orzekała w ww. sprawie w II instancji), jak i do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej w piśmie z 22 grudnia 2004 r. (tj. organu I instancji w postępowaniu zwykłym), a oba wnioski dotyczą tej samej sprawy administracyjnej. W tym ostatnim piśmie, żądając zgodnego z obowiązującym prawem określenia uprawnień, skarżący zwrócił się "o zmianę ww. decyzji w ww. zakresie (np. w trybie art. 155 k.p.a.)". Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna w efekcie -bez uprzedniego wezwania zainteresowanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania podania- przyjęła, iż podanie skarżącego z 22 grudnia 2004 r. dotyczy zmiany w oparciu o art. 155 k.p.a. decyzji tego organu z [...] maja 2004 r. Zauważyć przy tym trzeba, iż w dacie złożenia wniosku do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej o załatwienie sprawy "np. w trybie art. 155 k.p.a.", skarżący miał wiedzę o decyzji Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej z [...] września 2004 r., wydanej na skutek jego odwołania od decyzji zapadłej w postępowaniu zwykłym w I instancji w dniu [...] maja 2004 r. Decyzja z [...] września 2004 r. znana była również Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, co potwierdza treść wydanej przez ten organ w dniu [...] stycznia 2005 r. decyzji. W kontekście powyżej wskazanych okoliczności sprawy stwierdzić więc trzeba, iż podanie z 22 grudnia 2004 r. przed jego załatwieniem wymagało doprecyzowania, nie tylko ze względu na to, iż skarżący wskazał w nim jedynie przykładowy tryb załatwienia jego sprawy, ale także z tego powodu, iż domagał się on od Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji nieostatecznej (bo taki charakter ma decyzja, od której wniesiono odwołanie). To zaś, w ocenie Sądu, wskazywało na potrzebę pouczenia zainteresowanego w trybie art. 9 k.p.a. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W konsekwencji stwierdzić trzeba za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż brak było podstaw do przyjęcia, aby organ samorządu zawodowego był związany wnioskiem skarżącego z 22 grudnia 2004 r., skoro przed rozpoznaniem tego wniosku skarżący nie został przez ten organ prawidłowo pouczony w graniach, o których mowa w ww. art. 9. Z tego też powodu stanowisko Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej przedstawione w skarżonej decyzji, zgodnie z którym wniosek dotyczył zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji z [...] maja 2004 r., należało uznać za wadliwie, bo nieuzasadnione w okolicznościach sprawy. Jednocześnie wskazać trzeba, iż skarżący domagał się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego -na przykład przewidzianego w art. 155 k.p.a.- w sprawie administracyjnej ostatecznie załatwionej w postępowaniu zwykłym. W dniu złożenia podania przez skarżącego (na co zwrócił uwagę NSA), sprawa administracyjna, której to podanie dotyczyło była ostatecznie załatwiona. Odwołanie od decyzji wydanej w tej sprawie w I instancji w dniu [...] maja 2004 r., zostało już bowiem rozpatrzone decyzją z [...] września 2004 r. To zaś oznacza, iż skarżący w sprawie tej mógł uruchomić tylko tryb nadzwyczajny i mógł być to tryb przewidziany w art. 155 k.p.a., albowiem skarżący nabył prawo o jakim mowa w tym przepisie na podstawie decyzji z [...] maja 2004 r., a prawo to zostało utrzymane w mocy decyzją z [...] września 2004 r. W tym miejscu przypomnienia wymaga, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna to decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. W wydanym w sprawie wyroku NSA zauważył, iż decyzja ostateczna o jakiej mowa w art. 155 k.p.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a., to nie tylko decyzja, od której nie można wnosić odwołania, ale przede wszystkim to jest ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Konkludując, skarżący miał prawo zainicjować postępowanie nadzwyczajne, bo sprawa administracyjna, którą kwestionował została ostatecznie w postępowaniu zwykłym załatwiona. Z uwagi na treść jego wniosku z 22 grudnia 2004 r. należało jednak pouczyć skarżącego w taki sposób, aby na skutek swojego działania i nieznajomości prawa, nie poniósł on szkody. Postępowania organów samorządu zawodowego nie można jednak w tym zakresie uznać za prawidłowe, zwłaszcza – za zgodne z art. 9 k.p.a. Konsekwencją tego było wszczęcie dwóch odrębnych postępowań nadzwyczajnych w tej samej sprawie, przez dwa organy samorządu zawodowego, tj. Krajową i Okręgową Komisję Kwalifikacyjną (w zależności od tego, który z wniosków skarżącego postępowanie to zainicjował, czy z 16 listopada 2004 r., czy z 22 grudnia 2004 r.). -Przechodząc do dalszej oceny sprawy -i kierując się w tym zakresie stanowiskiem NSA przedstawionym w sprawie- stwierdzić trzeba, iż Krajowa Komisja Kwalifikacyjna nie tylko wadliwie uznała, że organ samorządu zawodowego orzekając w I instancji był związany podstawą faktyczną wniosku skarżącego, ale również błędnie przyjęła, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, a to uzasadnia zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Dokonując takiej oceny Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wskazała na to, iż wniosek skarżącego w trybie art. 155 k.p.a. dotyczy decyzji nieostatecznej, tj. decyzji z [...] maja 2004 r., od której wniesione zostało odwołanie. W wyroku 23 września 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył zaś, iż kwestia ustalenia, czy wniosek dotyczy zmiany decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 155 k.p.a. jest przesłanką materialnoprawną, która może powodować odmowę zmiany takiej decyzji, a nie przesłanką procesową, prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. We wskazanym wyroku NSA zwrócił więc uwagę na potrzebę rozróżnienia bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności wniosku. Zaznaczyć w tym kontekście więc trzeba, iż umorzenie postępowania administracyjnego –na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.- stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd też art. 105 § 1 k.p.a. przewiduje tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego i nie może być interpretowany rozszerzająco, ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją. Jeśli zaś chodzi o bezzasadność żądania strony to występuje ona w sytuacji, gdy brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku strony. O ile więc bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, o tyle bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. Zgodnie z orzecznictwem, w tym wyrokiem zapadłym w niniejszej sprawie, ewentualny brak spełnienia ustawowej przesłanki niezbędnej do uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku strony nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony (por. wyrok NSA z 10 stycznia 1998 r., SA/Wr 957/88, ONSA 1999, nr 1, poz. 44). Kierując się powyższym Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art.138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a., tj. uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. -Z wymienionych powodów Sąd skargę uwzględnił. Orzekając ponownie w sprawie, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna obowiązana będzie wziąć pod uwagę powyżej przedstawione uwagi Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 ww. ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło