VII SA/Wa 2200/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-12

Skład orzekający: Artur Kuś, Tomasz Janeczko, Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wyrejestrowania pojazdu, który został zarejestrowany na podstawie dokumentów z wadami prawnymi (sfałszowane numery VIN), pomimo wniosku podmiotu, który nie jest właścicielem pojazdu, ale utracił jego posiadanie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmówił wyrejestrowania pojazdu, ponieważ wniosek o wyrejestrowanie złożyła spółka, która nie była jego właścicielem. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, wyrejestrowania pojazdu może dokonać organ wyłącznie na wniosek jego właściciela. Właściciel pojazdu został ustalony jako inny podmiot, a spółka skarżąca nie wykazała, aby sama była właścicielem pojazdu w momencie składania wniosku o rejestrację ani w momencie składania wniosku o wyrejestrowanie. Sąd podkreślił, że organy administracji nie są uprawnione do oceny skuteczności nabycia prawa własności ani do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących własności.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, który został zarejestrowany w 2011 r. na jej poprzednika prawnego, a następnie na nią. W toku postępowania ustalono, że pojazd pochodzi z kradzieży i posiadał sfałszowane numery VIN. Organy administracji odmówiły wyrejestrowania pojazdu, wskazując, że wniosek złożył podmiot niebędący właścicielem pojazdu, którym jest inna spółka. Spółka wnioskująca o wyrejestrowanie zaskarżyła decyzję, argumentując, że nie nabyła prawa własności pojazdu z uwagi na jego kradzież i wadliwe dokumenty rejestracyjne, a także podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...]lipca 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dawnej: [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], dalej: "wnioskodawca") – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu. Decyzja organu II instancji zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wnioskiem z dnia 29 czerwca 2017 r. [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] wystąpiła do Urzędu [...] o uchylenie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu marki Mercedes-Benz Vito o nr rej. [...], nr [...], rok produkcji 2007, zarejestrowany od dnia 26 stycznia 2011 r. na firmę [...] sp. z o.o. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] listopada 2013 r., o zmianie nazwy firmy, pod którą spółka działa z "[...]" sp. z o.o. na [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Pismem z 12 lipca 2017 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę o uzupełnienie wniosku o opłatę od upoważnienia i prokury, a także o wyjaśnienie rozbieżności w zakresie numeru VIN. Pismem z 1 sierpnia 2017 r. wnioskodawca wniósł o wyrejestrowanie ww. pojazdu. Do wniosku załączono postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...]z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. akt: [...]) w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz pełnomocnictwo. Pismem z 10 sierpnia 2017 r. organ ponownie poinformował o konieczności wniesienia opłat od pełnomocnictwa i prokury oraz o niezgodności numeru identyfikacyjnego pojazdu. Poinformowano również o możliwych przesłankach wyrejestrowania oraz wskazano jakie dokumenty są wymagane w przypadku każdej z przesłanek. W odpowiedzi na to pismo wnioskodawca przy piśmie z 22 sierpnia 2017 r. jako załącznik nadesłał pismo wyjaśniające z Prokuratury Rejonowej w [...] z 10 sierpnia 2017 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2014 r., (sygn. akt [...]) w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2013 r. (sygn. akt: [...]). Z załączonych dokumentów wynika, że numer VIN przedmiotowego pojazdu został sfałszowany przez podrobienie polegające na wycięciu fragmentu blachy przegrody czołowej z numerem pierwotnym. Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] odmówiono wyrejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Vito, nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z przedłożonych dokumentów nie wynika fakt dokonania kradzieży pojazdu na szkodę strony. Postanowienie sądu wskazuje, że pojazd pochodzi z kradzieży i ma przerobione numery VIN, co może stanowić podstawę do wznowienia postępowania (jako nowe okoliczności w sprawie nieznane w dniu wydania decyzji). Organ wskazał, że aby można było wyrejestrować przedmiotowy pojazd należy przedłożyć dokumenty potwierdzające zaistnienie jednej z przesłanek przyczyn wyrejestrowania. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w dniu 11 września 2017 r. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł wnioskodawca zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm., dalej: "p.r.d."). Zdaniem wnioskodawcy w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie. Nadto wnioskodawca podał, że - na podstawie postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. akt [...]) pojazd został zwrócony uprawnionemu, tj. [...] S.A. - jako prawowitemu właścicielowi, a więc wnioskodawca utracił bezpowrotnie posiadanie pojazdu i utrata ta została udokumentowana dokumentem urzędowym w postaci postanowienia prokuratury. Przy czym zaznaczył, że utrata posiadania miała miejsce bez jednoczesnego przejścia prawa własności na inny podmiot. Właścicielem pojazdu była [...] S.A., a wnioskodawca - [...]sp. z o.o. nie nabył nigdy prawa własności ponieważ zakupił pojazd pochodzący z kradzieży. Organ II instancji wyjaśnił, powołując się na art. 79 ust. 1 p.r.d., że pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku: przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie: kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną j za fałszywe zeznania; wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą| lub zbyty za granicę; zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą; udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności; przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2013 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie podrobienia w nieustalonym czasie i miejscu nie później niż 14 stycznia 2011 r. ujawnionego w [...], znaków identyfikacyjnych w postaci numeru nadwozia VIN i tabliczki znamionowej samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz Vito o nr rej. [...], tj. o czyn z art. 306 k.k. - z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa oraz w sprawie doprowadzenia w dniu 14 stycznia 2011 r. w [...] [...] sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 89 000 zł przy sprzedaży pojazdu marki Mercedes Benz Vito o nr rej. [...], poprzez wprowadzenie w błąd co do stanu prawnego sprzedawanego pojazdu, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. - na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu. Natomiast postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. akt [...]) Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], po zapoznaniu z aktami umorzonego śledztwa, orzekł o zwrocie uprawnionemu, tj. [...] S.A. dowodu rzeczowego zabezpieczonego w przedmiotowej sprawie w postaci samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz Vito. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Wykładnia językowa ww. przepisu prowadzi do wniosku, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest trwała, a więc stała, nieodwracalna, niepodlegająca zmianie, a ponadto zupełna, to jest całkowita utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Dopiero wtedy, gdy ta przesłanka została spełniona, rozważeniu podlega kolejna kwestia, a mianowicie sposób udokumentowania utraty posiadania oraz zachowania własności pojazdu. Z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jednoznacznie wynika, że na podstawie tego przepisu wyrejestrowaniu podlega pojazd należący do osoby, w przypadku której nie doszło do żadnych zmian w zakresie jej prawa własności, mimo że całkowicie i w sposób trwały została ona pozbawiona posiadania pojazdu. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka braku zmiany w zakresie prawa własności. W ocenie organu z postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] maja 2014 r. wynika, że w toku postępowania pojazd poddano oględzinom oraz ustalono prawowitego właściciela pojazdu, tj. [...] S.A. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. (na podstawie art. 74 p.r.d.) zarejestrowano czasowo pojazd marki Mercedes-Benz Vito o nr rej. [...], nr [...], na firmę [...] sp. z o.o. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., (na podstawie art. 73 p.r.d.) zarejestrowano ten pojazd na firmę [...] sp. z o.o. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. – co jednoznacznie wskazuje, że rejestracji pojazdu dokonuje się jedynie na wniosek właściciela. Wskazał, że istotą postępowania w sprawie o rejestrację pojazdu nie może być ingerowanie w prawa właścicielskie pojazdu, gdyż ta sfera leży w wyłącznej kompetencji sądów powszechnych. Rola organu administracji publicznej została ograniczona do dokonania wszechstronnej oceny, w oparciu o przepis art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., czy w świetle przedstawionych dowodów osoba, która domaga się rejestracji, jest właścicielem pojazdu i czy przedstawione dowody są wystarczające do pozytywnego załatwienia sprawy. Zależnie od wyniku tych ustaleń organ wydaje decyzję o zarejestrowaniu pojazdu albo też o odmowie jego zarejestrowania. Mając na uwadze ten argument organ stanął na stanowisku, że skoro w niniejszej sprawie strona przedstawiła wystarczające dowody świadczące o prawie własności, organ zarejestrował przedmiotowy pojazd. Natomiast w przypadku gdy - jak twierdzi wnioskodawca - właścicielem pojazdu była [...] S.A., wniosek o jego wyrejestrowanie (zgodnie z art. 79 ust. 1 p.r.d.) może złożyć jedynie jego właściciel tj. uprawniony do jego złożenia, którym byłaby [...] S.A. Organ wskazał, że niniejszej sprawie - w jego ocenie - postępowanie administracyjne powinno toczyć się w nadzwyczajnym trybie administracyjnym jakim jest tryb wznowienia postępowania (art. 145 § 1 k.p.a.) lub stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) i wskazał przypadki ich stosowania. Organ podał, że w niniejszej sprawie ustalono, że po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną przymiotu ostateczności okazało się, że numery identyfikacyjne nadwozia przedmiotowego samochodu są przerobione, a co za tym idzie pojazd ma wadę prawną. Tym samym, także dokumenty załączone przez wnioskodawcę przy rejestracji nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu, jako że przedstawiały jego obraz niezgodny z fabryczną numeracją istotnych części rejestrowanego pojazdu. Konsekwencją przerobienia numerów identyfikacyjnych spornego pojazdu była więc wadliwość dokumentów, które nie odzwierciedlały rzeczywistych okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego zarejestrowania samochodu. Mając na uwadze powyższe organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność wszczęcia postępowania administracyjnego w jednym z trybów nadzwyczajnych, w sprawie zarejestrowania pojazdu marki Mercedes-Benz Vito o nr rej. [...]. Konkludując decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., SKO w [...] stwierdziło, że decyzja o odmowie wyrejestrowania pojazdu jest prawidłowa i została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w którym strona miała zapewnione prawo czynnego udziału. 2. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzucając naruszenie: a) art. 79 ust 1 pkt 5 oraz art. 72 i art. 73 p.r.d., b) oraz przepisów postępowania - art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. Ponadto skarżąca wniosła m.in. o uchylenie decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź uchylenie decyzji, jako wydanej z naruszeniem postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, bądź stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W jej ocenie fakt zarejestrowania pojazdu w dniu [...] stycznia 2011 r., na wniosek skarżącej, nie przesądza o tym, że w dniu rejestracji przysługiwało jej prawo własności przedmiotowego pojazdu. Skarżąca podała, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy, że pojazd pochodził z kradzieży, a więc - jej zdaniem - w przedmiotowej sprawie będzie miał także zastosowanie art. 169 art. § 2 k.c., gdyż gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech od chwili jej zgubienia, skradzenia lub utraty, nabywca może uzyskać własność dopiero z upływem powyższego trzyletniego terminu. Nadto, w ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że nie posiadała ona dobrej wiary przez okres trzech lat, zatem nie nabyła w ogóle prawa własności pojazdu. Skarżąca podała, że utrata posiadania miała miejsce bez jednoczesnego przejścia prawa własności na inny podmiot. Właścicielem pojazdu zarówno w dacie złożenia wniosku o rejestrację, jak i wniosku o wyrejestrowanie był [...] S.A. - co zdaniem skarżącej zostało potwierdzone przez Prokuraturę. Skarżąca podała, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 p.r.d., że w dacie złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie była jego właścicielem, mimo błędnego jej przekonania, że nim jest. Zdaniem skarżącej decyzja o zarejestrowaniu pojazdu została wydana w oparciu o nieprawdziwe dokumenty. Powołując się na art. 73 p.r.d. skarżąca wskazała, że rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela w oparciu o dowód własności. W jej ocenie bezspornym jest, że nie była właścicielem pojazdu w dacie złożenia wniosku o rejestrację, ani nie posiadała prawdziwego, zgodnego z prawem dowodu jego własności i na tej podstawie stwierdziła, że decyzja o jego zarejestrowaniu została wydana w wyniku naruszenia ustawy p.r.d. Mając na uwadze podniesiony wyżej zarzut skarżąca wskazała, że wydanie decyzji na podstawie nieprawdziwych dokumentów stanowi podstawę do wznowienia postępowania o zarejestrowanie pojazdu i w związku z tym, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit b P.p.s.a., decyzja odmawiająca wyrejestrowania powinna być uchylona jako wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła, że - niezależnie od wskazanego zarzutu - w niniejszej sprawie zachodzą także przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2017 r. Powołując się na art. 156 § 1 ust 2 k.p.a. podała, że nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Nadto skarżąca podała, powołując się na zgromadzony materiał dowodowy, że wynika z niego niezbicie, że zarejestrowany pojazd pochodził z kradzieży. Świadczą o tym postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] września 2013 r oraz utrzymujące je w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w [...]. z dnia [...] lutego 2014 r. Resumując skarżąca podała, że - w jej ocenie - istniały realne postawy do wznowienia z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a., postępowania o zarejestrowanie pojazdu, tymczasem ani Prezydent [...], ani też SKO go nie wznowili - co należało - zdaniem skarżącej - traktować jako naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a., skutkujące koniecznością uchylenia decyzji przez organ nadrzędny. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c P.p.s.a.). 2. Istota problemu dotyczy tego, czy organy zasadnie odmówiły Skarżącej odmowy wyrejestrowania pojazdu, który pochodził z kradzieży. Zwrócić jednak trzeba uwagę na to, że Skarżąca w skardze jednocześnie nie zgadza się z decyzją odmawiającą rejestracji pojazdu (istota skargi) a z drugiej strony wskazuje na nieważność decyzji (art. 156 k.p.a.) i jednoczesne podstawy do wznowienia postępowania w sprawie zarejestrowania pojazdu (art. 145 k.p.a.). Zdaniem Sądu takie "mieszanie" trybów postępowania w złożonej skardze (tj. trybu zwykłego i dwóch alternatywnych trybów nadzwyczajnych) jest bezzasadne. Czym innym jest także decyzja o zarejestrowaniu pojazdu (art. 72 p.r.d. i art. 73 p.r.d.) a czym innym decyzja o wyrejestrowaniu pojazdu (art. 97 p.r.d.). Są to dwa odrębne postępowania kończące się niezależnymi rozstrzygnięciami, które mogą być poddane kontroli instancyjnej i sądowej. 3. W pierwszej kolejności należy przedstawić przepisy prawa, mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej "p.r.d."): "Pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku: 1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania; 3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę; 4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą; 5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności; 6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie; 7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5". Wskazać należy, że postępowanie dotyczące wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości - do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu, który to określa w nim podstawę żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1235/16). Taki wniosek podmiotu - [...] w niniejszej sprawie został złożony w dniu 4 sierpnia 2017 r. Zawarty w art. 79 ust. 1 p.r.d. katalog przesłanek stanowiących podstawę do wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. W przypadku wystąpienia jednej z wyżej wymienionych przesłanek, organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2878/16). Tylko w przypadku zaistnienia i udokumentowania którejkolwiek z takstatywnie wymienionych w p.r.d. przesłanek faktycznych i prawnych organ administracji, na wniosek właściciela pojazdu, zobowiązany jest zgłoszony pojazd wyrejestrować. W innych przypadkach wniosek właściciela pojazdu nie może być uwzględniony. Ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od ustanowionych w niej zasad (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2292/16). 4. Z akt sprawy i przebiegu postępowania administracyjnego wynikają następujące ustalenia: - decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. zarejestrowano pojazd marki Mercedes-Benz na firmę [...] (obecnie [...]), gdyż strona wówczas przedstawiła dowody świadczące o prawie własności pojazdu; przypomnieć trzeba, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie tylko nie ma obowiązku, ale wręcz nie jest uprawniony do prowadzenia ustaleń w zakresie prawa własności, a rejestracji pojazdu dokonuje wyłącznie w oparciu o przedłożone dokumenty (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1327/16); w postępowaniu administracyjnym o rejestrację pojazdu wnioskodawca powinien wykazać się tytułem do pojazdu oraz musi złożyć odpowiedni dokument, a organy administracji nie są uprawnione do ustalania, czy doszło do skutecznego nabycia prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2674/14); zatem w niniejszej sprawie organy posiadając w dacie wydania decyzji odpowiednie dokumenty – właściwie dokonały rejestracji pojazdu; organ rejestrujący nie posiada bowiem uprawnień do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności i nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych z nabyciem pojazdu; - postanowieniem z [...] lutego 2014 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w [...]. utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie w przedmiocie umorzenia śledztwa w sprawie podrobienia w nieustalonym czasie i miejscu znaków numerów nadwozia pojazdu i tabliczki znamionowej samochodu maki Mercedes Benz Vito z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa oraz w sprawie doprowadzenia [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przy sprzedaży tego pojazdu poprzez wprowadzenie w błąd co do stanu prawnego sprzedawanego pojazdu; zatem nie ulega w sprawie wątpliwości, że pojazd miał wadę prawną; - postanowieniem z [...] maja 2014 r. (sygn. akt [...]) Prokurator orzekł o zwrocie uprawnionemu podmiotowi – tj. [...] S.A. samochodu ciężarowego marki Mercedes Benz Vito. Dokonując analizy wskazanych okoliczności, zdaniem Sądu, organy zasadnie przyjęły, że w toku postępowania ustalono prawowitego właściciela pojazdu – [...]S.A. Czyli w niniejszej sprawie nie doszło do żadnej zmiany w zakresie prawa własności pojazdu. Właścicielem pojazdu nie był i nie jest Skarżący – [...]sp. z o.o. (wcześniej funkcjonująca jako [...]). Podkreślić trzeba również to, że organy administracji nie są uprawnione do oceny, czy doszło do nabycia własności rzeczy ruchomej na podstawie przepisów art. 169 § 1 k.c. lub 169 § 2 k.c. Ocena ta należy do sądu powszechnego. Dodatkowo przypomnieć trzeba, że to tylko "właściciel" może uruchomić tryb wskazany w art. 79 p.r.d. 4. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d., pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. wymaga, aby utrata posiadania pojazdu nastąpiła bez zmiany w zakresie prawa własności, co oznacza, że okoliczności opisane w tym przepisie muszą zaistnieć jednocześnie, a zatem właściciel pojazdu traci możliwość korzystania z danej rzeczy (pojazdu), ale jednocześnie zachowuje przysługujące mu prawo własności (por. wyrok WSA Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II SA/Go 557/18). Decyzja w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu ma charakter związany, co przekłada się na zasadę, że organ musi wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu, o ile wniosek w tym przedmiocie złożył jego właściciel (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 153/2018). W świetle art. 79 ust. 1 pkt 2 p.r.d., w przypadku kradzieży pojazdu, jego wyrejestrowanie może nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, który złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznanie. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że spełnienie tego warunku nakłada na organ administracji obowiązek wyrejestrowania tego pojazdu (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 773/05). Bezsprzecznie zatem w niniejszej sprawie właścicielem pojazdu był i jest nadal [...] S.A. i to tylko ten podmiot może złożyć wniosek o wyrejestrowanie pojazdu. Jest to bowiem podmiot, o który mowa w art. 79 ust. 1 p.r.d. – czyli właściciel pojazdu. Właścicielem pojazdu nie był i nie jest natomiast Skarżąca [...] (wcześniej [...]). Zatem wszelkie zarzuty zawarte w skardze odnośnie do naruszenia art. 79 p.r.d. są bezzasadne. 5. Niezasadne są również zarzuty dotyczące art. 72 p.r.d. i art. 73 p.r.d., które dotyczą zasad rejestracji pojazdu. Postępowanie niniejsze nie dotyczy bowiem tego aspektu sprawy a wyłącznie decyzji odmawiające wyrejestrowanie pojazdu (art. 79 p.r.d.). Są to dwie odrębne kwestie. W sprawie dotyczącej rejestracji pojazdu zarówno organy administracji publicznej jak i sąd administracyjny nie mogą zajmować się oceną istnienia dobrej wiary jednej ze stron umowy zawieranej w przekonaniu, że jest ona czynnością przenoszącą jego własność, gdyż te sprawy należą do właściwości sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 234/05). W niniejszej sprawie ustalono, że po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną przymiotu ostateczności okazało się, że numery identyfikacyjne nadwozia przedmiotowego samochodu są przerobione. Zatem pojazd ma wadę istotną prawną. Tym samym także dokumenty załączone przez Stronę przy rejestracji pojazdu nie odzwierciedlały cech pojazdu, gdyż przedstawiały jego obraz niezgodny z fabryczną numeracją istotnych części rejestrowanego pojazdu. Konsekwencją przerobienia numerów identyfikacyjnych pojazdu była więc wadliwość dokumentów, które nie odzwierciedlały rzeczywistych okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego zarejestrowania pojazdu. Zatem w niniejszej sprawie zachodzi możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. w sprawie zarejestrowania pojazdu. Nieskuteczny jest jednak tryb związany z wyrejestrowaniem pojazdu (art. 79 p.r.d.), zainicjowany wnioskiem Skarżącej w niniejszej sprawie. Należy wskazać również na stanowisko powszechnie przyjęte w orzecznictwie, iż nieoryginalność, a więc sfałszowanie numeru nadwozia powoduje, że dokumenty, w oparciu o które pojazd był uprzednio zarejestrowany, nie stanowią podstawy do przeniesienia prawa własności samochodu (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 września 1998 r., sygn. akt II SA 927/98 oraz wyrok NSA z dnia 23 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 661/98). 6. Z powyższych względów, skoro zaskarżona decyzja odmawiająca wyrejestrowania pojazdu, prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło