VII SA/Wa 2236/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-31

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę niezakończonej inwestycji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę niezakończonej inwestycji, jeśli istnieje uzasadnione niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, a skarżący wykazał taką przesłankę. Wykonanie nakazu rozbiórki z samej istoty powoduje trudne do odwrócenia skutki, a sytuacja materialna inwestora ma znaczenie dla oceny niebezpieczeństwa znacznej szkody.
Stan faktyczny
A. M. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z sierpnia 2013 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę niezakończonej inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę materialną i trudne do odwrócenia skutki.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki niezakończonej inwestycji o nazwie "rozbudowa budynku gospodarczego" postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 9 września 2013 r. A. M. wniósł skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], nakazującą inwestorowi A. M. rozbiórkę niezakończonej inwestycji o nazwie "rozbudowa budynku gospodarczego" na działkach nr ew. [...] i [...] w S. przy ul. S. [...], w zakresie: dobudowanej części (magazynowo-warsztatowej z zapleczem socjalno-biurowym "zakładu usług stolarskich") o pow. zabudowy [...] m2, pow. użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m2. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i podniósł, że jej wykonanie pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej i spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt. GZ 138/04, LEX nr 281811) podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Wymieniony w art. 61 § 1 p.p.s.a. katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty, natomiast obowiązek wykazania tych przesłanek leży po stronie skarżącego. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. - znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13, LEX nr 1309877). Co do zasady prawdopodobieństwo zaistnienia szkody lub powstania trudnego do odwrócenia skutku powinno wynikać z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jak jednak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, Sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może pomijać oczywistych, wynikających z akt sprawy okoliczności, które jednoznacznie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonych aktu lub czynności, funkcjonujących w obrocie prawnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt II OZ 64/13, LEX nr 1282987) W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, istnieje podstawa do skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma okoliczność, że powyższa decyzja nakłada na skarżącego obowiązek rozbiórki niezakończonej inwestycji – rozbudowy budynku gospodarczego – w zakresie dobudowanej części o powierzchni zabudowy [...] m2. Należy przychylić się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 276/05 (Lex nr 302257) stwierdził, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, powoduje trudne do odwrócenia skutki, i to należy też mieć na uwadze. Zaś "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" jest pojęciem wymagającym każdorazowo oceny odniesionej do statusu materialnego inwestora, bowiem to, co dla jednego będzie bez wartości, dla innego może oznaczać znaczną szkodę. Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tak też jest w niniejszym przypadku w sytuacji nakazania rozbiórki dobudowanej części budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy [...] m2. Wykonanie nakazu rozbiórki prowadzi bowiem zazwyczaj do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy materiałów budowlanych oraz wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku wymaga również poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy. Jak ponadto wynika z akt sprawy, sytuacja finansowa skarżącego i jego rodziny jest na tyle trudna, że wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki i ewentualne przywrócenie stanu poprzedniego niewątpliwie wyrządzi znaczną szkodę materialną. Wobec powyższego zasadne jest stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło