VII SA/Wa 2248/12

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.G. w sprawie ze skargi S.G. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : wymierzenia kary pieniężnej postanawia : odmówić S.G. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W dniu 12 października 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez S. G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje syn oraz córka. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 120 m ², budynki gospodarcze, nieruchomość rolną o powierzchni 19 hektarów oraz maszyny rolnicze (ciągnik Ursus C-360, pług, brony oraz przyczepy rolnicze). W rubryce 10 formularza (dochody) wnioskodawczyni wskazała, że uzyskuje dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie podając jednak żadnej kwoty. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż pracuje w Wielkiej Brytanii, a roczny dochód jaki uzyskuje z tytułu pracy wynosi 5.000,00 funtów. Ze względu na niewystarczające dane do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 24 października 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do wskazania wysokości miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 19 hektarów. Zapytano wnioskodawczynię także, czy nadal prowadzi stragan wędliniarski na Targowisku Miejskim w G. i w G. "G." S. G. B. [...] Ż. "" B., co wynika z dołączonych przez wnioskodawczynię dokumentów, a jeśli tak, to należało wskazać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów z tego tytułu. Wezwano wnioskodawczynię także do złożenia oświadczenia, jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi jej mąż oraz do wskazania wysokości uzyskiwanych przez męża miesięcznych dochodów w złotych. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem, czy otrzymuje dopłaty unijne lub inne do posiadanej nieruchomości rolnej jeśli tak, należało wskazać, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości. Zapytano wnioskodawczynię także o to, czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz czy uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży, bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych, jeśli tak, należało podać jego wysokość. Wezwano wnioskodawczynię także do złożenia oświadczenia, czy uzyskuje dochody ze sprzedaży zboża lub innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości oraz czy uzyskuje dochody z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Zapytano wnioskodawczynię, czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji i koszty związane z utrzymaniem (paliwo, naprawy), oraz jakie wnioskodawczyni ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 120 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości, podatek, itp.). Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z bieżącymi potrzebami życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) dla siebie i rodziny, oraz koszty związane z nauką dzieci. Wezwano do oświadczenia, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 5 listopada 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji nie wynika jednak w jakiej wysokości wnioskodawczyni uzyskuje miesięczny dochód, gdyż jak stwierdziła nie da się oszacować jej miesięcznych przychodów. Oświadczyła, że obecnie nie prowadzi straganu w G. i G., gdyż trzoda chlewna jaką posiada została przerobiona na wyroby wędliniarskie i sprzedana. Wnioskodawczyni dodała, że w najbliższym czasie zamierza zakupić 8 prosiaków, by za około 6 lub 7 miesięcy, gdy osiągną właściwą wagę przerobić je na wyroby wędliniarskie i sprzedać na targu. Wnioskodawczyni poinformowała, że mąż posiada piekarnię i masarnię, jak również sprzedaje na targu, jednak ze względu na mandaty otrzymywane od Państwowej Inspekcji Sanitarnej musiał ograniczyć produkcję i wyjechać do Wielkiej Brytanii. Zaznaczyła, że mąż w 2011 r. jak i w 2012 r. poniósł straty, dlatego zapowiada zamknięcie nie rentownej firmy. Wnioskodawczyni poinformowała, iż nie otrzymuje dopłat unijnych ze względu na słabą klasę gleby. Podała, że posiada dwa roczne byki oraz 113 kur znoszących do 60 jajek dziennie oświadczając, iż to jest jej główne źródło dochodu. Wnioskodawczyni podała, że opłaty za dom o powierzchni 120 m ² nie są zbyt wysokie w stosunku do cen za wodę, prąd i węgiel. Dodała, że nie otrzymuje pomocy od rodziny, ani od męża radząc sobie samodzielnie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że nie wykazała ona, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim podkreślić należy, że wnioskodawczyni nie podała żadnej nawet przybliżonej wysokości uzyskiwanego przez siebie miesięcznie dochodu. Oświadczyła jedynie, że uzyskuje dochód z tytułu posiadania 113 kur znoszących do 60 jaj dzienne, nie wskazując jednak wysokości dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży jaj. Wnioskodawczyni podała, że obecnie nie prowadzi sprzedaży na targowisku, gdyż trzoda chlewna po przerobieniu jej w zakładzie masarskim na wyroby wędliniarskie została sprzedana, jednak nie podała wysokości dochodów uzyskanych z tytułu sprzedaży. Nie wiadomo także w jakiej wysokości dochody uzyskuje mąż wnioskodawczyni z tytułu posiadania piekarni, masarni oraz ze sprzedaży wyrobów wędliniarskich na targowisku. Wnioskodawczyni podała tylko wysokość dochodów uzyskiwanych przez męża z tytułu pracy w Wielkiej Brytanii w wysokości 5.000,00 funtów rocznie. Nie podała jednak wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez męża w złotych, do czego została wezwana zarządzeniem z dnia 24 października 2012 r. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała także na skierowane do niej w wezwaniu zapytanie, czy posiada pojazdy mechaniczne, jak również nie podała wysokości wydatków związanych z utrzymaniem domu, bieżącymi potrzebami życia codziennego oraz z nauką dzieci. Wnioskodawczyni nie odpowiedziała także, czy uzyskuje dochody z tytułu dzierżawy posiadanej nieruchomości rolnej, a wskazać należy, iż posiada 19 hektarów ziemi. Stwierdzić należy, że nienadesłanie przez wnioskodawczynię wszystkich wskazanych w wezwaniu wyjaśnień, a w szczególności nie wskazanie żadnej chociażby przybliżonej wysokości uzyskiwanych dochodów uniemożliwia przeprowadzenie analizy jej sytuacji majątkowej. Wyjaśnić należy, że dla ustalenia stanu majątkowego wnioskodawczyni niezbędne jest porównanie ponoszonych przez nią wydatków z uzyskiwanymi dochodami. Skoro wnioskodawczyni pomimo wezwania, uchyliła się od podania wysokości osiąganych dochodów oraz ponoszonych wydatków skutkować to musi odmową przyznania prawa pomocy. Niejasne wyjaśnienia co do sytuacji materialnej nie mogą bowiem stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. W sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy powinna na podstawie obiektywnych danych wykazać zasadność tego wniosku. W sprawach o przyznanie prawa pomocy Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest zatem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jest jedynie w oparciu o wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. W niniejszej sprawie stwierdzono, iż nie zachodzą wystarczające podstawy do uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni. Przedstawione w formularzu dane w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej i rzetelnej odpowiedzi na wszystkie zapytania zawarte w wezwaniu z dnia 24 października 2012 r., uniemożliwiają dokonanie oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.