VII SA/Wa 2258/16

WyrokWSA w Warszawie2017-08-30

Skład orzekający: Paweł Groński, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo zakwalifikowały samowolnie posadowione obiekty budowlane jako wymagające pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia, co skutkowało nakazem rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji popełniły istotne uchybienia proceduralne poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia kwalifikacji prawnej samowolnie posadowionych obiektów budowlanych. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i jego kwalifikacja prawne miały istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano legalność decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie posadowionych w 2004 roku obiektów budowlanych: obiektu rekreacji indywidualnej, zadaszonego tarasu, drewnianej wiaty oraz sławojki ze zbiornikiem. Inwestorzy twierdzili, że obiekty te nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, powołując się na przepisy Prawa budowlanego dotyczące obiektów tymczasowych i wiat. Organy administracji uznały jednak, że obiekty te, istniejące dłużej niż 120 dni, wymagały pozwolenia na budowę, a brak takiego pozwolenia skutkował nakazem rozbiórki. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując prawidłowość kwalifikacji prawnej obiektów i naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. P. i Z. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi D. P. i Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. P. i Z. P. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 2258/16 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] maja 2015r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) nakazał inwestorom – D. i Z. P. wykonanie rozbiórki samowolnie posadowionego w 2004 roku obiektu rekreacji indywidualnej o wymiarach zabudowy wynoszących 5,95m x 2,45m, zadaszonego tarasu posiadającego wymiary 1,35m x 2,45m, oraz dobudowanej drewnianej wiaty mającej wymiary 3,15m x 2,1 m, a także drewnianego obiektu - sławojki o wymiarach 1m x 1m wraz z zbiornikiem na ścieki, na terenie działki nr [...] w miejscowości S., gm. S. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że na terenie działki nr [...] w S. posadowiony został w 2004r. barakowóz pełniący funkcję obiektu rekreacji indywidualnej do którego dobudowana została wiata o konstrukcji drewnianej. Barakowóz posiada wymiary zabudowy wynoszące 5,95m x 2,45m + zadaszony taras o wymiarach 1,35m x 2,45m, zaś wymiary dobudowanej wiaty o konstrukcji drewnianej wynoszą 3,15m x 2,1 m. Obiekt ten został posadowiony na terenie działki nr [...] w C. w odległości 2,45m od granicy z działką nr [...] w S. Na posadowienie omawianego obiektu inwestorzy nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ ustalił również, że w 2004r. wykonana została bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę sławojka wraz z zbiornikiem (dwa żelbetowe kręgi) do gromadzenia nieczystości. Wychodek jest konstrukcją drewnianą o wymiarach zabudowy 1m x 1m, usytuowany został w odległości 2,6m od granicy z działką nr [...] w S. Inwestorzy przedłożyli pismo Wójta Gminy S. z dnia 29.09.2014r., z treści którego wynikało, że D. P. zwróciła się do Gminy S. z prośbą o potwierdzenie zgłoszenia posadowienia na działkach nr [...] i nr [...], barakowozu i małej przyczepy kempingowej. W odpowiedzi Wójt Gminy S. poinformował wnioskodawcę, że zgłoszenia zamiaru posadowienia przedmiotowych obiektów dokonuje właściciel nieruchomości w Starostwie Powiatowym w K. Po tych ustaleniach organ wskazał, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 31. Przepisy art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego wskazują jakie obiekty budowlane oraz roboty budowlane (nie wymagające pozwolenia na budowę) podlegają zgłoszeniu i nie ma wśród nich omawianych obiektów, zatem ich realizacja wymagała pozwolenia na budowę. Możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, zależna jest od spełnienia wymagań określonych w ustawie Prawo budowlane. W związku z tym PINB w K. postanowieniem z dnia [...].12.2014r.. zobowiązał D. i Z. P. do wykonania i przedłożenia określonej w postanowieniu dokumentacji. D. i Z. P. nie wykonali wskazanego w postanowieniu obowiązku. Brak przedłożenia dokumentacji projektowej uniemożliwiał ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych, co skutkowało obowiązkiem orzeczenia rozbiórki przedmiotowych obiektów. W dniu 10 lutego 2016r. D. Pu. i Zy. P. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego w K. z dnia [...].05.2015 r. Wskazali na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez niewłaściwą interpretację i niezastosowanie, uznanie że wzniesione obiekty podlegały obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że przepis ten miał zastosowanie, pomimo że sporne obiekty nie wymagały pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Naruszenie przepisów postępowania art. 6 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki i przyjęcie, że organ prawidłowo dokonał ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w decyzją z dnia [...].05.2015r. Powiatowy Inspektor nakazał między innymi rozbiórkę tarasu, drewnianej wiaty oraz drewnianej sławojki posadowionych na ich działce nr [...] w S. Organ wskazał, że obiekty powstały bez pozwolenia na budowę. Natomiast przepis art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego zawiera wyłączenia od konieczności uzyskania pozwolenia budowlanego i stanowi, że nie wymaga pozwolenia na budowę: - parterowy budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2, przedmiotowy obiekt rekreacji wraz z tarasem ma powierzchnię 17,89 m2, - wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, wiata ma 6,62 m2, - zbiorników na nieczystości o pojemności do 10 m3, sławojka ma 1 m3 pojemności. Zdaniem skarżących dla tych obiektów, nie było wymagane pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. Organ naruszył art. 6 i 7 k.p.a., gdyż niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., na podstawie 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2016r., poz. 290), po rozpatrzeniu wniosku D. i Z. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.2015r. nakazującej wykonanie rozbiórki samowolnie posadowionego w 2004r. obiektu rekreacji indywidualnej o wymiarach zabudowy wynoszących 5,95 m x 2,45 m, zadaszonego tarasu posiadającego wymiary 3,15m x 2,1 m, a także drewnianego obiektu - sławojki wykonanego w 2004r., o wymiarach 1 m x 1 m wraz ze zbiornikiem na ścieki, usytuowanych na terenie działki nr [...] w m. S., gm. S. - odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.2015r. W uzasadnieniu organ podał, że na terenie działki nr [...] w S. posadowiono w 2004r. barakowóz pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, do którego dobudowana została wiata o konstrukcji drewnianej. Barakowóz ma wymiary w rzucie poziomym wynoszące 5,95m x 2,45m + zadaszony taras o wymiarach 1,35m x 2.45m, zaś wymiary w rzucie poziomym dobudowanej wiaty o konstrukcji drewnianej wynoszą 3,15m x 2,1m. Powyższy obiekt posadowiony jest w odległości 2,45m od granicy z działką nr [...] w S. Ustalono ponadto, że D. i Z. P. w 2004r. na ww. działce, posadowili w odległości 2,6m od granicy z działką nr [...], sławojkę o konstrukcji drewnianej o wymiarach w rzucie poziomym 1,0m x 1,0m wraz ze zbiornikiem wykonanym z dwóch żelbetowych kręgów do gromadzenia nieczystości. Na budowę tych obiektów inwestorzy nie posiadali decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (przed zmianą z dnia 28.06.2015r.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane z 1994r., w brzmieniu do 28.06.2015r., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, określonego w zgłoszeniu. Zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa (m.in.) w art. 29 ust. 1 pkt 12 w/w ustawy. Organ I instancji ustalił, że wybudowane w 2004r. obiekty budowlane o konstrukcji drewnianej (barakowóz z tarasem + dobudowana wiata oraz sławojka), nietrwale związane z gruntem są, co prawda tymczasowymi obiektami budowlanym, jednakże istnieją na przedmiotowej działce dłużej niż 120 dni, zatem na ich budowę wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie zgłoszenie. Dlatego zasadnym było przeprowadzenie postępowania w stosunku do tych obiektów w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., organ I instancji postanowieniem z dnia [...].12.2014r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na D. i Z. P. obowiązek przedłożenia do dnia 31.03.2015r. określonych dokumentów. Zobowiązani nie spełnili nałożonego obowiązku, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. kwestionowaną decyzją z dnia [...].05.2015r. nakazał rozbiórkę. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo zastosował art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. (przed zmianą z dnia 28. 06.2015r.) a nie, jak twierdzili skarżący - art. 49b ustawy, gdyż w omawianym przypadku nie były to obiekty, na budowę których potrzebne było zgłoszenie. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.2015r., nie narusza rażąco przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. D. i Z. P. wnieśli odwołanie od decyzji z dnia [...].06.2016 r. wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 29 oraz art. 48 Prawo budowlane. W ich ocenie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wadliwie uznał, że weryfikowana decyzja PINB w K. z [...].05.2015 r. nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 k.p.a. Tymczasem wymienione obiekty - zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego nigdy nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Organ nie miał podstawy do wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor nie odniósł się w żaden sposób do przepisów art. 29 ustawy Prawo budowlane. Organ oparł się na przepisach odnoszących się do stanów faktycznych odmiennych od stanów występujących w tej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2016r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania D. P. i Z. P. od decyzji [...] WINB z dnia [...].06.2016 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...].05.2015 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), pozwolenia na budowę nie wymagała realizacja tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Realizacja takich inwestycji wymagała jedynie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno- budowlanej. Sporna inwestycja stanowiąca funkcjonalną całość (barakowóz z tarasem + dobudowana wiata oraz sławojka) została zrealizowana samowolnie w 2004 r., istniała zatem dłużej niż 120 dni. Dlatego na jej wykonanie wymagane było pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że sporny obiekt jest nietrwale związany z gruntem. W wyrokach WSA w Rzeszowie: z dnia 24.09.2014 r., sygn. akt II SA/Rz 560/14, z dnia 15.05.2014 r., sygn. akt II SA/Rz 86/14 wskazano, że o możliwości zakwalifikowania danego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim obiekt został umieszczony na działce oraz czas funkcjonowania na niej. Sporną inwestycję wykonano w 2004 r., co wyklucza uznanie jej za tymczasowy obiekt budowlany. Inwestorzy nie przedłożyli dokumentów, o których mowa była w postanowieniu PINB w K. z dnia [...].12.2014 r. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. Procedura uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego ma charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że w razie nieprzedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek orzec nakaz rozbiórki. Nadto wskazał, że decyzja PINB w K. z dnia [...].05.2015 r. nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156 § K.p.a. D. P. i Z. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...].07.2016 r. W skardze podnieśli rażące naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 29 ust. 2c w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy z opisu obiektu wynika, że stanowi on obiekt, na którego posadowienie nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie, - art. 29 ust. 1 pkt 24 ustawy Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy na rzecz skarżących zostało wydane pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych w postaci budowy studni - czego organ nie wziął pod uwagę mimo, że dysponował tymi informacjami A także na rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego (w zakresie zgłoszenia dokonanego wójtowi, oceny obiektu za tymczasowy, wskazania, że obiekt stanowi "barakowóz" - co nie koresponduje z jego opisem z decyzji administracyjnej - wiata, zadaszony taras, drewniany obiekt sławojki), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że kwestionowana decyzja obarczona jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż organ dokonał niewłaściwej kwalifikacji obiektu. Z treści art. 29 ust. 2 c w zw. z art. 30 ustawy Prawo budowlane wynika bowiem, że dla wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia. Organ bezpodstawnie uznał, że posadowiony obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym. W toku postępowania nadzwyczajnego organ posłużył się pojęciem barakowozu w sytuacji, gdy w kwestionowanej decyzji używa się określenia wiata, zadaszony taras, drewniany obiekt sławojki. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu organy orzekające w postępowaniu o stwierdzenie nieważności popełniły istotne uchybienia proceduralne wobec braku dostatecznego wyjaśnienia kwalifikacji prawnej obiektów wymienionych w kontrolowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji - objętych nakazem rozbiórki, co zdaniem sądu, miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podobnie jak organ wojewódzki uznał, że sporna inwestycja to tymczasowy obiekt budowlany stanowiący funkcjonalną całość (barakowóz z tarasem + dobudowana wiata oraz sławojka). Zrealizowany samowolnie w 2004 r., istnieje dłużej niż 120 dni. Na jego wykonanie wymagane było pozwolenie na budowę, a nie zgłoszenie. W ocenie organu nie ma znaczenia, że sporny obiekt jest nietrwale związany z gruntem. Tymczasem w kwestionowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].05.2015r. nakazano wykonanie rozbiórki obiektu rekreacji indywidualnej o wymiarach zabudowy wynoszących 5,95m x 2,45m, zadaszonego tarasu posiadającego wymiary 1,35m x 2,45m, oraz dobudowanej drewnianej wiaty mającej wymiary 3,15m x 2,1 m, a także drewnianego obiektu - sławojki o wymiarach 1m x 1m wraz z zbiornikiem na ścieki. Zdaniem Sądu zarówno opis zawarty w sentencji kwestionowanej decyzji, jak i w jej uzasadnieniu rodzą wiele wątpliwości co do charakteru wymienionych tam obiektów - w zakresie ich konstrukcji, wzajemnego połączenia, wyglądu oraz funkcji jakie pełnią. Te zaś elementy wpływają bezpośrednio na ocenę prawidłowości kwalifikacji prawnej obiektów budowlanych i konieczności uzyskania zgody organu architektoniczno-budowlanego na ich posadowienie. Przed oceną prawidłowości zastosowania w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, trybu postępowania wynikającego z art. 48 Prawo budowlane, koniecznym było zatem odniesienie się do kwestii charakteru obiektu będącego przedmiotem, którego dotyczyła niniejsza sprawa. Tymczasowy obiekt budowlany, jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe - art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu opis obiektu zawarty w kwestionowanej decyzji, jak i czas jego istnienia rodzą wątpliwości czy skarżący (abstrahując od braku pozwolenia budowlanego czy zgłoszenia) mieli zamiar posadowienia obiektu tymczasowego w rozumieniu ww. przepisu. Ocenę kwalifikacji spornego obiektu (także w zakresie związania z gruntem) należało oprzeć na przesłankach obiektywnych – dokonanych ówcześnie oględzinach, dokumentacji fotograficznej oraz innych materiałach dostępnych w aktach sprawy. Przesądzenie kwalifikacji prawnej obiektu/ów, pozwoli na ustalenie czy procedura, która w konsekwencji zakończyła się wydaniem nakazu rozbiórki była prawidłowa czy też nie. Legalizacja obiektów na których wykonanie konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę oparta jest bowiem na innej podstawie prawnej, niż w przypadku obiektów na wykonanie których konieczne jest uzyskanie jedynie zgłoszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko, iż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest najbardziej dolegliwą sankcją za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, dlatego też przed jego zastosowaniem organy winny rozważyć wszystkie inne możliwości przewidziane przez przepisy, aby nakaz rozbiórki był ostatecznością i to tylko w takim zakresie, jaki jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II OSK 1410/13, wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II OSK 1877/13). Należy również przypomnieć, że ustalenie stanu faktycznego sprawy, które jest zasadniczą przesłanką stosowania normy prawa materialnego i wyprowadzenia następstwa prawnego uzasadnia objęcie sankcją nieważności kwalifikowanych naruszeń przepisów prawa procesowego. Rażące naruszenie prawa to zarówno ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i ciężkie, kwalifikowane naruszenie przepisów prawa procesowego. Nadto rażące naruszenie prawa to także zastosowanie normy prawa materialnego do stanu faktycznego niezapisanego w tej normie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2014 r., sygn.. II OSK 510/13, LEX nr 1572748). Nie rozważając w sposób dostateczny (odnoszący się do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ powiatowy) wskazanych kwestii, organy nie rozpoznały zasadniczego problemu sprawy. To zaniechanie, czyniło skargę w zasadną wobec naruszeń w zakresie ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, jego kwalifikacji oraz uzasadnienia (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.). W toku ponownego rozpoznania sprawy organ będzie związany ocena prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania. Konsekwencją uwzględnienia skargi pozostawało rozstrzygnięcie o kosztach obejmujące zwrot uiszczonego wpisu od skargi (art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło