VII SA/Wa 2268/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. P. i M. P. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 20 grudnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że koszty postępowania sądowego zdecydowanie wpłyną na obciążenie stanu finansowego jego rodziny. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub. ). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni wspólnie z mężem i synem utrzymują się z dochodów w wysokości 7.409,22 złote brutto miesięcznie. Skarżąca podała, że wspólnie z mężem posiada dwa domy mieszkalne jeden o pow. 223 m ² drugi zaś o pow. 151, 04 m ², działkę o pow. 0,0666 ha, budynek gospodarczy oraz garaż. Nadmieniła, że budynku mieszkalne są przewidziane do kapitalnego remontu, co znacznie obciąży budżet domowy. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że wraz z mężem posiadają dwa samochody. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Mając na uwadze powyższe tj. stan posiadania oraz osiągany stały dochód zarówno przez wnioskodawczynię jak i przez jej małżonka uznano, że do takich osób niewątpliwie nie można go zaliczyć. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, strona wnioskująca wraz mężem posiada stały i niemały dochód. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wraz z małżonkiem ma zapewnione potrzeby bytowe o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jakie wspólnie uzyskują tj. kwotę 7.409,22,00 złotych brutto miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania ją za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe uznano, że poniesienie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej rodziny. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winna ona zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Koszty sądowe, powinny być bowiem ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Dodać należy, że wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II OZ 678/09). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.