VII SA/Wa 2276/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O., na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, zwanej dalej "Prawem budowlanym"), po rozpatrzeniu wniosku H. C., wymierzył H. C. i H. C. karę w wysokości 150.000 zł (sto pięćdziesiąt tysięcy złotych) z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne usytuowanych na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości W., gm. W. Jak wynika z akt sprawy, ww. budynek został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. C. i H. C. pozwolenia na budowę domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne usytuowanych na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości W., gm. W. (kategoria XVII). H. C. dwukrotnie składała wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne (drugi wniosek dotyczył użytkowania częściowego, bez parkingu). Obydwa wnioski zostały załatwione negatywnie – odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie z uwagi na nieuzupełnienie składanego wniosku i pozostałej dokumentacji o podpis drugiego inwestora, tj. H. C. Postepowanie w sprawie samowolnego przystąpienia do użytkowania zostało wszczęte po przeprowadzeniu kontroli inwestycji, po poinformowaniu organów przez H. C. o prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu domu weselnego we wskazanej lokalizacji. W dniu [...] maja 2014 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne na terenie nieruchomości (działki o nr ew. [...] i [...]) w miejscowości W., gm. W., podczas których stwierdzono, iż w pomieszczeniu kuchni ww. budynku znajdują się lodówki i zamrażarki, wyposażenie kuchenne typu garnki, zastawa stołowa i kieliszki. Na sali balowej znajdowały się stoły z krzesłami. Podczas oględzin nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej. Sporządzono dokumentację fotograficzną. W aktach znajdują się m.in. wydruki ze strony internetowej domu weselnego, płyta CD doręczona przez H. C. na okoliczność prowadzenia domu weselnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Stosownie do treści art. 55 Prawa budowlanego przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy; 2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4; 3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych. Organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że inwestorzy przystąpili do użytkowania domu weselnego usytuowanego na terenie działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości W., gm. W. w grudniu 2013 r. Stosownie do treści art. 57 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. Współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) (kat. XVII – budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, i inne ) wynosi 15,0. Współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) wynosi 2,0. Kwota kary: 10 x s x k x w = 10 x 500 zł x 15,0 x 2 = 150.000,00 zł. . W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie H. C. wnosił o odstąpienie od ukarania go karą podnosząc, że nie on przystąpił do nielegalnego użytkowania. Wskazał na konflikt z drugim inwestorem. Zażalenie, określone jako "odwołanie" złożyła również H. C. Wyraziła skruchę za samowolne użytkowanie budynku bez odbioru nadzoru budowlanego, wskazała na okoliczności (konflikt z synem – drugim inwestorem), które doprowadziły do tej sytuacji. Wskazała na trudną sytuację finansową, która uniemożliwia zapłacenie nałożonej kary. Podniosła, że brak odbioru budynku nastąpił z winy jej syna H. C. Poinformowała również, że czeka na wyrok sądu, załączyła kopię pozwu o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, złożony w Sądzie Rejonowym w O. w dniu [...] maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisy art. 54 i 55 Prawa budowlanego określają warunki, jakie powinny być spełnione przez inwestora przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego w sytuacji kiedy wymagane jest zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy. Aby nałożyć karę w oparciu o art. 57 ust. 7, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu, zaznaczył, że nie ma znaczenia czy przystąpiono do użytkowania obiektu przed zakończeniem robót budowlanych, czy po ich zakończeniu. Adresatem kary jest inwestor, nie ma podstawy prawnej aby przeprowadzać postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy inwestorowi można przypisać winę za naruszenia prawa. W ocenie organu, fakt nielegalnego użytkowania Sali weselnej został bezspornie stwierdzony i udokumentowany. Przywołał ustalenia z przeprowadzonych w dniu [...] maja 2014 r. oględzin, wskazał na informacje zamieszczone na stronie internetowej oraz filmy nagrane na płycie przedstawionej przez H. C., które świadczą o odbywających się weselach. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu H. C. [...] WINB wskazał, że wbrew twierdzeniu, iż stworzenie strony internetowej świadczy jedynie o przygotowaniach do rozpoczęcia użytkowania sali weselnej, prowadzona jest działalność, przytoczył słowa zawarte na stronie internetowej, która w ocenie organu jest ofertą, skierowaną do potencjalnych klientów. Również opinie klientów na forach internetowych świadczą o organizacji przyjęć. Organ zauważył, że składająca zażalenie sama przyznała, że organizuje przyjęcia. Odnosząc się do treści zażalenia H. C., organ wskazał, powołując się na orzecznictwo w tym zakresie, że adresatem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zawsze inwestor, niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Podkreślił, że nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest obligatoryjne, brak jest w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego co do adresata obowiązku czy tez wysokości kary. Wyliczenie kary dokonane przez organ I instancji jest prawidłowe i odpowiada dyspozycji zawartej w art. 59f ust. 1 ustawy - Prawo budowlanego. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. C. zarzucając naruszenie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego przez jego błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazując: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez nią zarzutów oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez bark zapewnienia skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uniemożliwiło to zgłoszenie żądania przeprowadzenia rekontroli budynku, przesłuchania inwestora oraz kierownika budowy na okoliczność przystąpienia do użytkowania budynku. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W pismach procesowych z dnia [...] listopada 2014 r. oraz z [...] marca 2015 r. skarżąca - podtrzymując argumentację skargi - przytaczała orzecznictwo na potwierdzenie słuszności swoich zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Badając zaskarżone w sprawie postanowienie wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że orzeczenie to nie jest dotknięte wadą uzasadniającą uwzględnienie skargi. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie nałożenia na inwestorów (w tym na skarżącą) kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne. Stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Obowiązek uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wynika wprost z art. 55 pkt 1 ustawy, gdzie ustawodawca zastrzegł, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Do kary wymierzonej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego zdanie drugie). Zgodnie z art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym stawka opłaty wynosi 500 złotych. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł. W rozpoznawanym przypadku organy dla przedmiotowego obiektu ustaliły współczynnik (k) = 15,0 oraz współczynnik (w) = 2,0. W ocenie Sądu, wysokość kary została wyliczona zgodnie z przepisami i jest obliczona prawidłowo. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca niewątpliwie przystąpiła do użytkowania obiektu, nie uzyskując ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, co uzasadniało podjęcie zaskarżonego postanowienia. Świadczy o tym zebrany materiał dowodowy i wbrew twierdzeniu skarżącej, użytkowanie nie polegało na jednorazowym zorganizowaniu przyjęcia, skarżąca zresztą sama potwierdziła fakt prowadzenia działalności (organizacji przyjęć) w złożonym zażaleniu. W świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych adresatem kary wymierzanej na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zawsze inwestor, niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 204/11). Podkreśla się przy tym, że ustawa Prawo budowlane nie obliguje organu do badania przyczyn i podstaw, dla których obiekt jest użytkowany bez stosownego pozwolenia, czy zgłoszenia (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 787/05 oraz z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 145/08, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdy chodzi o zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. w aspekcie pozbawienia skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, Sąd zauważa, że zarzut naruszenia przepisów procesowych tylko wtedy mógłby odnieść skutek w postaci uwzględnienia skargi, gdyby to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W ocenie orzekającego w sprawie Sądu taki stan nie zachodzi, organ nie miał obowiązku przeprowadzania dalszych dowodów na okoliczność użytkowania obiektu budowlanego skoro zebrany materiał dostatecznie już to potwierdzał. Uzyskanie przez skarżącą korzystnego dla niej wyroku w kwestii podpisu drugiego inwestora nie ma znaczenia przy ocenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wyrok może być ew. pomocny przy ubieganiu się o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie obiektu. Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.