VII SA/Wa 2310/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi R K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania, [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia. [...].04.2014 r. o skierowaniu [...] na egzamin kontrolny w celu sprawdzenia kwalifikacji obejmujący część teoretyczną i praktyczną z zakresu kategorii B prawa jazdy. SKO wyjaśniło, że w dniu 04.03.2014 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Komendanta [...] Policji [...] z dnia [...].02.2014 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji [...] do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w związku z otrzymaniem łącznie 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 05.12.2012 r. do 12.09.2013 r Skarżący podnosił w odwołaniu, iż w dniu 16.07.2013 r. uzyskał z Komendy Powiatowej Policji w [...] zaświadczenie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wskazujące posiadanie 14 punktów, a następnie w dniu 18.07.2013 r. odbył na własny koszt szkolenie obniżające stan punktów o 6. Do odwołania załączone zostały kopie zaświadczeń. Zdaniem odwołującego, stan punktów za okres 05.12.2012 r. - 12.09.2013 r. powinien zatem zostać zmniejszony o 6, co wynika z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. SKO wskazując na art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej u.P.r.d.) wyjaśniło, ze kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.P.r.d.. Decyzja wydawana przez właściwego starostę (w niniejszej sprawie Starostę [...] ) na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.P.r.d. nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, a organ administracyjny związany jest treścią wniosku właściwego Komendanta Policji i zobowiązany jest skierować kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dodatkowo SKO wyjaśniło, ze kwestie szczegółowe dotyczące sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego zawarte są w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488). § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. SKO wskazało, że z akt wynika, że szkolenie miało miejsce w dniu 18.07.2013 r., a zatem już po uzyskaniu przez [...] ponad 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (w sumie: 26 punktów). Naruszenia te nastąpiły w dniach: 05.12.2012 r. (6 punktów), 22.02.2013 r. (6 punktów), 30.03.2013 r. (4 punkty) i 02.04.2013 r. (10 punktów). Tym samym odbycie szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów. SKO stwierdziło zatem, że decyzja o skierowaniu jest prawidłowa i jak wynika z akt postępowania została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w którym strona miała zapewnione prawo czynnego udziału. [...] w skardze wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].08.2015r., znak: [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Wydziału Komunikacji i Transportu, działającego z up. Starosty [...], z dnia [...].04.2014r., znak: [...] i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 130 ust. 3 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, polegające na błędnym uznaniu organu, że istnieją przypadki, poza przypadkiem, o którym mowa w ust. 3 powołanego wyżej artykułu, skutkujące wyłączeniem obowiązku zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; 2/ zastosowanie § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25.04.2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w sytuacji, gdy powyższy przepis jest niezgodny z aktem normatywnym wyższego rzędu, to jest z art. 130 ust. 3 i 4 u.P.r.d., a zatem niekonstytucyjny. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekstekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Dokonując tak rozumianej kontroli uznać należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.P.r.d.. Na podstawie tej regulacji kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Natomiast w myśl regulacji art. 130 ust. 1 policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Strona skarżąca zarzuciła w petitum swej skargi naruszenie przez Organy art. 130 ust. 3 i 4 w związku z art. 114 ust. 1 u.P.r.d. stwierdzając że uczestnictwo w szkoleniu przed skierowaniem przez Komendanta Policji wniosku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy powoduje zmniejszenie liczby punktów karnych przy czym Skarżący nie kwestionuje prawidłowości nałożonych przez funkcjonariuszy Policji mandatów karnych za wykroczenia przeciwko zasadom ruchu drogowego ani liczby nałożonych punktów karnych, jak również faktu, że po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego punkty te nie są usuwane z ewidencji po upływie jednego roku, które to kwestie zostały podniesione przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednakże czym innym od powyższego jest kwestia oceny zgodności z prawem stanowiska kwestionującego możliwość odliczenia punktów |B karnych w wyniku odbycia szkolenia. Skarżący tym samym podnosi, że w jego ocenie zastosowany w jego sprawie przepis § 8 ust. 6 Rozporządzenia został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym Wobec tych twierdzeń należy wstępnie zaznaczyć, iż Policja na podstawie art. 130 ust. 1 prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zaś określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Nie można pominąć, iż przepis ten obowiązuje do dnia 4.01.2016 r., a więc do dnia wejścia w życie art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5.01.2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r., nr 30, poz. 151). Nie budzi wątpliwości, że w myśl powyższego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Jednocześnie, na mocy § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25.04.2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, zwanego dalej rozporządzeniem), szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Znaczenie decydujące w niniejszej sprawie ma treść § 8 ust. 6 rozporządzenia, który stanowi : odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Odnosząc powyższe regulacje do realiów faktycznych sprawy administracyjnej, należało stwierdzić, że skarżący w chwili odbycia szkolenia przekroczył dozwoloną liczbę 24 punktów karnych. W tych okolicznościach, odbyte przez Skarżącego szkolenie nie spowodowało zmniejszenia ilości punktów na podstawie art. 130 ust. 3 u.P.r.d. W świetle dominującego w orzecznictwie oraz doktrynie stanowiska powołany przepis rozporządzenia nie wykracza poza delegację ustawową i nie jest jak twierdzi strona sprzeczny z art. 130 ust. 3 u.P.r.d. (zob. R. A. Stefański, Komentarz do art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, teza 14, Lex, zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. III SA/Po 1273/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 50/13, Lex nr 1301248; wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 721/12, Lex 1234972; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 713/12, Lex nr 1248921; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11, Lex nr 1234006; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11; Lex nr 1234013; wyrok NSA z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, Lex nr 1136703; wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10, Lex nr 1149252; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, Lex nr 990279). Zdaniem Sądu wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 130 ust. 3 u.P.r.d. prowadzi do wniosku, który został sformułowany w treści § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia. W przeciwnym razie regulacja zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy niweczyłaby cel normy zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 b u.P.r.d., którym jest dyscyplinowanie kierowców wielokrotnie naruszających przepisy ruchu drogowego w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. NSA w wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 stwierdził, że przepis art. 130 ust. 3 ustawy, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając Ministra zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zdaniem NSA nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3 u.P.r.d., lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy. NSA podkreślił, że nadanie tym przepisom takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Organy obu instancji wbrew stanowisku strony skarżącej dokonały właściwej wykładni przepisów u.P.r.d. oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia. Odpowiada ona poglądom przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Reasumując, Skarżący został prawidłowo skierowany na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b u.P.r.d. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin w zakresie prawa jazdy z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 u.P.r.d., zaś odbycie szkolenia pozostaje bez wpływu na legalność działań organów. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Należy też dodać, że postanowienie WSA o wstrzymaniu wykonania decyzji o skierowaniu na egzamin upadło o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a.