VII SA/Wa 234/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-07
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Daria Gawlak – Nowakowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, którego budynek nie graniczy z terenem planowanej inwestycji budowlanej i nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania, posiada legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jej budynek nie graniczy z terenem planowanej inwestycji i nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, przysługuje właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Samo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie obejmuje współwłasności gruntu ani części wspólnych budynku, a jego posiadacz musi wykazać indywidualny interes prawny, który jest naruszony przez inwestycję.Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę. Organ uznał, że wnioskodawczyni M.O., posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nie brała udziału w postępowaniu pierwotnym i nie wykazała swojego interesu prawnego, ponieważ jej lokal nie graniczy z terenem inwestycji ani nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania. Sąd administracyjny oddalił skargę M.O., uznając, że nie wykazała ona legitymacji do wszczęcia postępowania nadzorczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.O. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], Wojewoda [...] odmówił wszczęcia, na wniosek M.O., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2009 r: Nr [...], zatwierdzający projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i dwupoziomowym garażem podziemnym oraz dojazdem, usytuowanym na terenie nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [...] oraz części działki nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. [...] róg [...] w [...].
Powodem odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego był brak legitymacji procesowej do żądania zainicjowania przedmiotowego postępowania.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, z których wynika, że wnioskodawczyni M.O. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...], a swój interes prawny wywodzi z tytułu posiadania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...], mieszczącego się w budynku wielomieszkaniowym położonym w [...] przy ul. [...], działka nr ewid. [...].
Dokonując analizy projektu zagospodarowania terenu organ ustalił, że sporna inwestycja (budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze i dwupoziomowym garażem Podziemnym oraz dojazdem) zaprojektowana na działce nr ewid. [...] i [...], obręb [...], nie graniczy z działką nr ewid. [...] na której zlokalizowany jest wielomieszkaniowy budynek przy ul. [...] w [...].
Zdaniem organu u Okręgowego o spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie daje członkom spółdzielni legitymacji do udziału w postępowaniach dotyczących zagospodarowania terenów, których właścicielem lub wieczystym użytkownikiem jest spółdzielnia.
Właściciel lokalu, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, o ile wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania obiektu, co wiąże się ze wskazaniem konkretnego przepisu, który ogranicza swobodę korzystania z jej lokalu.
Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny, jako strona postępowania (por. wyrok NSA w Warszawie z 14 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 75/06).
Organ odwoławczy stwierdził, iż wnioskodawczyni M.O. nie wykazała, aby jej lokal znajdował się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, dlatego z uwagi na brak przymiotu strony uzasadniona jest odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.O.
Skarżąca domagała się uchylenia obu zaskarżonych decyzji i unieważnienia decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].05.2009r. udzielającej inwestorowi SM "[...] " pozwolenia na budowę przy ul. [...].
Skarżąca domagała się ponadto wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].05.2009r, uznania członka spółdzielni za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i stwierdzenia, że zarząd Sp-ni "[...] " nie ma przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę.
Skarżąca zarzuciła wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego o zabezpieczeniu powództwa poprzez wstrzymanie realizacji uchwały Spółdzielni dotyczącej przedmiotowej budowy.
Skarżąca zakwestionowała uprawnienie spółdzielni do dysponowania gruntem na cele budowlane oraz bycia inwestorem wskazując na brak zapisów w statucie prowadzenia działalności budowlanej.
Zdaniem skarżącej zarząd spółdzielni nie może reprezentować członków w zakresie spraw nie objętych działalnością statutową, wykraczających poza działalność spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie narusza prawa bowiem organ odwoławczy poprawnie ocenił zebrane dowody, na podstawie których dokonał trafnych ustaleń faktycznych.
Z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, iż w sprawie o pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 Kpa.
Wynika to stąd, iż sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę ( wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 363/05, wyrok NSA z 23 września 2010 r., II OSK 1399/09 ).
W przepisie art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118 ) ustawodawca obok inwestora wskazał właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Podmiotom tym przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.
Skarżąca, której przysługuje własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...], mieszczącego się w budynku wielomieszkaniowym, położonym w [...] przy ul. [...], działka nr ewid. [...] nie była stroną w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Domagając się skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę skarżąca powinna wykazać, że posiada status strony.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, na które powołuje się skarżąca nie uzasadnia posiadania przymiotu strony.
Przedmiotem bowiem własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, objętego regulacjami Prawa spółdzielczego jest sam lokal.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie obejmuje ani współwłasności części budynku, przeznaczonych do wspólnego korzystania, ani współwłasności bądź współużytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek się znajduje.
W aktualnym orzecznictwie sądowo administracyjnym przyjmuje się co do zasady, że członek spółdzielni mieszkaniowej jest reprezentowany przez Zarząd Spółdzielni i nie może domagać się dopuszczenia do udziału, jako strona w postępowaniu administracyjnym chyba, że wykaże swój indywidualny interes prawny w przedmiotowej sprawie.
Zgodzić należy się z ustaleniami organu, iż skarżąca nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że sporna inwestycja została zaprojektowana na działce nr ewid. [...] i [...], obręb [...], która nie graniczy z działką nr ewid. [...] na której zlokalizowany jest wielomieszkaniowy budynek przy ul. [...] w [...].
Okoliczność braku sąsiedztwa oraz oddziaływania pomiędzy projektowaną inwestycją, a budynkiem zamieszkałym przez skarżącą została przyznana przez skarżącą na rozprawie.
Skarżąca nie wskazała konkretnego przepisu, który ogranicza swobodę korzystania z jej lokalu, dlatego trafnie organ przyjął, iż lokal skarżącej nie znajduje się w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zarzuty skierowane przeciwko podjętej uchwale i zabezpieczenie powództwa poprzez wstrzymanie realizacji uchwały mają charakter cywilnoprawny i rozstrzygane są przez sądy powszechne.
Natomiast zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę nie podlegają rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak legitymacji skarżącej do skutecznego zainicjowania postępowania nadzorczego.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło