VII SA/Wa 2358/20
WyrokWSA w Warszawie2021-06-08
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a.?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, ma charakter decyzji związanej i nie może być zmieniona ani uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Zastosowanie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalne w przypadku decyzji związanych, które nie przewidują swobody wyboru rozstrzygnięcia przez organ administracji. Ponadto, utrzymanie w mocy decyzji o rozbiórce obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem leży w interesie społecznym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji nakazującej rozbiórkę wybudowanego budynku gospodarczego, argumentując, że nie narusza ona planu zagospodarowania ani warunków technicznych, a także wskazując na zmianę stanu faktycznego. Organy administracji odmówiły, uznając, że decyzja o rozbiórce ma charakter związany i nie podlega zmianie w trybie art. 155 k.p.a., a także że nie można naruszać interesu społecznego. Skarżący zaskarżył decyzję odmowną do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną wykładnię art. 155 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z [...]października 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] z [...] lipca 2020 r., znak: [...] odmawiającą zmiany lub uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] lutego 2017 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W dniu stycznia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...](dalej: "PINB") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w miejscowości Sieprawice, gmina J.
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. PINB, działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: "pr.bud."), nakazał skarżącemu rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o wymiarach [ ] m x [ ] m, znajdującego się na ww. działce w odległości 0,95-1,05 m od ogrodzenia z działką nr ewid. [...] Ogrodzenie działki nie jest zlokalizowane w granicy działki. Przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest więc usytuowany w granicy działki, lecz w odległości mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Budynek gospodarczy został wybudowany w 1993 r., na podstawie pozwolenia na budowę, co potwierdza zaświadczenie Urzędu Gminy J. z [...] grudnia 2012 r.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od ww. decyzji [...] decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
3. Wnioskiem z [...] czerwca 2020 r. skarżący wniósł o wszczęcie postępowania w trybie art. 155 k.p.a. o uchylenie bądź zmianę decyzji [...] z [...] lutego 2017 r. Skarżący podkreślił, że nie ma podstaw do rozbiórki obiektu, gdyż nie narusza on ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazał również na zmianę stanu faktycznego, w jakim wydano kwestionowaną decyzję, a dotyczący likwidacji na sąsiedniej działce drewnianego budynku.
Pismem z [...] lipca 2020 r. organ wojewódzki zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego, poinformował strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości składania wyjaśnień. Przy piśmie tym zwrócił się również o zajęcie stanowiska, czy strony wyrażają zgodę na zmianę lub uchylenie ww. decyzji ostatecznej, na które to pisma nie otrzymano odpowiedzi.
4. [...] decyzją z 29 lipca 2020 r. odmówił uchylenia lub zmiany własnej decyzji z [...] lutego 2017 r.
Organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję na podstawie art. 155 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu organ wskazał, że zmiana stanu faktycznego nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Ponadto podkreślił, że pozostałe strony nie wyraziły zgody na uchylenie lub zmianę decyzji.
5. Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego skarżący wniósł w ustawowym terminie odwołanie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz kwestionując ustalenie organu, że właścicielki działki sąsiedniej są stronami postępowania, których zgoda jest potrzebna do uchylenia lub zmiany kwestionowanej decyzji.
Skarżący zarzucił decyzji [...] z [...] lipca 2020 r. naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnią oraz naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 52 i art. 49b pr.bud.
W uzasadnieniu własnego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 5 marca 2001 r., sygn. akt P 11/00 (Dz. U. z 2001 r. Nr 17, poz. 2017). W wyroku tym stwierdzono, że nie ma bezwzględnego zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, a także zbliżenia obiektu do granicy. Ponadto, pojęcie "nabycie prawa" w rozumieniu art. 155 k.p.a. obejmuje też nałożenie na stronę obowiązku prawnego. Tym samym nie sposób zgodzić się, że nabycie prawa czy też nałożenie obowiązku w świetle art. 155 k.p.a. dotyczy innych stron niż strona wnioskująca o zmianę lub uchylenie decyzji.
6. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, GINB decyzją z [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję [...] z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący domaga się uchylenia lub zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu zrealizowanego niezgodnie z przepisami prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji, w drodze których nakładane są kary administracyjne, a więc sankcje administracyjne o charakterze represyjnym grożące za naruszenie nakazów czy zakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego, mające na celu dyscyplinowanie adresatów norm prawnych w zakresie przestrzegania przepisów prawnych.
Dodatkowo organ wskazał, że kwestionowana decyzja nakazująca rozbiórkę zmierza w swej istocie do przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę obiektu powstałego niezgodnie z prawem i którego inwestor nie zalegalizował w odpowiednim trybie. Uznanie interesu skarżącego za słuszny interes strony powodowałoby powrót do stanu niezgodności z prawem, co jest niedopuszczalne. W interesie społecznym leży natomiast wykonanie nałożonego obowiązku.
GINB podkreślił również, że mając na uwadze powyższe, w rozpatrywanym przypadku bez znaczenia pozostaje kwestia, czy strony wyrażają lub nie zgodę na uchylenie kwestionowanej decyzji.
Tym samym organ odwoławczy stwierdził, że decyzja [...] z [...] lutego 2017 r. nie może być zmieniona w trybie przepisu art. 155 k.p.a. z uwagi na jej charakter.
7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z [...] listopada 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o zasadzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, art. 11, art. 107 § 1 pkt 4 i 6 i § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie, polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej; zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niepodjęcie przez organy niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu wnioskodawcy a także naruszenie zasady przekonywania, wobec braku poczynienia koniecznych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych do uchylenia bądź zmiany decyzji [...] z [...]lutego 2017 r. w trybie art. 155 k.p.a., nie odniesieniu się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym nie odniesieniu się przez organ odwoławczych do konkretnie postawionych w odwołaniu zarzutów względem decyzji organu pierwszej instancji, w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia które nie wyjaśnia w sposób logiczny toku rozumowania organu i nie przekonuje co do trafności rozstrzygnięcia;
2) art. 155 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji, na podstawie błędnego przyjęcia, że odmowa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej nie narusza prawa z uwagi na jej charakter, podczas gdy decyzja [...] z [...] lutego 2017 r. jest decyzją, na podstawie której strona nabyła prawo - wobec czego możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji we wskazanym trybie, uzależniona jest od spełnienia pozostałych przesłanek pozytywnych i braku negatywnych, których to warunków organ drugiej instancji nie poddał ocenie stosownie do norm Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że właściwie organy obu instancji nie przeprowadziły prawidłowej analizy pod kątem, zaistnienia przesłanek z art. 155 k.p.a. w stosunku do decyzji [...] z dnia [...] lutego 2017 r., o której to uchylenie bądź zmianę w trybie art. 155 k.p.a. wnosił skarżący. O ile organ pierwszej instancji podjął próbę dokonania analizy, aczkolwiek wadliwie, organ odwoławczy pomimo wskazania przez skarżącego w odwołaniu konkretnych zarzutów, nie odniósł się do nich wskazując, że w rozpatrywanym przypadku bez znaczenia pozostaje kwestia, czy strony wyrażają lub nie zgodę na uchylenie kwestionowanej decyzji. Organ zarówno pominął milczeniem twierdzenia strony, jak również nie odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie, wskazując wyłącznie lakoniczne uzasadnienie brzmienia art. 155 k.p.a.
Zaznaczył, że w niniejszej sprawie uwzględnieniu wniosku strony w trybie art. 155 k.p.a. nie sprzeciwiają się przepisy ustawy Prawo budowlane - art. 48b tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, przewidywał bowiem możliwość legalizacji samowoli budowlanej, a orzeczenie o rozbiórce było skutkiem niespełnienia warunków technicznobudowlanych, m.in. z uwagi na niespełnienie wymagań co do minimalnej odległości pomiędzy budynkami, ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe, budynek znajdował się w odległości 9,95 m od drewnianego budynku usytuowanego na działce sąsiedniej, który obecnie nie figuruje. Orzeczenie nakazu rozbiórki nie było więc obligatoryjne, dla dokonania legalizacji wskazywane było jednak spełnienie wymienionych przesłanek, tym samym brak jest przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu decyzji na mocy art. 155 k.p.a.
8. Odpowiadając w dniu [...] grudnia 2020 r. na skargę GINB podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta po wnikliwej i rzeczowej analizie akt, a przesłanki podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w jego uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
9. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
10. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Takie rozwiązanie zostało też przyjęte w niniejszej sprawie
11. Sąd oddalił skargę, ponieważ stwierdził, że zaskarżona decyzja GINB, a także poprzedzająca ją decyzja [...] nie naruszają prawa.
Podstawową kwestią, jaką należało zbadać i która stała się podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest pytanie, czy organy właściwe w rozpatrywanej sprawie prawidłowo zastosowały art. 155 k.p.a. W tym zakresie należy wziąć pod uwagę następujące istotne okoliczności.
Zgodnie z art. 155 k.p.a. kluczowymi przesłankami uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej są:
1) nabycie prawa na podstawie danej decyzji administracyjnej;,
2) zgoda strony tej decyzji na jej uchylenie lub zmianę przez organ administracji publicznej, który tę decyzję wydał,
3) niesprzeczność uchylenia lub zmiany decyzji z przepisami szczególnymi oraz
4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Nie ma przy tym wątpliwości, że wszystkie wskazane wyżej warunki powinny być spełnione równocześnie.
Analizując materiał dowodowy w rozpatrywanej sprawie Sąd doszedł do poniższych wniosków.
12. Przede wszystkim, Sąd nie kwestionuje zasady, że decyzja nakładająca na obywatela obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego może być uznana za podstawę nabycia prawa przez stronę danej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się bowiem, że normie prawnej wyrażonej w art. 155 k.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące (patrz np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z[...] stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 922/19, LEX nr 2774839).
W tej kwestii kluczowe znaczenie ma jednak inny wątek wykładni art. 155 k.p.a. W nauce prawa i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że uchyleniu lub zmianie w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru różne możliwe rozstrzygnięcia, z których każde jest zgodne z prawem. Zastosowanie art. 155 k.p.a. nie jest natomiast dopuszczalne w przypadku decyzji związanej, to jest takiej, która nie przewiduje kompetencji organu do dokonania wyboru między różnymi możliwymi rozstrzygnięciami. Ten rodzaj decyzji powoduje, że organ stwierdzając istnienie określonej przesłanki (stanu faktycznego) zobligowany jest wydać wskazane rozstrzygnięcie (patrz np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3287/17, LEX nr 2755096, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2507/18, LEX nr 2729237).
Wskazane zasady przesądzają o niedopuszczalności uchylenia lub zmiany w trybie art. 155 k.p.a. decyzji [...] z [...] lutego 2017 r. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z [...] grudnia 2016 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego. W świetle przepisów ustawy Prawo budowlane nie ma wątpliwości, że decyzja o rozbiórce obiektu wydana na podstawie art. 48 lub art. 49b pr.bud. ma charakter decyzji związanej. Organy nadzoru budowlanego orzekające w takich przypadkach nie mają żadnej swobody (luzu decyzyjnego) co do tego, czy orzec rozbiórkę obiektu budowlanego, czy też nie. Pozostawienie organom administracji swobody wyboru konsekwencji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego stanowiłoby naruszenie przepisów ustawowych, a równocześnie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa. W tak poważnych sprawach jak rozbiórka obiektu budowlanego władza nie może być arbitralna, ani kierować się kaprysem.
W rozpatrywanej sprawie charakter decyzji, o uchylenie której wniósł skarżący, nie może wszakże być podważany, a tym samym nie było podstaw do uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego.
13. Druga przesłanka zastosowania art. 155 k.p.a., czyli warunek zgody strony na uchylenie lub zmianę przedmiotowej decyzji administracyjnej, budzi w praktyce organów administracji oraz sądów administracyjnych rozmaite wątpliwości.
Literalna wykładnia sugeruje, że wymagana jest zgoda tej strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której dotyczy wniosek o uchylenie lub zmianę decyzji. Tak rozumiana wąska wykładnia przepisu jest uzasadniona ochroną praw obywateli. Omawiane wyrażenie zawarte w art. 155 k.p.a. ("za zgodą strony") uniemożliwia bowiem organom administracji działanie z urzędu i ewentualne uchylenie lub zmianę określonej decyzji post factum.
W orzecznictwie sądów można było spotkać stanowisko, że pojęcie strony należy rozumieć szeroko, jako obejmujące zarówno adresata decyzji, jak i inne podmioty uczestniczące w postępowaniu na prawach strony. Dotyczyłoby to np. sąsiadów inwestora (takie stanowisko wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1220/17, LEX nr 2680226, a także m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 126/19, LEX nr 2716439). Z tego względu [...] jako organ pierwszej instancji rozstrzygający o wniosku skarżącego na podstawie art. 155 k.p.a. wezwał właścicieli nieruchomości sąsiednich do wyrażenia przedmiotowej zgody. Żadna taka zgoda nie wpłynęła do organu.
W rozpatrywanym zakresie GINB uznał jednak, że ewentualna zgoda sąsiadów skarżącego bądź jej brak, nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie uznaje stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe i nie podziela jednak powołanej w poprzednim akapicie szerokiej interpretacji wyrażenia "za zgodą strony". Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. stanowi jeden z rodzajów postępowań nadzwyczajnych, a więc opartych na normach o charakterze wyjątków (leges speciales) wobec reguł ogólnych postępowania administracyjnego. W związku z tym zgodnie z zasadą, że "wyjątków nie wolno interpretować rozszerzająco" (Exceptiones non sunt extendendae) wyrażenia "zgoda strony" nie powinno się interpretować jako "zgoda wszystkich stron".
W omawianym zakresie stanowisko GINB wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz stanowisko Sądu są zgodne z opinią skarżącego. Nie ma to wszakże zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
14. Trzecią przesłanką uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej wskazana w art. 155 k.p.a. jest niesprzeczność uchylenia lub zmiany decyzji z przepisami szczególnymi. Wskazany warunek prowadzi wszakże do wniosku, że obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem i Sąd nie może uwzględnić wniosków skargi skarżącego o ich uchylenie.
W rozpatrywanej sprawie wyrażenie "przepisy szczególne" odnosi się do przepisów ustawy Prawo budowlane regulujących konsekwencje samowoli budowlanej i rozbiórki obiektu budowlanego. Oznacza to, że zastosowanie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do uchylenia ostatecznej decyzji o rozbiórce bez jakichkolwiek innych powodów niż tylko przekonanie skarżącego o tym, że przysługuje mu "słuszny interes strony". W opinii Sądu takie rozwiązanie nie jest dopuszczalne.
Należy bowiem podkreślić, że decyzja [...] z [...] lutego 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego została zaskarżona przez M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. Sąd wyrokiem z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 436/17, oddalił skargę. Sąd wojewódzki potwierdził bowiem ustalenia organów nadzoru budowlanego, że przedmiotowy budynek gospodarczej na działce nr ewid. [...] w S. nie został wybudowany – jak twierdzi skarżący – w roku 1993, lecz między lipce 2003 r. a majem 2007 r. Poza sporem było również, że skarżący nie dokonał zgłoszenia zgodnie z przepisami zamiaru budowy tego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu w L. istotne znaczenie miało też naruszenie przepisów techniczno-budowlanych, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2002 r. W tej sytuacji Sąd administracyjny pierwszej instancji nie miał podstaw do zakwestionowania i uchylenia ostatecznej decyzji o rozbiórce przedmiotowego budynku gospodarczego.
Należy również dodać, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3309/17, oddalono skargę kasacyjną od wymienionego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 436/17.
W związku z wskazanymi orzeczeniami Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że uchylenie decyzji [...] z [...]lutego 2017 r. byłoby sprzeczne z przepisami ustawy Prawo budowlane.
Należy przy tym dodać, że nietrafny był argument skarżącego wskazujący na rozbiórkę drewnianego budynku na działce sąsiedniej, co mogłoby prowadzić do odmiennej oceny zachowania przez skarżącego przepisów o warunkach technicznych budynków, zwłaszcza w zakresie od innych budynków oraz granicy działek. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji (patrz: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 833/18, LEX nr 2700839).
15. W taki sam sposób, jak wyrażono w powyższych punktach 12 oraz 14 niniejszego uzasadnienia, należało ocenić argument skarżącego, że za uchyleniem lub zmianą decyzji z [...] lutego 2017 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę żaden z wymienionych interesów nie może przemawiać na rzecz uchylenia decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Przeciwnie, w interesie społecznym leży utrzymanie w mocy ostatecznej decyzji o rozbiórce, skoro przedmiotowy budynek powstał niezgodnie z prawem i utrzymywał stan naruszenia prawa. W interesie społecznym, co podkreślił GINB w zaskarżonej decyzji, leży przecież unicestwienie działań w sposób oczywisty naruszających prawo. Jest to tym istotniejsze, że decyzja o rozbiórce była kontrolowana przez sądy administracyjne, włącznie z Naczelnym Sądem Administracyjnym. Nie znalazły one żadnych podstaw, aby decyzja rozbiórkowa została podważona.
Podobnie, nie można zgodzić się z opinią, że za uchyleniem decyzji z [...] lutego 2017 r. przemawia słuszny interes strony. Skarżący jako właściciel przedmiotowego budynku uważa za swój interes utrzymanie tego obiektu. Nie jest to wszakże ani interes prawny w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani interes słuszny. Słuszność bowiem jest kategorią etyczną włączoną do porządku prawnego. Zakłada ona, że istnieją moralne lub społeczne racje za określonym działaniem lub stanem rzeczy. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby uzasadniać moralną wartość jego żądania. Przeciwnie, wniosek skarżącego o zastosowanie art. 155 k.p.a. jest motywowany chęcią niepodporządkowania się prawu. Taka motywacja nie zasługuje na ochronę przez Sąd.
16. W świetle analizy czterech kluczowych przesłanek zastosowania art. 155 k.p.a. Sąd stwierdza, że pozostałe zarzuty i argumenty skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło