VII SA/Wa 237/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-16
Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Bogusław Cieśla, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, mogą obciążać właściciela pojazdu, jeśli nie udowodniono rzeczywistego powstania tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający rzeczywistego powstania kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono. Samo wydanie dyspozycji nie jest wystarczającą podstawą do obciążenia właściciela kosztami, jeśli nie udowodniono poniesienia faktycznych wydatków przez firmę holującą w związku z tym konkretnym zgłoszeniem.Stan faktyczny
Skarżący został zobowiązany do zapłaty 478 zł tytułem kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia jego pojazdu z powodu nieprawidłowego parkowania. Mimo że właściciel zgłosił się w trakcie czynności usuwania pojazdu i odstąpiono od jego odholowania, organy uznały, że powstały koszty związane z wyjazdem holownika. Skarżący kwestionował zasadność obciążenia go kosztami, skoro pojazd nie został fizycznie usunięty. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o obciążeniu kosztami, opierając się na dokumentacji firmy holującej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. Ż. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VII SA/Wa 237/18
UZASADNIENIE
Prezydent miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - j.t. ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012 r. poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. z 2015 r. poz. [...] - j.t.) - ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki O. o nr. rej. [...] na kwotę 478 złotych i zobowiązał P. Ż. do ich uiszczenia w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 23 listopada 2013 r. strażnik miejski na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017 r. poz. 128 - t.j. ze zm., zwaną dalej "ustawą"), wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki O.nr rej. [...] z ulicy R. w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-1, B-39 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.
W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu – P.Ż. W związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.
Taki stan faktyczny, organ ustalił na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez strażnika miejskiego oraz notatki urzędowej strażnika miejskiego. W ocenie organu spełnione zostały przesłanki do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy.
Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, spowodowało wyjazd holownika, a dopiero po tym fakcie wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się osoby kierującej (zapisy na dyspozycji usunięcia pojazdu, zapisy w systemie GPS oraz raport drogowy). Sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego (załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą O. Sp. z o. o. zapłaconej przez [...]).
Zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy, jeśli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, to do ich zapłaty zobowiązany jest właściciel.
Koszty powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do momentu odstąpienia od tej dyspozycji ponosi właściciel.
Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz z notatki urzędowej strażnika miejskiego wynikało, że właścicielem pojazdu O. nr rej. [...] oraz jego użytkownikiem w dniu [...] listopada 2013 r. był P.Ż.
Wysokość kosztów ustalono stosownie do art. 130a ust. 6 oraz 6a ustawy, na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz.[), który określił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t na kwotę 478 złotych.
W sytuacji, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, starosta jest zobligowany do wydania decyzji administracyjnej, a nałożona opłata ma charakter administracyjny.
P.Ż. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].08.2017r., podnosząc, iż "... nie mogę uznać kosztów z tym związanych, skoro nie doszło do fizycznego usunięcia mojego pojazdu, a zatem nie mogę ponosić kosztów z tym związanych w postaci choćby wyjazdu holownika."
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2017r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania P. Ż. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].08.2017r. w sprawie wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki O. o nr rej. [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji był przepis art. 130 a ust. 2a ustawy z dnia 29 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tą regulacją, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu.
Zgodnie z art. 130a ustawy, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (ust. 1).
Warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały. W tym celu organ ma obowiązek wyjaśnić w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 czerwca 2014r., sygn. VII SA/Wa 1705/13.
W tej sprawie okoliczności zdarzenia nie były przez stronę kwestionowane, tj. że pojazd był zaparkowany w miejscu obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Fakt ten potwierdza sporządzona przez strażnika miejskiego notatka służbowa.
Wydanie dyspozycji odholowania pojazdu spowodowało powstanie kosztów, co potwierdza załączona do akt sprawy faktura firmy O. sp. z o.o. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], gdzie pod pozycją 300 odnotowano pojazd marki O. o nr rej. [...]. Powyższe potwierdza również raport drogowy wyjazdu i trasy holownika, gdzie odnotowano: czas wyjazdu o godz. 16:58, anulowanie dyspozycji o godz. 17:09.
Organ jest związany uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012r. poz. [...]), gdzie § 2 odsyła w zakresie wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 2a ustawy do załącznika nr 2 do uchwały. Stosownie do tego przepisu za usunięcie jednego pojazdu do 3.500 kg dopuszczalnej masy całkowitej wysokość opłaty wynosi 478 zł.
Nawet gdy ostatecznie nie doszło do odholowania pojazdu, powstały koszty związane z wyjazdem holownika oraz trasą przebytą przez pojazd firmy wykonującej usługi na rzecz miasta.
W tym przedmiocie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 sierpnia 2016 r. w sprawie I OSK 2644/14 (publ. Lex nr 2142157), wskazując że ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów nieuzależniony od faktycznej wysokości opłat w konkretnym przypadku (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 marca 2017 r., VII SA/Wa 2813/16, publ. CBOSA).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.., nie stwierdziło naruszenia prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na kontrolowane rozstrzygnięcie.
P.Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego § 2 uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy o ruchu drogowym, poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących opłaty za usunięcie jednego pojazdu do 3.5000 kg dopuszczalnej masy całkowitej w wysokości 478 zł, podczas gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika że w przypadku skarżącego odstąpiono od usunięcia pojazdu, dlatego też nie może on ponosić opłaty za odholowanie pojazdu;
2. naruszenie art. 79 § 1 i 2 § kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez brak zawiadomienia strony o wyznaczeniu miejsca i terminu przeprowadzenia dowodów, a konsekwencji naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., wydanie wadliwej decyzji bez umożliwienia wypowiedzenia się strony co do zebranego materiału oraz dowodów;
3. naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do naruszenia art. 7 kpa poprzez nieustalenie prawdy materialnej;
4. naruszenie art. 136 kpa poprzez brak przeprowadzenia z urzędu dowodu z przesłuchania Strażnika Miejskiego i zastąpienie tego dowodu notatką urzędową;
5. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu faktów które organ uznał udowodnione oraz dowodów na których się oparł, jak i zaniechał wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa na podstawie których ustalił taką ani inną wysokość opłaty;
6. naruszenie art. 138 § 1 i 2 k.p.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej przez stronę decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2017r.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017r. oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2017r.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Kluczowym uchybieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i organu I instancji było wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego § 2 uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy o ruchu drogowym, poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących opłaty za usunięcie pojazdu w wysokości 478 zł i zastosowanie wobec skarżącego ww. przepisu, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika że w przypadku skarżącego odstąpiono od usunięcia pojazdu, dlatego też nie może on ponosić opłaty za odholowanie pojazdu.
Kwestię tę analizował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. I OSK 1916/16 - "Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu z drogi będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2 art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wybór wysokości przyjętych stawek w granicach wyznaczonych treścią art. 130 ust. 6a-6d ustawy będzie wynikiem wzięcia "pod uwagę" wyłącznie powyższych przesłanek.
Zgodnie z Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r. VII SA/Wa 1914/16 - nie sposób zaakceptować stanowiska, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a p.r.d. Nie można też przyjąć, że wystawienie faktury przez firmę wykonującą usługi holownicze świadczy o powstaniu kosztów.
Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a p.r.d. jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie i wyjaśnienie wysokości tych kosztów. W realiach niniejszej sprawy to nie nastąpiło.
Doszło do naruszenia przepisu art. 79 § 1 i 2 § kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu. Strona została pozbawiona możliwości wzięcia udziału w postępowaniu dowodowym, co doprowadziło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez brak umożliwienia wypowiedzenia się w kwestii zebranego w sprawie materiału oraz dowodów.
Dodatkowo organ uchybił też zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. Organ zaniechał podjęcia wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego i tym samym zaniechał obowiązku jaki narzucają na niego przepisy postępowania, gdyż po zebraniu materiału dowodowego w postaci notatki urzędowej Strażnika Miejskiego w żaden sposób nie dążył do jego przesłuchania.
Zaniechał wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów które uznał udowodnione oraz dowodów na których się oparł, jak i zaniechał wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa na podstawie których ustalił taką ani inną wysokość opłaty.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2017r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta miasta [...] ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu O. o nr rejestracyjnym [...] - na kwotę 478 zł.
Organ I instancji wskazał, że do zapłaty ww. kosztów zobowiązany został właściciel pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz załącznika nr 2 do uchwały [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]).
Organ I instancji stwierdził, że skarżący, jako właściciel ww. pojazdu marki O. nr. rej. [...] dopuścił się wykroczenia drogowego. W związku z tym doszło także do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Wprawdzie dyspozycja ta została cofnięta, ale wywołała określone koszty.
Istotnie w aktach sprawy znajduje się faktura nr [...] z [...].12.2013r. wystawiona przez firmę holującą O. Sp. z o.o. wraz z załącznikiem do niej, gdzie w poz. 300 wskazano, że koszty usługi w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu marki O. wyniosły 82,90 zł.
Jednocześnie skarżący od początku twierdził, że nie powinien ponosić żadnych kosztów, gdyż nie doszło do przyjazdu lawety (pojazdu holującego) na miejsce niedozwolonego parkowania.
Z dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] sporządzonej przez Straż Miejską na miejscu zdarzenia, wynika iż o godzinie 16.55 strażnik miejski wydał taką dyspozycję, natomiast o godzinie 16.57 odstąpił od dyspozycji usunięcia pojazdu. Zatem były to dwie minuty w czasie których miało dojść do powstania kosztów związanych z czynnościami firmy holującej, jednak organ nie ustalił jakie były to czynności oraz czy realnie we wskazanym czasie mogły zaistnieć.
Na powstanie kosztów wskazują dokumenty firmy holującej O. sp. z o.o., to jest: wystawiona faktura, raport drogowy, zlecenie holowania-szczegóły, załączona trasa przejazdu holownika.
W dokumencie zlecenie holowania- szczegóły, odnotowano: czas przyjęcia zgłoszenia - godz. 16:56, czas zmiany - 17.07.
Z raportu drogowego szczegółowego wynikało natomiast, że pojazd holujący nr rej. [...] od godz. 16.58 do godz. 17.09 przejechał dystans 3,43 km.
Organ dysponując takim materiałem dowodowym, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu skarżącego, w zryczałtowanej kwocie 478 zł i zobowiązał go do ich uiszczenia.
To stanowisko zostało bezrefleksyjnie zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ II instancji nie odniósł się do dowodów zgromadzonych w sprawie, które ewidentnie nie były spójne. Brak tej spójności jest szczególnie widoczny w odniesieniu do wskazywanego przez strażnika miejskiego czasu odwołania holownika oraz czasu wyjazdu holownika wskazanego w raporcie drogowym, w tym pokonanej przez holownik trasy.
Zdaniem Sądu, decyzja zapadła bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed wydaniem ww. decyzji, skutkowało co najmniej przedwczesnym zastosowaniem tego ostatniego przepisu.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.
W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i.
Samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi wystarczającej podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami, w oparciu o ww. art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie ww. dyspozycji, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów.
Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku z ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.
W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie przedmiotowej decyzji. W tej sprawie postępowanie wyjaśniające i analiza dokumentów powinno być skoncentrowane na ustaleniu czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie rzeczywistych kosztów. Nie można automatycznie przyjmować, że skoro wydano dyspozycję usunięcia pojazdu (w tej sprawie zasadnie), to mimo że została ona cofnięcia, wywołała koszty.
W realiach funkcjonowania firm holujących (ich ewidentnego interesu ekonomicznego) organ musi niezbicie wykazać, iż pojazd holujący realizował określone zlecenie w korelacji czasowej i przestrzennej ze zgłoszeniem dokonanym przez Strażnika Miejskiego w sprawie nr [...].
W tej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości czy rzeczywiście takie koszty powstały, czy tylko wskazane zostały przez firmę holująca w dokumentach księgowych. Organ miał obowiązek analizy i wyjaśnienia, jakich czynności faktycznych dokonała firma O. w czasie zawierającym się po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, a przed jej cofnięciem.
Wzajemna niespójność podawanego czasu zawarta w dokumentach Straży Miejskiej i firmy O. nakazywała badanie wiarygodności zdarzeń odzwierciedlonych potem w wystawionej fakturze. Mogło się bowiem okazać, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, holownik został wykorzystany do odholowania innego pojazdu (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 274/14).
Należy z całym naciskiem podkreślić - przepis art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym obliguje organ do obciążenia kosztami związanymi z dyspozycją usunięcia pojazdu, ale tylko wówczas, gdy dyspozycja spowodowała ich powstanie, co oznacza, iż ustawodawca dopuszcza także sytuację przeciwną.
Tym samym nie można przyjmować, że samo przyjęcie dyspozycji usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez właściciela pojazdu.
Ponownie orzekając w sprawie organ winien uwzględnić wskazania Sądu, dokonać ustalenia jakie czynności faktyczne firmy holowniczej wezwanej do usunięcia pojazdu skarżącego i w jakim czasie podjęte wygenerowały koszty. Jeśli zajdzie potrzeba organ powinien uzupełnić w tym celu materiał dowodowy (choćby o wyjaśnienia funkcjonariuszy Straży Miejskiej, czy szczegółowe informacje firmy holującej) i raz jeszcze dokonać jego oceny z uwzględnieniem art. 80 k.p.a. Organ zobowiązany będzie zwłaszcza do oceny wiarygodności materiału dowodowego przedstawionego przez firmę holowniczą w świetle całokształtu okoliczności faktycznych tej sprawy.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło