VII SA/Wa 2380/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-19
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej działek, które nie należą do strony inicjującej postępowanie nieważnościowe, pomimo wcześniejszego prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, w którym przyznano tej stronie przymiot strony w postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy wadliwie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w części dotyczącej działek niebędących własnością strony inicjującej postępowanie nieważnościowe. Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, w którym przyznano tej stronie przymiot strony w postępowaniu dotyczącym tej samej inwestycji, wiąże również w niniejszej sprawie na mocy art. 170 PPSA, co oznacza, że organ odwoławczy powinien uwzględnić ten fakt i nie mógł odmówić stronie przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym.Stan faktyczny
Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej, która częściowo przebiegała przez jej działki. Wojewoda umorzył postępowanie w części dotyczącej działek Spółki, a odmówił stwierdzenia nieważności w pozostałej części. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody w części odmawiającej stwierdzenia nieważności i umorzył postępowanie, uznając, że Spółka nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji w części dotyczącej działek niebędących jej własnością. Spółka zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że jako właściciel sąsiednich działek, przez które biegnie sieć, ma przymiot strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji w części i w tej części umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z [...] maja 2006 r. nr [...] Starosta Powiatowy w [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie S. pozwolenia na budowę obejmującą II etap kanalizacji sanitarnej na terenie S. na wskazanych w sentencji tego orzeczenia kilkudziesięciu działkach. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] pismem z 1 grudnia 208 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniosła, że inwestycja w części usytuowana jest na jej działkach, a decyzja o pozwoleniu na budowę zapadła bez jej udziału w sprawie i bez wyrażenia przez nią zgody na tę inwestycję. Postępowanie wznowieniowe zakończyło się decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. znak: [...], mocą której uchylono decyzję Starosty z [...] maja 2006 r. w części dotyczącej działek skarżącej i w tym zakresie umorzono postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę, w pozostałej części odmówiono uchylenia decyzji Starosty [...]. Wyrokiem z 18 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 320/11 (prawomocnym od dnia 22 września 2011 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] na ww. orzeczenie Wojewody z [...] marca 2011 r.
W trakcie trwania postępowania wznowieniowego skarżąca Spółka zwróciła się nadto o stwierdzenie nieważności kwestionowanego pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...]. Żądanie w tym zakresie w sposób wyraźny sprecyzowała w piśmie z 24 stycznia 2012 r.
Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2012 znak: [...] na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 157 § 2, 158 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r., znak [...], wszczętego na wniosek strony Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...],
-umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r. w części dotyczącej działek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; oraz
-odmówił stwierdzenia nieważności wyżej powołanej decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r. w pozostałej części tj. udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej (strona zachodnia) na terenie [...] na działkach nr: [...] k.m. 10, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] k.m. 13, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] k.m. 19, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] k.m.21, [...] k.m. 22.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z [...] maja 2006 r. została uchylona ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] marca 2011 r., znak [...] wydaną w trybie wznowieniowym - w części dotyczącej działek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...]. Powołując się na powyższe Wojewoda [...] uznał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. części decyzji Starosty [...] stało się bezprzedmiotowe.
Natomiast weryfikując decyzję Starosty [...] w pozostałej części, Wojewoda uznał, iż nie jest ona dotknięta wadą uzasadniającą zastosowanie art. 156 § 1 k.p.a. Wyjaśnił przy tym, że zarzuty podniesione przez skarżącą w istocie dotyczą tej części decyzji, która została już wyeliminowana z obrotu prawnego.
Ze wskazaną decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2012 r., w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r., Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] się nie zgodziła i wniosła odwołanie, kwestionując w nim tylko wskazaną część rozstrzygnięcia, tj. nie dotyczącą jej działek.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2012 r., w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej części.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie w pierwszej kolejności należało wyjaśnić, czy żądanie uruchomienia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności pochodzi od strony. Wszczęcie bowiem postępowania w tym zakresie na wniosek osoby nie będącej stroną w sprawie jest niedopuszczalne. Wyjaśnił następnie, że w niniejszej sprawie z uwagi na przedmiot kwestionowanej decyzji Starosty, ustalając przymiot strony należało kierować się treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego przepisem szczególnym do art. 28 k.p.a., bo ograniczającym pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Organ wskazał także na to, że zgodnie z orzecznictwem, w postępowaniu nieważnościowym prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej w sprawie inwestycji liniowej, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., od granic kontroli decyzji wyznaczonych trasą przebiegu inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy, czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na granice zgłoszonego żądania strony. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż decyzja Starosty [...] z [...] maja 2006 r. dotyczy inwestycji liniowej, takie ograniczenie zakresu postępowania (jak wskazał organ) jest niezbędne.
I dalej, organ dostrzegł, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...], wywodzi swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym z tytułu prawa własności do działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w [...], na których zaprojektowano przebieg części przedmiotowej inwestycji - kanalizacji sanitarnej. Analiza akt sprawy nie wykazała, aby Spółce dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno Gruntowej w [...] przysługiwał tytuł prawny do jakiejkolwiek innej nieruchomości objętej sporną inwestycją, co potwierdziła odpowiedź Spółki z 28 lipca 2012 r., złożona na wezwanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wykazania interesu prawnego Spółki w kwestionowaniu ww. decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r., w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r., poprzez udokumentowanie prawa Spółki do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania ww. części inwestycji. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] wskazała ponownie, że przysługuje jej tytuł prawny jedynie do działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w [...]. Organ wskazał przy tym, że brak jest przepisów prawnych, z których wynikałoby ograniczenie zagospodarowania nieruchomości odwołującej się Spółki w związku z realizacją omawianej inwestycji w części obejmującej działki nie stanowiące własności Spółki (tj. działki objęte zaskarżoną częścią decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r., znak: [...]). Wskazał w efekcie, że realizacja przedmiotowej kanalizacji sanitarnej na działkach nie należących do Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] w żaden sposób nie dotyczy jej interesu prawnego.
W świetle powyższych rozważań organ przyjął, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] nie może być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] maja 2006 r., w części dotyczącej działek nie należących do niej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca – Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka wskazała, że w jej ocenie decyzja organu odwoławczego jest wadliwa, albowiem organ ten błędnie ustalił, iż skarżąca, jako właściciel działek sąsiednich, przez które biegnie sieć kanalizacyjna, nie ma przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego dotyczącego tejże sieci kanalizacyjnej na działkach sąsiednich. Skarżąca przedstawiając swoje stanowisko w sprawie powołała się m .in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2242/10 oraz na wyrok NSA sygn. akt II OSK 1872/09 z 14 grudnia 2010 r.
Podniosła, że:
- organy obu instancji, a w szczególności organ odwoławczy, badając interes prawny po stronie skarżącego, nie ustaliły obszaru oddziaływania obiektu budowlanego - sieci kanalizacyjnej oraz nie ustaliły właściwych przepisów prawa regulujących istnienie tego obiektu budowlanego;
- organy obu instancji przeoczyły, iż sieć kanalizacyjna, z mocy przepisów prawa materialnego, musi mieć wyznaczoną tzw. strefę ochronną o szerokości zależnej od przekroju kolektora, nie mniej, niż 2 m od linii jego przebiegu. Istnienie strefy ochronnej wprowadza szereg ograniczeń z zakresu zagospodarowania terenu. Podmiot, którego dotyczą te ograniczenia jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia budowlanego;
- nie ulega wątpliwości, że działki gruntu, przez które przebiega sieć kanalizacyjna pozostają ze sobą w związku gospodarczym, zatem działki gruntu stanowiące własność skarżącej są objęte oddziaływaniem inwestycji nie tylko z tytułu posadowienia sieci na działkach sąsiednich ale także na innych pozostających z sąsiednimi w związku gospodarczym;
- jest poza sporem, iż po stwierdzeniu nieważności pozwolenia budowlanego dla sieci przebiegającej przez działki gruntu skarżącej, pozostała sieć kanalizacyjna na działkach gruntu sąsiednich, dla której pozwolenie budowlane zostało utrzymane. Tymczasem istniejąca sieć kanalizacyjna na działkach sąsiednich dochodzi wprost do działek gruntu skarżącej, bądź prostopadle, bądź pod różnymi kątami, czego skutkiem jest objęcie strefą ochronną, ustanowioną dla sieci kanalizacyjnej, terenu należącego do skarżącej. Ponadto w kilku przypadkach sieć kanalizacyjną, dla której utrzymano pozwolenie budowlane, przebiega wzdłuż granicy z działkami skarżącej, w odległości mniejszej niż dwa metry, co skutkuje "wkroczeniem strefy ochronnej" na teren skarżącej. Ustalenie o objęciu oddziaływaniem obiektu budowlanego także nieruchomości stanowiących własność skarżącej wynika już tylko z zasad prawidłowego wnioskowania, bez potrzeby odwoływania się do konkretnych przypadków. Nie mniej jednak, wskazanie terenu oddziaływania inwestycji stanowi obowiązek organu.
Skarżąca Spółka zaznaczyła następnie, że pozwolenie budowlane zostało wydane z jej pominięciem. W tych okolicznościach nie otrzymała dokumentacji budowlanej, w tym tras przebiegu sieci kanalizacyjnej po jej terenie i działkach sąsiednich.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż zostały w niej podniesione.
Przypomnieć należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. w części odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r., znak: [...] i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji w ww. zakresie. Główny Inspektor działał w sprawie na skutek wniesionego przez skarżącą Spółkę odwołania, a odwołanie to odnosiło się tylko do części rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2012 r. Dlatego też prawidłowo tylko w tym zakresie organ odwoławczy wypowiedział się w sprawie.
Wskazać przy tym trzeba, iż Wojewoda [...] decyzję z [...] maja 2012 r. wydał po przeprowadzeniu postępowania nieważnościowego z wniosku skarżącej, odnoszącego się do decyzji Starosty [...] z [...] maja 2006 r. (o pozwoleniu na budowę II etapu kanalizacji sanitarnej w [...]) i kwestionującego w całości to orzeczenie. Wydając rozstrzygnięcie w dniu [...] maja 2012 r. Wojewoda nie kwestionował interesu prawnego skarżącej Spółki w sprawie. Orzekając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Główny Inspektor zajął w tej materii odmienną ocenę, uznał bowiem, że skarżąca Spółka nie legitymuje się interesem prawnym (w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego), uprawniającym do kwestionowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w części, w jakiej decyzja ta dotyczy działek nie stanowiących jej własności. Organ odwoławczy podniósł, że Spółka wywodzi swój interes prawny do udziału w przedmiotowym postępowaniu z tytułu prawa własności do działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w [...], na których zaprojektowano przebieg części przedmiotowej inwestycji. Decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2012 r., w części zaskarżonej w odwołaniu, nie dotyczy jednak ww. działek skarżącej. Inwestycja na działkach nie będących własnością skarżącej (do której to odnosi się odwołanie), w żaden zaś sposób nie niesie ograniczeń dla działek, do których Spółka posiada tytuł prawny.
Dokonując kontroli wskazanego orzeczenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. i mając na uwadze zawartość akt administracyjnych Sąd uznał, iż ocena tego organu jest wadliwa, a to z tego względu, że nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy.
Przy czym, Sąd co do zasady zgadza się z organem odwoławczym, iż w przypadku prowadzenia postępowania nieważnościowego z wniosku, odnoszącego się do pozwolenia na budowę inwestycji liniowej, zakres tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy. Decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć więc kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05).
Jednakże, w niniejszej sprawie powyżej przedstawione stanowisko nie mogło znaleźć zastosowania i nie można było na jego podstawie (i po dokonaniu w koniecznym zakresie ustaleń) odmówić interesu prawnego skarżącej do kwestionowania decyzji Starosty [...] w całości. Należało bowiem wziąć pod uwagę, iż z wniosku skarżącej prowadzone już było postępowanie dotyczące sprawy zakończonej decyzją Starosty [...] i zapadł w niej prawomocny wyrok Sądu. W postępowaniu tym, a chodzi o postępowanie wznowieniowe, nie odmówiono skarżącej przymiotu strony (warto przy tym dostrzec, że postępowanie to, prowadzone na wniosek skarżącej, opierało się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Nie uczyniono tego na żadnym etapie omawianego postępowania, w tym także na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie wznowieniowe zakończyła bowiem decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. znak: [...], która była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Nie bez znaczenia przy tym jest to, iż skarga wniesiona do wskazanego Sądu dotyczyła tylko części ww. decyzji Wojewody, tj. tej części, która odnosiła się do działek nie stanowiących własności Spółki. Wojewoda w trybie wznowienia postępowania orzekł w tym zakresie w sposób merytoryczny i odmówił uchylenia decyzji Starosty [...] w tej części. W sposób merytoryczny do rozstrzygnięcia organu w tym zakresie wypowiedział się także Sąd w Gliwicach, który wyrokiem z 18 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 320/11 skargę Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej oddalił, uznając zarzuty Spółki za nieuzasadnione.
Wskazany wyrok Sądu jest prawomocny od dnia 22 września 2011 r. Odpis tego wyroku wraz z aktami administracyjnymi dotyczącym postępowania wznowieniowego znajduje się w aktach dotyczących niniejszej sprawy, prowadzonej w trybie stwierdzenia nieważności. Pomimo tego, wskazane powyżej okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie. W ocenie zaś Sądu, były on istotne dla ustalenia przymiotu strony skarżącej Spółki do kwestionowania decyzji Starosty w części nie dotyczącej jej działek, albowiem przesądzały -w sposób wiążący również w niniejszej sprawie- o statusie strony skarżącej Spółki w tej części. We wskazanym wyroku Sąd w Gliwicach kontrolując decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania, zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] maja 2006 r. w zakresie odnoszącym się do działek inwestycyjnych, do których skarżąca nie posiada tytułu prawnego, nie kwestionował oceny organu o przyznaniu jej interesu prawnego w tym zakresie, nie znalazł także podstaw do zakwestionowania tego interesu w kontekście art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazany wyrok, w ocenie Sądu, należało uwzględnić w niniejszej sprawie, a jego pominięcie świadczy o naruszeniu nie tylko przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ale także i przede wszystkim art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do treści tego ostatniego przepisu, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przytoczony przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, także inne sądy i inne organy państwowe. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się zaś w tym, że inne sądy i organy państwowe muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza w istocie, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. W doktrynie zauważa się, iż ratio legis omawianego art. 170 polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.
Zatem, w kontekście przytoczonej regulacji prawnej Główny Inspektor obowiązany był uwzględnić wskazany wyrok Sądu w Gliwicach i rozważyć, czy nie zawiera on takich ocen, które mogą mieć znaczenie również w niniejszej sprawie, wprawdzie prowadzonej w innym trybie, ale odnoszącej się do tej samej inwestycji, nadto – z udziałem tego samego podmiotu.
Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął powyższe, a w zaskarżonej decyzji wskazał, iż realizacja przedmiotowej kanalizacji sanitarnej na działkach nie należących do Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...] w żaden sposób nie dotyczy jej interesu prawnego. Stwierdził, że analiza akt sprawy nie wykazała, aby Spółce przysługiwał tytuł prawny do jakiejkolwiek innej nieruchomości, objętej sporną inwestycją, niż te, których jest właścicielem. Z tych też powodów przyjął, że Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w [...], nie może być uznana za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] maja 2006 r. w części nie dotyczącej jej działek. W ocenie Sądu, takie stanowisko organu, wyrażone w zaskarżonej decyzji, stoi w oczywistej sprzeczności z ww. orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i narusza tym samym przepis art. 170.
Z tego też powodu Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło