VII SA/Wa 2388/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. i E. Ś. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] czerwca 2013. ([...]) uchylającą – we wznowionym postępowaniu -decyzję organu powiatowego z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]) i odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] ([...]) przy ul. J. w W.. Organ wskazał, że z uwagi na odstąpienie od pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 2003 r. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. ([...]), utrzymaną w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. ([...]) zatwierdzono projekt budowlany zamienny i zezwolono na wznowienie robót budowlanych. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]) organ st. podstawowego udzielił pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1055/08 oddalił skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. ([...]). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 596/09 uchylił powyższy wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1364/10 uchylił decyzje organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II OSK 929/11 oddalił skargę kasacyjną. Organ odwoławczy wskazał, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, organ zobowiązany był do usunięcia również decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie, aby móc wszcząć postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, wskazanym przez NSA. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. i E. Ś., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący podnieśli, że decyzja nie uwzględnia zmian stanu faktycznego powstałego zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie, które wykonali w dobrej wierze. Skandaliczne jest, zdaniem skarżących, że obywatel buduje zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym a później okazuje się, że to samowola budowlana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] uchylającą – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - decyzję własną udzielającą pozwolenia na użytkowania opisanego obiektu budowlanego i odmawiającą wydania pozwolenia na użytkowanie. Stanowiący podstawę kontrolowanych decyzji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przepis ten dotyczy zatem przypadku, w którym zachodzi potrzeba rozpatrzenia wpływu zmiany, czy uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzję administracyjną. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 4/98 (ONSA 1999/1/13): "Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakiejś sprawy lub pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub w orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie, które stanowi istotny fakt prawotwórczy w następnej, już innej sprawie administracyjnej w sytuacji, w której nie mogłaby być albo w ogóle wydana decyzja administracyjna, albo nie mogłaby być wydana decyzja administracyjna określonej treści bez stanu prawnego lub faktycznego ukształtowanego lub stwierdzonego wcześniejszym rozstrzygnięciem administracyjnym czy też sądowym innej - odrębnej sprawy. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść. W obu przypadkach istnieje podstawa do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej co do jej istoty." Opisana sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Z akt wynika bowiem, że obiekt budowlany na użytkowanie którego udzielono zezwolenia decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ([...]) - zapadłą w konsekwencji wadliwie zastosowanego trybu naprawczego - został wzniesiony od podstaw w warunkach samowoli budowlanej. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 596/09 wskazując m.in., że w tej sprawie nie miał zastosowania tryb przewidziany w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie można zakwalifikować tylko jako "odstępstwo" stanu faktycznego, kiedy inwestor jako rzekome odstępstwo realizuje zamiast rozbudowy, całkowicie nowy i samodzielny obiekt budowlany, wbrew decyzji, którą uzyskał. W powyższym wyroku Sąd przesądził, że postępowanie powinno toczyć się w trybie art. 48 Prawa budowlanego skoro inwestor dla pozoru ubiegał się o pozwolenie na rozbudowę obiektu budowlanego, całkowicie technicznie zużytego, który rozebrał i przystąpił do realizacji zupełnie nowego, samodzielnego obiektu budowlanego. Inwestor nie korzystał zatem z udzielonego pozwolenia na budowę, ale samowolnie budował to, co było jego zamiarem. Wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie zamyka końcowy etap procesu inwestycyjnego i oznacza, że zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego, czy też - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - zgodny z projektem budowlanym zamiennym. Niemniej, skoro decyzja o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu budowlanego zapadła w konsekwencji zastosowania wadliwego trybu legalizacyjnego (art. 50 i 51 cyt. ustawy), to prawidłowo organy we wznowionym postępowaniu wyeliminowały z obrotu prawnego – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lipca 2008 r., otwierając tym samym drogę do legalizacji ww. obiektu w prawidłowym trybie, o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego. Chybione okazały się zatem zarzuty skargi odnośnie nieuwzględnieniu przez organy zmian stanu faktycznego, skoro kontrolowane rozstrzygnięcia stanowią konsekwencję tej zmiany. Natomiast kwestie dotyczące samowoli budowlanej zostały już rozstrzygnięte przede wszystkim we wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.