VII SA/Wa 2410/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-21
Skład orzekający: Paweł Groński, Marta Kołtun-Kulik, Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, ma obowiązek zbadać, czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (nakaz rozbiórki), nawet jeśli obiekt jest zgodny z przepisami planistycznymi?Ratio decidendi
Organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej ma obowiązek zbadać, czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (nakaz rozbiórki), nawet jeśli obiekt jest zgodny z przepisami planistycznymi. Brak takiego zbadania stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji legalizującej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dobudówki, zarzucając rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, który nie zbadał przesłanek nakazu rozbiórki. Organy nadzoru budowlanego odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że obiekt jest zgodny z planowaniem przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że nie dokonano należytej oceny przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi P. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. H. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi P. H. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] wydana w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] zarzucając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Kwestionowaną decyzją organ powiatowy po rozpoznaniu wniosku M. T. udzielił pozwolenia na użytkowanie dobudówki o powierzchni zabudowy 21,75 m², powierzchni użytkowej - 18,20 m², kubaturze - 53,0 m³ w [...] przy ul. [...] na działce nr geod. [...]. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił przepis art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. – dalej powoływana jako: "prawo budowlane z 1974 r.").
Nie zgadzając się z tym orzeczeniem P. H. wskazał, że wydając decyzję o pozwoleniu na użytkowanie organ powiatowy nie zbadał, czy w sprawie istnieją podstawy do nakazania przymusowej rozbiórki dobudówki, zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Odstąpienie przez organ od zbadania, czy w sprawie nie występują przesłanki zarówno wynikające ze zgodności zabudowy z przeznaczeniem działki, jak i niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla działki sąsiedniej, przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, jest rażącym naruszeniem prawa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania z ww. wniosku, w dniu [...] czerwca 2016 r. wydał decyzję znak: [...], którą na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej powoływana jako: "k.p.a.") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r.
W uzasadnieniu wskazał na decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. i dokonanie w niej oceny spornej inwestycji w świetle art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdzie organ powiatowy stwierdził, że przybudówka nie podlega przymusowej rozbiórce, gdyż zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę tego rodzaju, nie powoduje też niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wskazał na ekspertyzę techniczną przybudówki, która potwierdziła jej dobry stan techniczny.
W wyniku odwołania P. H. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, a stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od kodeksowej zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest bowiem wyłącznie ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi jest dotknięta, którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
W dalszej kolejności stwierdził, że niesporne w sprawie jest, iż obiekt objęty kontrolowaną decyzją został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej w 1987 r. oraz, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami dotychczasowymi - w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej - są przepisy art. 38-42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym przyjmuje się, że organ nadzoru budowlanego powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy przez organ i w tym kontekście ocenić, czy spełniona została przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że przedmiotowa przybudówka na dzień wydawania decyzji nie podlega przymusowej rozbiórce. Została bowiem wybudowana zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, jak również nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych. Wyjaśnił, że z pisma Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika, iż na terenie, na którym znajduje się działka o nr geod. [...], obręb [...] od 31 grudnia 1985 r. obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. Według tego planu obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka oznaczony był jako "[...]", stan istniejący: zabudowa jednorodzinna, przeznaczenie terenu w perspektywie w planie: utrzymanie stanu istniejącego. Ponadto z ekspertyzy sporządzonej przez K. Z. z dnia 4 grudnia 2013 r. wynika, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami i normami prawa budowlanego, nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz, że budynek nadaje się do dalszego użytkowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 2014 r. o pozwoleniu na użytkowanie nie jest decyzją zależną w stosunku do decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. zobowiązującej do uzyskania pozwolenia na użytkowanie dobudówki. W sytuacji bowiem gdy organ powiatowy ustali, że brak jest przesłanek uzasadniających rozbiórkę obiektu, jak również brak jest podstaw do nałożenia na inwestora na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obowiązku wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, to winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 tej ustawy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie decyzję zobowiązującą do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W skardze na powyższą decyzję P. H. wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1)art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odstąpienie organów nieważnościowych obu instancji od dokonania kontroli badanej decyzji pod względem odstąpienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od zbadania, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r.,
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odstąpienie organów nieważnościowych obu instancji od dokonania kontroli badanej decyzji pod względem zbadania, czy decyzja następcza udzielająca pozwolenia na użytkowanie winna być poprzedzoną decyzją z art. 40 lub z art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.,
3) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odstąpienie organów nieważnościowych obu instancji od dokonania kontroli badanej decyzji pod względem zbadania, czy art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., jest właściwą podstawą prawną pozwolenia na użytkowanie,
4) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odstąpienie organu odwoławczego od wystosowania zawiadomienia, co uniemożliwiło skarżącemu końcowe wypowiedzenie się w sprawie, a tym pozbawienie skarżącego czynnego udziału w całości postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Podniesiono ponadto, odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, że błędne jest stanowisko organów, jakoby każda samowola budowlana wymagała legalizacji w formie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W wypadku samowolnej budowy pod rządami Prawa budowlanego z 1974r. zgodnej z przepisami planistycznymi oraz przepisami prawa materialnego, a więc zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy budowlanej, nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania legalizacyjnego i do wydania pozwolenia na użytkowanie. Natomiast w każdym przypadku organ winien zbadać, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego skutkujące rozbiórką samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Przy czym zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest badana w dacie podejmowania przez organ rozstrzygnięcia legalizacyjnego, a nie w dacie budowy. Natomiast zgodność z przepisami technicznymi jest badana w dacie podejmowania decyzji.
W ocenie skarżącego z objętej postępowaniem nieważnościowym decyzji PINB w [...] z dnia [...] maja 2014 r. udzielającej M. T. pozwolenia na użytkowanie dobudówki do stodoły wynika, że organ przed podjęciem decyzji nie badał zgodności przeznaczenia terenu objętego inwestycją, ani nie badał, czy wybudowany obiekt stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym organ w postępowaniu legalizacyjnym i wydawanych rozstrzygnięciach, całkowicie pominął obowiązki wynikające z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Bez zbadania przez organ, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 37 ust. 1 uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, legalizacja obiektu poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie jest rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wskazał, że to PINB w [...] przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie winien był orzec, że dobudowa jest zgodna z przepisami planistycznymi, a nie organ wojewódzki w postępowaniu nieważnościowym. W ocenie skarżącego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął zawarte w warunkach zabudowy sformułowania, że dotyczą one "budowy dwóch budynków gospodarczych na działce o numerze ewidencji gruntów [...] w obrębie [...]". Zatem na wniosek inwestora M. T., organ wydał warunki zabudowy na budowę nowych dwóch budynków gospodarczych przewidzianych do budowy na działce objętej postępowaniem administracyjnym. Zatem warunki zabudowy, na które powołuje się organ powiatowy, nie mają zdaniem skarżącego nic wspólnego z istniejącą dobudówką do stodoły objętą decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący wskazał, że na uchybienie to zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego i nie podtrzymał tego stanowiska w decyzji odwoławczej. W decyzji odwoławczej organ centralny znalazł natomiast inny powód, by utrzymać w mocy badaną decyzję. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji odwoławczej orzekł, że dobudowa znajduje się na działce, która zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. Organ nie zbadał zgodności z przepisami planistycznymi samowolnie wybudowanej dobudówki w dacie orzekania, pomijając utrwalone w orzecznictwie oraz doktrynie stanowisko, że badanie, czy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, następuje według stanu na dzień podejmowania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Zdaniem skarżącego PINB w [...] nie dokonał również oceny czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., tj., czy wybudowany obiekt powoduje występowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zatem badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie rażąco narusza prawo. Bez wykluczenia przesłanek z art. 37 ust. 1 nie jest możliwa legalizacja obiektu. Podjęta, przez organy badające sprawę w postępowaniu nieważnościowym, próba konwalidowania tego naruszenia prawa oraz uzupełnienia decyzji organu powiatowego, po to by wszelkimi sposobami utrzymać ją w mocy, jest sprzeczna z prawem, bowiem w postępowaniu nieważnościowym organ nie może zastępować Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i orzekać w sprawie należącej do organu powiatowego. Takie działanie zdaniem skarżącego nosi znamiona naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd badał w tej sprawie legalność decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie dobudówki o powierzchni zabudowy 21,75 m², powierzchni użytkowej - 18,20 m², kubaturze - 53,0 m³ w [...] przy ul. [...] na działce nr geod. [...].
Stanowisko organów orzekających w sprawie, wobec niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, należało ocenić jako przedwczesne.
W tej sprawie szczególnie zaznaczyć trzeba, że wprawdzie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie jest postępowaniem, w którym dokonywana jest kontrola decyzji pod kątem wszelkiego rodzaju wadliwości decyzji, ale postępowaniem o charakterze szczególnym, nadzwyczajnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Niemniej w powyższym zakresie organy nie są zwolnione od stosowania podstawowych zasad postepowania administracyjnego, o których mowa w art. 7, 77, 80 Kpa w zw. z art 156 § 1 k.p.a.
Materialnoprawną podstawę weryfikowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stanowił art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje bowiem stosować unormowanie ustawy z 1974 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest przed dniem 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa dobudówka istniała już w 1986 r. zatem organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Przepisy tej ustawy nie przewidywały bezwzględnego nakazu przymusowej rozbiórki obiektów samowolnie wybudowanych, pozwalając na ich legalizację w przypadku gdy nie zachodziły przesłanki z art. 37 wyżej wymienionej ustawy.
Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".
Analizując przedmiotową kwestię wyjaśnić należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 (publ. ONSAiWA z 2014 r. Nr 6, poz. 89), przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Jeżeli istnieje więc potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 lub 40 Prawa budowlanego z 1974 r., to podstawą tego ustalenia może być albo plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o warunkach zabudowy. NSA przyjął że "(...) w odniesieniu do obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę zrealizowanych w sposób niesprzeczny z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w dacie budowy, ale z naruszeniem innych przepisów, głównie przepisów o warunkach technicznych (tzw. samowola materialnoprawna), należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach. Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanych tam obiektów to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce".
Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie sposób zatem przyjąć, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje. Wykazanie, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., w przypadku nieuchwalenia przez gminę planu miejscowego, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. II OSK 1345/15, wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. II OSK 2143/14, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Ke 287/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 października 2017 r., sygn. II SA/Gd 234/17, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. VII SA/Wa 1978/16, wszystkie pub. cbosa).
Z materiałów zebranych w sprawie wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej dobudówki, jako jednego z dwóch budynków gospodarczych na działce nr geod. [...] w obrębie [...]. Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska skarżącego, że decyzja ta nie odnosiła się do istniejącej dobudówki do stodoły, a do budowy dwóch zupełnie nowych budynków, skoro uzyskanie takiej decyzji przez M. T. określało możliwość legalizacji samowolnie wykonanego obiektu. W świetle powyższego, należy stwierdzić, że obiekt znajduje się na terenie, na którym zgodnie z przepisami planistycznymi mógł być wzniesiony.
Odnośnie natomiast analizy istnienia przesłanki pkt 2 ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. należy podzielić zarzut skargi, że w istocie organy nie dokonały oceny, czy wybudowany obiekt powoduje występowanie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie rozważyły bowiem okoliczności podnoszonych przez skarżącego, że sporna dobudówka jest usytuowana w granicy działki, nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a wody opadowe, z uwagi na spadek dachu skierowany w stronę działki skarżącego, spływają na jego działkę. To, że z opracowanej oceny technicznej wynika, iż dobudówka znajduje się we właściwym stanie technicznym nie oznacza, że została ona wybudowana zgodnie przepisami prawa.
Brak rozważenia tej kwestii świadczy w ocenie Sądu o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 Kpa i w konsekwencji art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a to uzasadnia stwierdzenie, że w postępowaniu nieważnościowym organy obu instancji nie dokonały kontroli w zakresie sprawdzenia, czy PINB w [...] w postępowaniu zwykłym oraz w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dokonał badania, czy w sprawie nie występują przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, co jest warunkiem koniecznym decyzji legalizacyjnej o pozwoleniu na użytkowanie.
Dlatego też Sąd uznał, że zarówno decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzającą ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogą pozostać w obrocie prawnym, a zarzuty skargi dotyczące sposobu procedowania w sprawie okazały się zasadne.
Orzekając ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany będzie przeprowadzić w sposób dokładny i rzetelny analizę sprawy i jeszcze raz ocenić pod względem ważności decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej pod rządami nieobowiązującego już prawa, w szczególności w aspekcie, czy sporna dobudówka powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) zasadzając na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło