VII SA/Wa 2469/10

WyrokWSA w Warszawie2011-07-08

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., może być uchylona, jeśli organ odwoławczy uznał, że pozwolenie na budowę nie narusza rażąco przepisów prawa, mimo niezgodności z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że pozwolenie na budowę wydane przez Starostę było niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Niezgodność ta, polegająca na przekroczeniu linii zabudowy o 2 metry, uniemożliwiała zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, a tym samym uzasadniała stwierdzenie nieważności decyzji Starosty.
Stan faktyczny
Skarżący M. i Z. G. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 1999 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa (brak dowodu prawa do dysponowania nieruchomością). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, uznając, że pozwolenie na budowę nie naruszało rażąco prawa, w tym kwestii prawa do dysponowania nieruchomością przez współwłaściciela (małżonka inwestora) oraz że niezachowanie linii zabudowy nie było rażącym naruszeniem. WSA uchylił decyzję GINB, uznając, że niezgodność z warunkami zabudowy była rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. G. i Z. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] na podstawie art. 158 §1 w związku z art. 156 §1 pkt 2 oraz art. 157 §1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), na wniosek M. i Z. G., stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. S. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 26.10 m2, pow. użytkowej 21.90 m2, kubaturze 83.60 m3 na działce położonej w Radomsku przy ul. [...] (nr ewid. gruntów [...]), w granicach objętych projektem zagospodarowania działki - terenu. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu 9 stycznia 2009 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek M. i Z. G. zawierający żądanie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawcy wskazali na niezgodność udzielonego pozwolenia na budowę z warunkami zawartymi w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] odmówił wnioskodawcom wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. M. i Z. G. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że wobec zarzutów skarżących oraz treści powoływanego przez nich dokumentu tj. decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] sierpnia 1999 r. niewystarczające i niepełne są wyjaśnienia organu w kwestii braku interesu prawnego skarżących i z pewnością nie można uznać, że brak interesu w sposób oczywisty wynika ze złożonego żądania. Dla dokonania prawidłowych ustaleń w tym zakresie organ winien dokonać analizy żądania w aspekcie wskazanych we wniosku dokumentów, a więc dokonać czynności, które przekraczają ocenę kwestii formalnych, i mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania nadzorczego. Następnie Wojewoda [...] w dniu [...] maja 2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., organ stwierdził, w pierwszej kolejności należy ustalić interes prawny wnoszących wniosek. W związku z powyższym w oparciu o posiadane dokumenty tj. mapę sytuacyjno wysokościową wydaną w dniu [...] lutego 1999 r. przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno- Kartograficznej w Starostwie Powiatowym w [...], organ I instancji ustalił, że istniejący w tym czasie na działce nr [...] budynek gospodarczy usytuowany jest w swoim północno - zachodnim narożniku w odległości ok. 2 m, zaś w północno wschodnim ok. 3 m od granicy z działką nr [...] będącej własnością M. i Z. G. Zatem w dniu wydania kontrolowanej decyzji właściciele działki nr [...], w zbliżeniu do której usytuowany był budynek podlegający rozbudowie, posiadali przymiot strony zgodnie z definicją zawartą w art. 28 K.p.a. Jednocześnie organ wyjaśnił, że badanie w trybie nadzoru ostatecznej decyzji, może być prowadzone jedynie w oparciu o przepisy prawa, które obowiązywały w dacie jej wydania. Definicja strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, zawarta w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 z 2003r. poz.718), zatem w listopadzie 1999 r. nie obowiązywała. Dalej rozpatrując niniejszą sprawę organ zwrócił uwagę, że w dokumentach stanowiących podstawę wydania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. brakuje dokumentu świadczącego o posiadaniu przez inwestora prawa do wyłącznego dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Z zawartego w aktach sprawy aktu notarialnego repertorium [...] nr [...] z dnia [...] października 1984 r. wynika, że teren inwestycji został na mocy tego aktu oddany w wieczyste użytkowanie na okres 99 lat D. i E. małżonkom [...], zatem stanowi współwłasność. Pomimo tak wyraźnego wskazania, że objęta wnioskiem nieruchomość nie jest wyłączną własnością D. S., organ nie wezwał inwestora do przedłożenia zgody współwłaścicielki nieruchomości na realizację określonej we wniosku inwestycji i pominął zupełnie jej istnienie nie przekazując nawet do wiadomości kontrolowanej decyzji. Skoro więc inwestor nie przedstawił aktualnego na czas składania wniosku dowodu stwierdzającego jego prawo do wyłącznego dysponowania nieruchomością na cele budowlane, Starosta [...] wydając badaną decyzję z dnia [...] listopada 1999 r. rażąco naruszył art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r . Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 Nr 89 poz. 414 z późn. zm., zwanej dalej Prawem budowlanym), co wypełnia przesłankę art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ponadto organ wskazał, że wobec ustaleń poczynionych w niniejszym postępowaniu sprawa zgodności udzielonego D. S. pozwolenia na budowę z uzyskaną dla tej inwestycji decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie miała wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania E. S. i D. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednocześnie organ zauważył, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, ograniczonego prawa rzeczowego, zarządu lub stosunku zobowiązaniowego. W wypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność w częściach ułamkowych budowa wymaga zgody wszystkich uprawnionych. Natomiast w przypadku współwłasności wynikającej z małżeńskiej wspólności majątkowej udziały małżonków nie są określone i każdy z nich może bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody drugiego współmałżonka, co wynika z treści przepisu art. 36 ustawy z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm.) normującego zarząd majątkiem wspólnym. Rozporządzenie przez jednego z małżonków nieruchomością na cele budowlane nie przekroczyło zatem czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a tylko wówczas można o takim przekroczeniu mówić. W związku z tym nie było wymagane uzyskanie zgody na budowę również od drugiego z małżonków. W sposób odmienny natomiast należy oceniać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, która objęta jest współwłasnością w częściach ułamkowych. Budowa obiektu budowlanego na takiej nieruchomości wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną (wyrok WSA w Warszawie z dnia z dnia 23 stycznia 2007 r., VII SA/Wa 2066/06, lex nr 304105). Przed wydaniem kontrolowanego pozwolenia na budowę inwestor D. S. złożył dokument, z którego wynika, że wraz z żoną E. S. jest współwłaścicielem działki o nr ew. [...] (akt notarialny z dnia [...] października 1984 r., rep. [...] Nr [...]). W aktach sprawy wprawdzie brak jest zgody E. S. na realizacje spornej inwestycji, jednakże nie świadczy to o niespełnieniu warunku określonego w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, że D. S. dysponując nieruchomością na cele budowlane działał w ramach zwykłego zarządu majątkiem, a zatem nie musiał on uzyskiwać zgody E. S. Odnosząc się do zarzutu niezgodności kontrolowanej decyzji z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ odwoławczy stwierdził, że pozwolenie na budowę jest zgodne z jej ustaleniami. Organ zauważył, że wprawdzie nie został spełniony, określony w decyzji o warunkach zabudowy, wymóg zachowania linii zabudowy na 5 m od linii rozgraniczającej (granica między działkami [...] i [...]), gdyż obiekt został odsunięty na odległość 3 m od linii rozgraniczającej. Jednakże zdaniem organu przekroczenie linii zabudowy o 2 m jest naruszeniem prawa, ale nie rażącym. Organ podkreślił, że istniejący budynek gospodarczy podlegający rozbudowie był już usytuowany w odległości 3 m od linii rozgraniczającej, a więc przy rozbudowie zachowano dotychczasową odległość obiektu. Jednocześnie wskazał, że usytuowanie budynku w odległości 3 m ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy z działką [...] jest zgodne z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz.140 z późn. zm.). Sporny budynek spełnia wymogi dotyczące odległości również w stosunku do pozostałych działek sąsiednich [...] i [...]. W konkluzji organ stwierdził, że kontrolowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych z art. 156 § 1 K.p.a., a skoro tak to należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i Z. G. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa przez przyjęcie, iż ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada1999 r., nie została obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. powodujących jej nieważność, w szczególności zaś art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., że nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej analizy kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r. i błędnej interpretacji art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 36 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Prawo rodzinne i opiekuńcze w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania ww. decyzji Starosty [...] przyjmując, że rozporządzenie przez jednego z małżonków nieruchomością stanowiącą wspólność majątkową na cele budowlane, nie przekroczyło zwykłego zarządu majątkiem wspólnym w ocenie skarżących, zgodnie z powołanym wyżej przepisem Prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie, czynność taka przekracza zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym i wymaga zgody drugiego małżonka , a w braku tej zgody jest nieważna. Ponadto, zdaniem skarżących, błędne jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż niezachowanie linii zabudowy określonej w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. stanowi naruszenie prawa, ale nie rażące oraz że kontrolowana decyzja Starosty [...] nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja legalizuje wydaną z rażącym naruszeniem prawa decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999r. oraz ma na celu realizację niezgodnej z prawem inwestycji na działce nr 178. Ponadto nie uwzględnia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1817/09. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne. Przede wszystkim wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi, organ, zgodnie treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), uwzględnił wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1817/09, ustalając ich interes prawny. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], którą po rozpatrzeniu odwołania E. S. i D. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. S. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 26.10 m2, pow. użytkowej 21.90 m2, kubaturze 83.60 m3 na działce położonej w [...] przy ul. [...] (nr ew. gruntów 178), w granicach objętych projektem zagospodarowania działki - terenu. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem natomiast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest badanie przez organ nadzoru czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w powołanym powyżej przepisie. Z tych względów obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji. Zatem zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie, obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej ocenie przyjął, że badana decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] nie jest dotknięta wyżej wskazanymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. Podstawą prawną kontrolowanej decyzji stanowiły obowiązujące w dniu jej wydania przepisy art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego. . Stwierdzić należy, że decyzja wydawana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jak wynika z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego musi być wydana przez organ administracji architektoniczno – budowlanej, po uprzednim jego sprawdzeniu w zakresie w tym przepisie wskazanym. Po sprawdzeniu i ustaleniu kompletności projektu budowlanego, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 32 i art. 34 Prawa budowlanego, przy szczególnym uwzględnieniu art. 34 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli spełnione zostaną wymagania o których mowa wyżej, właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej, zgodnie z art. 35 ust. 4 nie może odmówić wydania pozytywnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Powołany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości wprowadzania dalszych warunków od których zależałoby wydanie pozwolenia. A zatem w przypadku gdy organ wydał decyzje o pozwoleniu na budowę, która w sposób rażący naruszyła ww. wymagania zawarte w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, to tylko w takim przypadku organ nadzorczy obowiązany byłby do stwierdzenia nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, ograniczonego prawa rzeczowego, zarządu lub stosunku zobowiązaniowego. W wypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność w częściach ułamkowych budowa wymaga zgody wszystkich uprawnionych. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 1999 r. została wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Następnie w dniu [...] listopada 1999 r. inwestor D. S. złożył do organu wniosek o pozwolenia na budowę, do którego dołączył akt notarialny z dnia [...] października 1984 r., rep. [...] Nr [...], z którego wynika, że wraz z żoną E. S. jest współwłaścicielem działki o nr ew. [...]. Ustrój wspólności ustawowej między małżonkami regulowany jest przepisami zawartymi w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Wspólność majątkowa powstaje z mocy prawa z chwilą zawarcia związku małżeńskiego i obejmuje dorobek obojga małżonków. Wspólność dorobkowa małżonków została ukształtowana jako wspólność łączna. W przypadku współwłasności wynikającej z małżeńskiej wspólności majątkowej udziały małżonków nie są określone i każdy z nich może bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody drugiego współmałżonka, co wynika z treści przepisu art. 36 ustawy z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm., zwanej dalej k.r.o.) normującego zarząd majątkiem wspólnym. W dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę D. S. i E. S. pozostawali we wspólności ustawowej, która miała charakter wspólności łącznej. Udziały małżonków nie były więc określone i każdy z nich mógł bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody drugiego współmałżonka, co wynika z treści przepisu art. 36 k.r.o. normującego zarząd majątkiem wspólnym. Rozporządzenie przez D. S. nieruchomością na cele budowlane nie przekroczyło zatem czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a tylko wówczas można by o takim przekroczeniu mówić. W związku z tym nie było wymagane uzyskanie zgody na budowę od E. S. Jak wynika z powyższego inwestor spełnił wymagania określone art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, tj. złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Nie można więc skutecznie zarzucić, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] zapadła z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Natomiast na uwzględnienie zasługuje zarzut skargi o niezgodności przedmiotowej inwestycji zatwierdzonej projektem budowlanym, na którą D. S. uzyskał badane pozwolenie na budowę z uzyskaną dla tej inwestycji decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania badanej decyzji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto organ sprawdza kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, oraz wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Powołany przepis jest jasny i nie wymaga interpretacji ani wykładni. Wynika z niego, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Wśród przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2001 r. II SA 1726/2000, z dnia 26 września 2000 r. V SA 2998/99, oraz z dnia 5 października 2000 r. III SA 2244/99). Organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "odnosząc się do zarzutu niezgodności kontrolowanej decyzji z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ odwoławczy stwierdził, że pozwolenie na budowę jest zgodne z jej ustaleniami. Organ zauważył, że wprawdzie nie został spełniony, określony w decyzji o warunkach zabudowy, wymóg zachowania linii zabudowy na 5 m od linii rozgraniczającej (granica między działkami [...] i [...]), gdyż obiekt został odsunięty na odległość 3 m od linii rozgraniczającej. Jednakże zdaniem organu przekroczenie linii zabudowy o 2 m jest naruszeniem prawa, ale nie rażącym. Organ podkreślił, że istniejący budynek gospodarczy podlegający rozbudowie był już usytuowany w odległości 3 m od linii rozgraniczającej, a więc przy rozbudowie zachowano dotychczasową odległość obiektu". Kontrola materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie potwierdza, że inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedmiotowa decyzja ustaliła warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku gospodarczego na działce nr [...] obręb [...] położonej w [...] przy ul. [...] według załącznika nr 1 i 2. W punkcie 2 załącznika nr 2 wskazano, że "Granice terenu zamierzonej inwestycji pokazano w załączniku graficznym nr 2 kolorem zielonym. Linia rozgraniczająca w granicy działki, linia zabudowy 5,0 m od linii rozgraniczającej". Decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła D. S. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o pow. zabudowy 26.10 m2, pow. użytkowej 21.90 m2, kubaturze 83.60 m3 na działce położonej w [...] przy ul. [...] (nr ew. gruntów [...]), w granicach objętych projektem zagospodarowania działki – terenu. Według projektu budowlanego stanowiącego integralną część przedmiotowej decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. projektowana rozbudowa budynku gospodarczego parterowego zostanie usytuowana od strony wschodniej istniejącego budynku. Natomiast z mapy sytuacyjno – wysokościowej, stanowiącej załącznik do projektu budowlanego, wynika, że zamierzenie inwestycyjne zostało usytuowane w odległości 3,0 m od linii rozgraniczającej, a więc z przekroczeniem linii zabudowy o 2,0 m. Projekt taki, jako niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie mógł zostać zatwierdzony. Nie zmienia tego, że istniejący budynek gospodarczy podlegający rozbudowie (co do którego w aktach administracyjnych nie ma dokumentów potwierdzających legalność jego budowy) był już usytuowany w odległości 3 m od linii rozgraniczającej, a więc przy rozbudowie zachowano dotychczasową odległość obiektu, gdyż odległość ta winna wynosić 5,00 m. Inwestycja to rozbudowa istniejącego parterowego budynku gospodarczego, a więc przy jej projektowaniu należało uwzględnić, że linia zabudowy winna znajdować się 5,0 m od linii rozgraniczającej w granicy działki. Jak wynika z powyższego inwestor uzyskał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę niezgodną z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wbrew treści przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Należy stwierdzić, że przepisy prawa budowlanego na podstawie których wydano kontrolowaną decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Sam rodzaj materii objętej regulacją w zakresie zatwierdzania projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę, nakazuje uznawanie wszelkich przypadków uchybienia tym normom, przez organy administracyjne za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., prowadzące do stwierdzenia nieważności dotkniętej tą wadą decyzji. W związku z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło