VII SA/Wa 2470/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r., w sprawie ze skargi Gminy K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W dniu 10 grudnia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. i Z. P. złożyli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 15 grudnia 2015 r. A. i Z. P. zostali wezwani do solidarnego uzupełnienia braków formalnych zażalenia przez złożenie 1 odpisu tego zażalenia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządzenie zostało wysłane na adres wskazany przez A. i Z. P. Przesyłki zostały zwrócone do sądu przez operatora pocztowego, prawidłowo podwójnie awizowane z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Przedmiotowe przesyłki zostały uznana za doręczone A. i Z. P. w dniu 5 stycznia 2016 r., na podstawie art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa". Zatem termin do wykonania zarządzenia z dnia 15 grudnia 2015 r. upłynął w dniu 12 stycznia 2016r. (wtorek). W zakreślonym przez Sąd terminie braki zażalenia nie zostały uzupełnione, natomiast w dniu 13 stycznia 2016 r. A. P. na biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył wniosek o "przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r.". Jak wynika z treści pisma, wniosek dotyczy przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego zażalenia. Do wniosku załączony został 1 odpis zażalenia. W uzasadnieniu A. P. wskazał, że w sobotę – 9 stycznia 2016 r. wrócił wraz z żoną do domu po kilkunastodniowym pobycie u rodziny w związku z ciężką chorobą brata żony, który wymagał szczególnej opieki. Wyjaśnił, że wyjazd odbył się w nagłym trybie i podyktowany był pogorszeniem się stanu zdrowia brata oraz koniecznością wypracowania i podjęcia rodzinnych decyzji. po powrocie zastali dwa powiadomienia o sądowej przesyłce. Pierwszego roboczego dnia okazało się, że przesyłka została już zwrócona do Sądu. Z telefonicznej informacji uzyskanej w sądzie dowiedzieli się o braku jednego egzemplarza zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak zaś spełnienia jednej z wymienionych przesłanek, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – A. P. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że to brak winy strony jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na stronie spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje sprawy. Ponadto przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 809/04 – również dostępnego na wskazanej stronie – kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącej, a uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w terminie. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw determinuje zasadność wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/07, LEX nr 501183, dostępne także na wskazanej wyżej stronie internetowej). Zdaniem Sądu, A. P. nie uprawdopodobnił przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r. Przedstawiona argumentacja i okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie spełniają warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu., Należy bowiem zauważyć, że przesyłka zawierająca zarządzenie Przewodniczącej Wydziału z dnia 15 grudnia 2015 r. została wysłana na adres wskazywany przez A. i Z. P. w pismach procesowych składanych w niniejszej sprawie. Wezwania nie zostały podjęte przez adresatów, bowiem jak wskazano we wniosku o przywrócenie terminu nie przebywali oni w tym okresie w swoim miejscu zamieszkania. Istotnie, przyczyna dla której musieli oni wyjechać może zostać uznana za nagłą, jednakże w przypadku gdy strona bierze udział w postępowaniu sądowym winna się liczyć z tym, że sąd może wysyłać korespondencję w tej sprawie i w interesie strony jest dochować wszelkiej staranności, aby korespondencja mogła zostać skutecznie doręczona. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw determinuje zasadność wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. A. P. mógł wskazać Sądowi, iż w tym okresie nie będzie przebywał pod swoim adresem zamieszkania, bądź też mógł złożyć stosowne upoważnienie w urzędzie pocztowym do odbioru korespondencji przez osobę trzecią. Skoro tego nie uczynił, to należało uznać, że ze swej winy uchybił terminowi. Zwłaszcza, że w świetle art. 70 § 1 powołanej ustawy strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadomić sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. Obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu istnieje w czasie trwania postępowania, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia – co miało miejsce w niniejszej sprawie – chyba że nowy adres jest sądowi znany. Przy bezspornej okoliczności zaniedbania tego obowiązku, strona powinna liczyć się z negatywnymi skutkami procesowymi niepodejmowania pism sądowych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu i brak było podstaw do jego uwzględnienia, gdyż A. P. dopuścił się niedbalstwa, co uzasadnia przypisanie mu winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i czyni niedopuszczalnym przywrócenie terminu do dokonania tych czynności procesowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.