VII SA/Wa 2484/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: GINB) na podtawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku D. W. i M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o odmowie wznowienia na wniosek D. W. i M. W. postępowania zakończonego decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia na wniosek D. W. i M. W., nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. Z., E. Z. oraz B. Z. pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego na działce nr ewidencyjny [...], obręb [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że podaniem z dnia 13 lutego 2011 r. D. W. i M. W. wystąpili do GINB o wznowienie postępowania zakończonego Ostateczną decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] i przekazującą sprawe do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wnioskodawcy zostali wezwaniu do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania przez podanie jego podstawy pod rygorem uznania, że wniosek został oparty na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie jak wywodził organ, wobec tego, że w uzupełnieniu wniosku o wznowienie wnioskodawcy zażądali wszczęcia postępowań z art. 145 § 1-8, § 2 i 3 K.p.a. oraz stwierdzenia nieważności decyzji – GINB jako podstawę żądania wznowienia postępowania przyjął brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] GINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powołanym postanowieniem wnieśli D. W. i M. W. Rozpatrując ponownie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. organ na wstępie powołał treść art. 16 § 1 oraz art. 145 § 1 K.p.a. praz podniósł powołując się na stanowisko judykatury, ze wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko w razie zakończenia sprawy administracyjnej decyzją ostateczną, kończącą sprawę administracyjną. Jego zdaniem decyzja objęta wnioskiem o wznowienie postępowania, jako wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie wyczerpuje toku postępowania administracyjnego, a zatem nie może stać się decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 § 1 K.p.a. Ponadto, jak dawniej wywodził powołując się na pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, jako decyzja kasatoryjna utrzymuje stan sprawy w toku – co skutkuje niemożnością wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż rozstrzygnięcie takie nie kończy sprawy, lecz postępowanie. Następnie organ wyjaśnił specyfikę postępowania wznowieniowego podając m.in., że merytoryczne rozpoznanie sprawy z punktu widzenia wystąpienia w niej przesłanek wznowienia postępowania następuje po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, w którym organ bada wyłącznie kwestie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania. Z uwagi na powyższe, organ wskazując na art. 148 § 1 i 2 K.p.a. wywodził, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedział się o decyzji. Podniósł następnie, że ze znajdujących się w aktach administracyjnych zwrotnych potwierdzeń odbioru opatrzonych własnoręcznymi podpisami D. W. i M. W. wynika, że decyzja GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] została im skutecznie doręczona w dniu 5 lipca 2010 r. Z tym też dniem, jak organ podkreślił należy uznać, że wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji GIN B z dnia [...] czerwca 2010 r. Wniosek o wznowienie postępowania, jak następnie organ wywodził został nadany w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 14 lutego 2011 r. (stempel na kopercie), a zatem z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, GINB podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 89 § 1 i 2 K.p.a. Ponadto za bezpodstawne organ uznał zarzuty naruszenia art. 75 § 1 i 77 § 1 K.p.a. podnosząc, że sprawa rozpatrzona została w oparciu o zgromadzony w sprawie kompletny materiał dowodowy, pozwalający na pełną ocenę okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Nie podzielił także zarzutów wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. z rażącym naruszeniem art. 6 – 15, 24, 25, 35 – 38, 145 § 1 i § 2 oraz 156 § 1 K.p.a. Ponadto za bezpodstawne uznał także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz art. 35 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze GINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Skargę na postanowienie GINB z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli D. W. i M. W. (zwani dalej: skarżącymi) zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. polegające na naruszeniu ich praw materialnych oraz rażące naruszenie art. 10 – 15, 35 – 37, 75 § 1, 77 § 1, 89 § 1, 139, 145 § 1 pkt 1 – 8, 156 § 1 K.p.a., a także naruszenie licznych wymienionych w skardze przepisów Konstytucji RP. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia GINB z dnia [...] lipca 2011 r. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrole aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie GINB z dnia [...] lipca 2011 r., jak i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2011 r. – nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku z żądaniem przez skarżących wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. W przypadku złożenia podania o wznowienie przez stronę organ wszczyna postępowanie wstępne, w którym bada wyłącznie, czy we wniosku o wznowienie powołano ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145 b k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Brak pozytywnych ustaleń w powyższym zakresie obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a. Zważyć przy tym również należy, że instytucja wznowienia postępowania nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnej, która nie przesądza o istocie sprawy, a daje jedynie podstawie do ponownego postępowania. Utrzymuje więc stan sprawy w toku, co skutkuje niemożnością wznowienia. Mimo ostateczności nie budzi więc wątpliwości zakaz jej wznowienia, gdyż kończy ona nie sprawę, ale postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1991 r., IV SA 349/91, OSP 1992, z. 10, poz. 229). W realiach rozpoznawanej sprawy żądanie wznowienia postępowania zostało oparte na przesłance braku udziału strony bez własnej winy w postępowaniu (art. 15 § 1 pkt 4 K.p.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wnioskodawcy składając w dniu 14 lutego 2011 r. podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. doręczoną w dniu 5 lipca 2010 r. niewątpliwie uchybił miesięcznemu terminowi do złożenia podania o wznowienie, liczonemu od dnia w którym powzięli informację o decyzji. Ponadto decyzja GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] kończąca postępowanie objęte wnioskiem o wznowienie – jako wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliła w całości decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Niewątpliwie nie przesądziła ona zatem o istocie sprawy, a dała jedynie podstawę do ponownego postępowania. Prawidłowo zatem GINB odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 149 § 1 k.p.a., skoro na etapie postępowania wstępnego stwierdził brak przesłanek pozytywnych umożliwiających wznowienie postępowania, w postaci niezachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, a także z uwagi na kasacyjny charakter decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. W wyroku z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt. II OSK 176/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uchylenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania. A w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. akt II OSK 773/09 NSA podkreślił, że przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze zauważyć należy, że sprowadzają się one do wymienienia licznych przepisów procedury administracyjnej i Konstytucji RP, które w toku postępowania przez GINB w ocenie skarżących zostały naruszone. Sad nie podziela tego stanowiska skarżących, albowiem jak już powyżej wykazano GINB badając formalnoprawną dopuszczalność wznowienia postępowania i stwierdzając niedochowanie terminu do wniesienia podania określonego w art. 148 K.p.a., a także z uwagi na kasacyjny charakter decyzji – słusznie odmówił wznowienia postępowania, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zgodnie z normą wskazaną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również zarzuconego naruszenia przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.