VII SA/Wa 2530/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. R. P. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo z dnia 13 stycznia 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 stycznia 2017 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem na podstawie udzielonych przez wnioskodawcę informacji nie jest możliwe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. W treści wniosku R. P. oświadczył, że jest osobą bezdomną, samotną, nie uzyskuje żadnego dochodu, korzysta z jadłodajni C.. Wskazał, że jest zadłużony bez swojej winy na kilkaset tysięcy złotych. Pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, - podanie źródeł utrzymania, - wskazanie, gdzie skarżący mieszka i jakie ponosi koszty z tym związane, - podanie wysokości miesięcznych wydatków, - wskazanie, czy skarżący korzysta z pomocy rodziny, innych osób, instytucji lub ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak, wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu i nadesłanie dokumentów potwierdzających uzyskiwanie pomocy. Wezwano również skarżącego do wskazania, czy posiada nieruchomość rolną (jeśli tak, o jakiej powierzchni) oraz czy prowadzi gospodarstwo rolne i jakie uzyskuje z tego tytułu dochody - z uwagi na treść znajdującego się w aktach administracyjnych pisma z dnia 11 października 2015 r., skierowanego przez R. P. do Wojewody [...] w imieniu własnym i M. P.. W piśmie tym R.P. zwrócił się cyt.: "o zrobienie zjazdów z projektowanej drogi wojewódzkiej (...) bowiem jako rolnicy musimy mieć dojazd na swoje w/w grunty uprawne". Z uwagi na to, że z dostępnych w internecie informacji wynika, że R. P. pełni funkcję prezesa zarządu w A. Sp. z o.o., pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. zobowiązano skarżącego ponadto do wskazania, czy uzyskuje dochody z tego tytułu, a jeśli tak, w jakiej wysokości. R. P. nie udzielił żadnej odpowiedzi na ww. pismo z dnia 13 stycznia 2017 r., doręczone skarżącemu w dniu 27 stycznia 2017 r. Tymczasem, jak już wskazano, z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.