VII SA/Wa 2568/23

WyrokWSA w Warszawie2023-12-06

Skład orzekający: Sędzia WSA Artur Kuś (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić sprzeciw od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylającej decyzję Starosty i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy organ odwoławczy stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji i konieczność przeprowadzenia dalszych wyjaśnień?
Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdzono, że organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a stwierdzone uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zakres koniecznych wyjaśnień wykraczał poza możliwości organu odwoławczego w ramach postępowania uzupełniającego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty o aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził błędy w dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę decyzji organu I instancji oraz niewystarczające wyjaśnienie kwestii związanych z zakresem żądania aktualizacji danych. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błędne dopuszczenie synchronizacji opracowań geodezyjnych i pominięcie jej stanowiska.
Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu U. Z., L. Z. od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 września 2023 r., Nr 184/2023 w przedmiocie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków oddala sprzeciw. 1. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: "WINGiK", "organ odwoławczy") decyzją z 27 września 2023 r. nr 184/2023 na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, dalej: "p.g.i.k.") po rozpatrzeniu odwołania U. Z. uchylił decyzję Starosty M. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z [...] maja 2023 r. znak [...] orzekającą o aktualizacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta S. informacji podmiotowych i przedmiotowych dotyczących działek nr [...] i [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Dnia 20 stycznia 2023 roku do Starosty wpłynął wniosek K. S. o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków zmian w zakresie działek [...] i [...] wynikających z postanowień Sądu Rejonowego w M. z [...] czerwca 2018 r. o sygn. [...] i z [...] czerwca 2019 r. o sygn. [...], zgodnie z opracowaniami przyjętymi do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Z analizy dokumentacji wynika, że aktualnie w bazie ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] i [...] stanowią współwłasność: K. J. S. w udziale [...] części, M. i G. M. małż. P. w udziale [...] części, U. i L. A. małż. Z. w udziale [...] części, I. A. S. w udziale [...] części, N. S. w udziale [...] części, K. S. w udziale [...] części oraz B. K. L. w udziale [...] części. Powyższe jest zgodne z danymi zawartymi w księdze wieczystej nr [...]. Działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...], natomiast działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Powyższy podział został dokonany w związku z decyzją Wojewody Mazowieckiego z 19 września 2016 r. nr 177/S/2016 utrzymującą w mocy decyzję Starosty z [...] lipca 2016 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie ul. C. w S. Na mocy ww. decyzji działki nr [...] i [...] (działki wydzielone pod poszerzenie drogi zgodnie z opracowaniem [...]) stały się własnością Gminy Miasta S. Równolegle, w trakcie trwającego postępowania w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, na potrzeby toczącego się przed Sądem Rejonowym w M. postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości oznaczonej nr [...] i [...], sporządzono opracowanie przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 15 czerwca 2016 r. pod nr [...]. Dnia 7 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w M. wydał postanowieniem (sygn. akt [...]) o zniesieniu współwłasności działek [...] i [...] zgodnie z wariantem nr III zwartym w powyższym opracowaniu. Z działki [...] zostały wydzielone działki o nr [...] - [...] a działkę [...] podzielono na działki [...] - [...]. Następnie, postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. (sygn. akt [...]) zmienił w części powyższe postanowienie w zakresie prawa własności. Finalnie działki [...], [...] i [...] przyznano na własność małżonkom U. i Z. Z., działki [...], [...] i [...] przyznano na własność małżonkom G. i M. P., natomiast działki [...], [...] i [...] przyznano na współwłasność K. S., N. S., I. S., K. S. i B. L. Jednak zarówno wykonane opracowanie [...] jak i wydane przez Sąd postanowienia nie uwzględniały zmian w działce [...] i [...] wynikających z decyzji Starosty o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pomimo tego, że według stanu na dzień wydania postanowienia, w bazie danych ewidencji gruntów i budynków był już ujawniony podział działek [...] i [...] oraz zmiany w prawie własności wynikające z ww. decyzji Starosty z [...] lipca 2016 r. W celu ujawnienia w egib aktualnego stanu prawnego wynikającego z powyższych postanowień, zostały sporządzone dwa opracowania do celów prawnych o nr: [...] dotyczące działki [...] oraz [...] dotyczące działki [...], zawierające wykazy synchronizacyjne. Wykonawca w ramach prac wykazał przebieg granic wynikających z podziału w ramach opracowania [...] i [...] oraz przyporządkował kolejne wolne numery działkom odpowiadającym działkom wydzielonym w ramach zniesienia współwłasności. Dnia 22 lutego 2023 r. do Starosty wpłynęło pismo U. Z. i L. Z., w którym kwestionują ogólne założenia dotyczące sposobu wydzielenia działek [...] i [...] wynikające z opracowania [...], zatwierdzonego postanowieniem Sądu Rejonowego w M. W oparciu o zebrane dowody Starosta decyzją z [...] maja 2023 r. znak [...] orzekł o aktualizacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta S. działek nr [...] i v, w zakresie podmiotowym na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2018 r. o zniesieniu współwłasności oraz postanowienia Sądu Okręgowego w S. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2019 r., zmieniającego w części postanowienie Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2018 r. o zniesieniu współwłasności; w zakresie przedmiotowym na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], zawartego w opracowaniu geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...], zawartego w opracowaniu geodezyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła U. Z. W uzasadnieniu ww. decyzji z 27 września 2023 r. WINGiK przytoczył art. 2 pkt. 8, art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2,ust. 2b oraz ust. 2c p.g.i.k. oraz § 30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm., dalej: "egib") i wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo. Wpisy do ewidencji mają charakter deklaratoryjny, a więc nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. WINGiK wyjaśnił, ze podstawą wydanego przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rozstrzygnięcia były dane zawarte w opracowaniach geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz[...]. W ramach tych prac geodezyjnych dokonano synchronizacji opracowań [...] i [...], aby umożliwić ujawnienie postanowień Sądu Rejonowego w M. Wskazał, że oczywiście, co do zasady taka dokumentacja, przyjęta do zasobu może stanowić podstawę do dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych, o czym stanowi § 30 egib, pod warunkiem jednak, iż opracowanie zawiera dane umożliwiające dokonanie tych czynności. Ponadto wskazał, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego, materiału źródłowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. WINGiK analizując dokumentację stwierdził, że nie jest ona wolna od błędów. Zwrócił uwagę na fakt, że wykonawca, w ramach wykonanego opracowania [...], zmienił położenie punktów [...] i [...] z operatu [...], które w operacie [...] mają oznaczenie [...] i [...]. Taki stan rzeczy spowodował zmianę kształtu działki w części południowej działek [...] i [...] w stosunku do dokumentacji sporządzonej w ramach postępowania w sprawie zniesienia współwłasności, przez co zmieniony został zasięg prawa własności. Zaznaczył, że Starosta podczas analizy zgromadzonego materiału dowodowego powinien w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na powyższe rozbieżności oraz odnieść je do postanowień § 7 egib tj. definicji działki ewidencyjnej i pozostałych instrukcji w nim zawartych. Działka [...] z przedmiotowego opracowania [...] obejmuje grunty działki [...] z podziału zatwierdzonego decyzją ZRID Starosty M. oraz część działki [...] objętej postanowieniem Sądu. Natomiast działka [...] z opracowania [...] oprócz gruntów działki [...] z opracowania sporządzonego na potrzeby postanowienia o zniesienie współwłasności [...] obejmuje również część gruntów działki [...]. WINGiK podniósł, że brak dokonania przez organ analizy w zakresie poprawności określenia przebiegu poszczególnych granic działek ewidencyjnych i finalnie oceny materiału dowodowego, jakim są operaty [...] oraz [...], będące podstawą ujawnienia postanowień Sądu Rejonowego w M., stanowi o naruszeniu przez Starostę art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem WINGiK, dane zawarte w operacie [...] odbiegają od stanu prawnego ustalonego w ramach przedmiotowych postępowań sądowych w sprawie zniesienia współwłasności i postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Wyjaśnił, że gdyby Starosta stwierdził te nieprawidłowości w ramach prowadzonego postępowania, mogłyby one spowodować wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia odmiennego od zawartego w zaskarżonej decyzji. WINGiK odnosząc się do żądania zawartego w odwołaniu o oddalenie wniosku K. S. wskazał, że wykraczałoby ono poza możliwe czynności podejmowane w ramach postępowania odwoławczego. Zaznaczył, że organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.) oraz wyjaśniającego postępowania w niezbędnym zakresie (art. 136 § 2 k.p.a.), natomiast gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ II instancji jest obowiązany uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Dodał, że przeprowadzenie samodzielnie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego jest dopuszczalne, a wręcz pożądane, ale tylko wówczas, gdy nie będzie skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). WINGiK wskazał również, że w związku z uchybieniami, o których mowa powyżej, przy ponownym załatwieniu sprawy organ I instancji, oprócz dokonania właściwej oceny materiału dowodowego jakim są opracowania [...] i [...], tj. sprawdzenia czy dane w nich zawarte odzwierciedlają stan prawny ustalony przez właściwe do tego organy, a tym samym czy mogą stanowić podstawę wydania rozstrzygnięcia i wprowadzenia zmian do bazy danych ewidencji gruntów i budynków. Starosta przeanalizuje wniosek dotyczący dokonania aktualizacji bazy danych ewidencji oraz stan faktyczny sprawy pod kątem wykonalności tego żądania w oparciu o postanowienia Sądu Rejonowego w M. i Sądu Okręgowego w S. w odniesieniu do zasady aktualności obowiązującej organ przy prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków i jego kompetencji w tym zakresie. W ocenie WINGiK, wydanie decyzji o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest w tym przypadku od posiadania przez organ właściwie sporządzonej dokumentacji, która będzie odzwierciedlać stan prawny wynikający z przedmiotowych postanowień i decyzji, o których mowa powyżej oraz zapisy § 7 egib. Podniósł jednocześnie, że należy mieć na uwadze, iż to nie organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków rozstrzyga o zasięgu prawa własności, pełni wyłącznie rolę rejestracyjną w tym zakresie, więc należy rozważyć, czy możliwym jest dokonanie aktualizacji egib w oparciu o postanowienie Sądu, które w momencie jego wydania nie uwzględniało zmian wprowadzonych w egib zarówno w zakresie danych przedmiotowych jak i podmiotowych. Zdaniem WINGiK powyższe, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., skutkuje uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, sprawa nie może być rozpoznana przez organ odwoławczy co do istoty, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, zgodnie z którą każda strona postępowania ma prawo, aby jej sprawa była dwukrotnie merytorycznie rozpatrywana przez organy. 2. Pismem z 13 października 2023 r. U. Z. i L. Z. (dalej: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - sprzeciw na powyższą decyzję organu odwoławczego. Jednocześnie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie WINGiK oddalenie wniosku K. S. o ujawnienie postanowienia Sądu Rejonowego w M. [...] i postanowienia Sądu Okręgowego w S. z [...] czerwca 2019 r. [...]. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych oraz prawa geodezyjnego, między innymi art. 7d pkt 1 lit. a), art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.i.k. i innych, poprzez błędne - co do zasady - dopuszczenie synchronizacji opracowań w celu ujawnienia ww. orzeczeń sądowych w sytuacji gdy wskazane orzeczenia sądowe są już nieaktualne, nie dotyczą one działek [...], [...] lecz zostały wydane w stosunku do nieistniejących w chwili wydawania orzeczeń działek ew. nr [...], [...]. Ponadto zarzucili także zupełne pominięcie przy jej wydawaniu ich stanowiska przedstawionego w piśmie z 22 lutego 2023 r i wskazali, że w zaistniałej sytuacji organ odwoławczy powinien był w całości oddalić wniosek K. S. zamiast uchylać zaskarżoną decyzję. Skarżący w uzasadnieniu sprzeciwu przedstawili stanowisko na poparcie podniesionych wyżej zarzutów. Wskazali również, że w niniejszej sprawie koniecznym jest ponowne przeprowadzenie postępowania sądowego w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości, a nie wprowadzanie zmian na podstawie decyzji Starosty. 3. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Sprzeciw od decyzji jest odrębnym od skargi środkiem zaskarżenia, służącym w istocie do weryfikacji prawidłowego ustalenia przez organ administracyjny przesłanek uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw inicjuje kontrolę sądową działania organu II instancji w ograniczonym zakresie. Wyklucza tym samym całościową kontrolę legalności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 września 2019 r., sygn. akt II GSK 1007/19). Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 677/17). Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które nie doprowadziło do prawidłowego wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazany w przepisie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", wymaga interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną w szczególności wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy, a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. 2. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, zasadnie organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ II instancji wskazał również w sposób precyzyjny zakres spraw koniecznych do ponownej analizy i odpowiednio je uzasadnił. W ocenie Sądu, wskazać można w sposób skrótowy, dlaczego organ II instancji wydał takie rozstrzygniecie i dlaczego też jest ono prawidłowe. Po pierwsze – istota sprawy sprowadza się do oceny zasadności (tj. zgodności z prawem) decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr 184/2022 z 27 września 2023 r. uchylającej decyzję Starosty M. z [...] maja 2023 r., orzekającą o aktualizacji w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta S. informacji podmiotowych i przedmiotowych dotyczących działek nr [...] i [...], i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Głównym powodem uchylenia decyzji organu I instancji (oprócz stwierdzenia nieprawidłowości w sporządzeniu dokumentacji będącej podstawą jej wydania), były również niewyjaśnione przez Starostę kwestie związane z zakresem wniesionego żądania w kontekście kompetencji organu do jego rozpatrzenia i wykonalności tego żądania w oparciu o postanowienia sądów powszechnych w odniesieniu do zasady aktualności obowiązującej organ przy prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków. Organ prawidłowo zobowiązał Starostę do analizy wniosku dotyczącego dokonania aktualizacji bazy danych ewidencji oraz stan faktyczny sprawy pod kątem wykonalności tego żądania w oparciu o postanowienia Sądu Rejonowego w M. i Sądu Okręgowego w S. w odniesieniu do zasady aktualności obowiązującej organ przy prowadzeniu ewidencji gruntów i budynków i jego kompetencji w tym zakresie. Po drugie – zasadnie organ II instancji przyjął, że z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, niezbędnym było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakres uchybień i przeprowadzenia przez organ niezbędnych wyjaśnień wykraczał poza możliwe czynności organu II instancji podejmowane w ramach postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.) oraz wyjaśniającego postępowania w niezbędnym zakresie (art. 136 § 2 k.p.a.). W sytuacji, gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ II instancji jest obowiązany uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Dodać trzeba, że przeprowadzenie samodzielnie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego jest dopuszczalne, a wręcz pożądane, ale tylko wówczas, gdy nie będzie skutkować naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Wynikające z art. 136 § 1 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie ma charakter tylko uzupełniający i nie może sanować uchybień organu I instancji, jak też nie może stanowić instrumentu mającego uzupełniać materiał dowodowy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 września 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1279/23). Po trzecie – zasadnie organ II instancji wskazał również, że w odniesieniu do możliwości sporządzania wykazów synchronizacyjnych brak jest przepisów, które zakazują ich sporządzanie, a wręcz przeciwnie. Wykazy te, będące częścią opracowania geodezyjnego, umożliwiają dokonywanie zmian w bazie danych ewidencji gruntów i budynków celem zachowania jej aktualności w odniesieniu do kierowanych przez właściwe organy dokumentów określających prawa własności oraz dostosowania tych danych do przepisów prawa materialnego określającego sposób i tryb prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Pamiętać trzeba, że Sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, ponieważ na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Po czwarte – prawidłowo przyjął organ II instancji, że decyzja organu I instancji została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, co powoduje naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Przy czym stwierdzone naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny i bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie omawianej sprawy. W rezultacie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto w niniejszej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego, gdyż nie można przeprowadzać postępowania dowodowego, którego przedmiotem jest ustalenie istotnych okoliczności, warunkujących przedmiot i zakres dalszego postępowania. Tym samym art. 136 k.p.a. nie znalazł w przedmiotowej sprawie zastosowania a organ II instancji nie uchylił się bezpodstawnie od załatwienia sprawy co do jej istoty. 3. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło