VII SA/Wa 2594/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. P. i E. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania D. P. i E. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., odmawiającej uchylenia w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2000 r., nakazującą D. i E. P. wykonać rozbiórkę wiaty gospodarczej zlokalizowanej na działce nr [...] bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] w miejscowości G., gm. K. – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r.. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2000r. PINB w K. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 z późn. zm.) nakazał D. i E. P. wykonanie rozbiórki samowolnie wykonanej wiaty gospodarczej, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P. wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002r., sygn. akt II SA/Po 527/01 oddalił skargę D. i E. P. na decyzję WINB w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. Pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. (uzupełnionym pismami z dnia 26 kwietnia 2011 r. oraz z dnia 11 maja 2011 r.) D. i E. P. wnieśli o uchylenie decyzji WINB w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w K. z dnia [...] listopada 2000 r. w trybie art. 155 kpa wskazując, że wykonanie decyzji naraziłoby ich na szkodę. Po rozpatrzeniu w/w wniosku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] WINB odmówił uchylenia decyzji WINB w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Powołując treść art. 155 kpa organ wskazał, że wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie jest możliwe w odniesieniu do decyzji uznaniowych, natomiast decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 z późn. zm.) jest decyzją związaną. Organ odwoławczy podkreślił, iż uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na interes strony (inwestorów) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażonej w art. 48 Prawa budowlanego. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił też uwagę, że w niniejszej sprawie o prawidłowości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego orzekł Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w P., który wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002r., sygn. akt II SA/Po 527/01 oddalił skargę inwestorów na decyzję WINB w P. utrzymującą wydany przez PINB w K. nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty gospodarczej. Przesądza to o legalności tej decyzji w ówczesnym stanie prawnym. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. złożyli D. i E. P.. Skarżący przyznali, że wiatę zrealizowali bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę, podkreślili jednocześnie, że nie byli świadomi, że naruszają prawo. D. i E. P. podnieśli, że w trakcie postępowania przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego współwłaściciele działki sąsiedniej nr [...] wyrazili pisemną zgodę na istnienie spornej wiaty. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą praworządności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą organ odmówił uchylenia w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) decyzji WINB w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2000 r., nakazującą D. i E. P. wykonać rozbiórkę wiaty gospodarczej zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości G.. Zgodnie z przepisem art. 155 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, stanowiącym odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych uregulowanej w art. 16 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, zwanej dalej Prawo budowlane), w brzmieniu obowiązującym w dniu 23 stycznia 2001 r., "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Zaznaczyć należy, że art. 48 Prawa budowlanego obowiązujący w dniu 23 stycznia 2001 r. nie przewidywał w swojej treści możliwości legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis art. 48 Prawa budowlanego należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 kpa (por wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 maja 2010 r. II SA/Łd 329/10 Lex nr 674661, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r. VII SA/Wa 18/09 Lex nr 558396, Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r. II OSK 352/06 Lex nr 339409). Przepis ten stanowi bowiem sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w razie stwierdzenia, że wystąpiła wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.. Sprzeczne z wolą ustawodawcy byłoby uchylanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego po latach, kiedy już podlega egzekucji, z tego powodu, że przemawia za tym "słuszny interes strony", która przez lata nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki. Takie rozumienie przepisu art. 155 kpa stanowiłoby dla strony naruszającej prawo, odmawiającej wykonania obowiązku, nieuzasadnioną gratyfikację w postaci uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki. Stawiałoby to stronę zobowiązaną do wykonania obowiązku rozbiórki zmierzającego do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, uchylającą się od wykonania tego obowiązku, w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do osób, na które nałożono podobne obowiązki i które wykonały je dobrowolnie bądź w drodze egzekucji. Wskazać także należy, że przez "słuszny interes strony" należy rozumieć taki interes, który nie narusza prawa. W przeciwnym wypadku doszłoby do podważenia zasady praworządności rozumianej jako postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami, gdyż ewentualna zmiana decyzji rozbiórkowej - w trybie art. 155 kpa - prowadziłaby w istocie do powrotu do stanu niezgodnego z prawem. Ponadto stosowanie przepisu art. 155 kpa w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej nie jest możliwe także z tego względu, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną. Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 kpa może mieć zastosowanie tylko w stosunku do decyzji uznaniowych, a mianowicie wówczas, gdy ustawodawca w przepisie materialno - prawnym przewidział pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Natomiast w sytuacjach, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca organom określone rozwiązanie, przepis art. 155 kpa nie znajduje zastosowania. Przepisem o takim właśnie charakterze jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Z tych właśnie przyczyn uchylenie w trybie art. 155 kpa decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2001 r. (która ponadto podlegała kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w P. i została wyrokiem z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA/Po 527/01 uznana za zgodną z prawem), nie było możliwe. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są zatem zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).