VII SA/Wa 2596/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-28
Skład orzekający: Joanna Gierak - Podsiadły, Mirosława Pindelska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu do jego złożenia, mimo że wnioskodawca kwestionował status strony jednego z uczestników postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu. Nawet jeśli organ pierwszej instancji błędnie ocenił status strony jednego z wnioskodawców, a organ drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich przesłanek wznowienia, to uchybienie terminu stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że strona ma obowiązek wykazać, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, a jej twierdzenia muszą być wystarczająco precyzyjne i udowodnione.Stan faktyczny
Skarżący T. G. i Z. G. wnieśli o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z lipca 2011 r., powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Organy administracji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, a następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Dodatkowo, organ pierwszej instancji uznał, że T. G. nie posiada przymiotu strony. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz brak odniesienia się do wszystkich podniesionych przesłanek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. i Z. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. G. i Z. G. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. znak: [...].
Orzeczenie to zostało wydane po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], którym organ na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku T. i Z. G., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wojewódzki podał, że decyzja z [...] lipca 2011 r. nr [...] jest ostateczna. Utrzymała ona w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...]. Została ona skutecznie doręczona T. i Z. G. w dniu [...] sierpnia 2011 r. Skarga wniesiona do Sądu na to orzeczenie z [...] lipca 2011 r. została cofnięcia, a to spowodowało umorzenie postępowania sądowego postanowieniem Sądu z 7 listopada 2011 r. Wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją z [...] lipca 2011 r. oparty został na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Wniosek ten jako pochodzący od T. G. nie może skutecznie wszcząć postępowania wznowieniowego. T. G. nie posiada bowiem przymiotu strony, a jest to okoliczność nie budząca żadnych wątpliwości i może być wzięta pod uwagę już we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego, bez potrzeby wydania postanowienia o wznowieniu. Organ wojewódzki stwierdzając powyższe powołał się na orzecznictwo sądów, w tym wyrok NSA z 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10. Wskazał też, że właścicielem działek nr ewid. od [...] do [...], znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ewid. [...] jest wyłącznie Z. G., natomiast T. G. nie dysponuje prawem własności do tych nieruchomości. Nie posiada więc interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Odnosząc się do żądania wznowienia postępowania przez Z. G. organ wojewódzki stwierdził, że jakkolwiek posiada on status strony, to jednak nie dochował on pozostałych przesłanek warunkujących dopuszczalność zastosowania omawianego trybu nadzwyczajnego. I dalej, organ wywiódł, iż wnosząc o wznowienie Z. G. nie zachował terminu miesięcznego wynikającego z art. 148 § 1 i 2 k.p.a.
Postanowieniem z [...] września 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie z [...] sierpnia 2012 r. w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia Główny Inspektor na wstępie zaznaczył, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej. Z tego też względu obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Dlatego też przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ bada wyłącznie czy wniosek oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wynikających z art. 148. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Następnie organ przytoczył treść art. 148 dostrzegając, iż wniosek o wznowienie należy wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, albo od dnia dowiedzenia się od decyzji – w przypadku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Analizując okoliczności podniesione we wniosku o wznowienie T. i Z. G., Główny Inspektor wskazał, że w odniesieniu do przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu. Kwestionowaną decyzję organu wojewódzkiego z [...] lipca 2011 r. wnioskodawcy odebrali w dniu 2 sierpnia 2011 r., natomiast wniosek o wznowienie złożyli w dniu 15 września 2011 r., a więc po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2. Dalej, Główny Inspektor podniósł, że o okolicznościach wskazywanych we wniosku o wznowienie wypełniających zdaniem wnoszących przesłanki uregulowane w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a., skarżący wiedzieli co najmniej w dniu 19 maja 2011 r., czemu dali wyraz w piśmie skierowanym do PINB dla [...]. Podobne zarzuty odnośnie prowadzonego postępowania skarżący formułowali już w piśmie z 20 grudnia 2010 r. kierowanym także do organu powiatowego.
Główny Inspektor wskazał także na to, że aby można było przyjąć wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą być spełnione dwa warunki: wystąpienie w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie fałszywego dowodu, a sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Podniósł również, że podstawą wznowienia mogą być okoliczności faktyczne lub dowody, a nie ocena prawna ich znaczenia dla rozstrzygnięcia. Termin jednego miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenił znaczenie dowodu lub faktu. Organ wskazał również, że przepis prawa nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu. Co do zasady nie jest bowiem faktem, lecz normą prawa lub zbiorem takich norm. I w końcu, organ stwierdził, że błędna ocena okoliczności faktycznych nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Dlatego odmienna, a nawet błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Konkludując, organ II instancji stwierdził, że analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że ww. postanowienie [...] WINB z [...] sierpnia 2012 r. jest zgodne z przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie z [...] września 2012 r. T. i Z. G. podnieśli, iż wnosząc o wznowienie wskazali na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5 i pkt 6 k.p.a. oraz niezgodność z ustaleniami miejscowego planu.
Wskazali, że w ich ocenie wydane w sprawie orzeczenia nie odpowiadają prawu. Postanowienie organu wojewódzkiego zostało wydane w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4, tymczasem wnosili o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. Wyjaśnili, że o przesłance unormowanej w pkt 5 i pkt 6 ww. przepisu dowiedzieli się po dacie 10 sierpnia 2011 r., a przed wysłaniem wniosku o wznowienie w dniu 12 września 2011 r. W tym też dniu upływał termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Dalej, skarżący podali, że inwestor przystąpił do przebudowy przedmiotowych obiektów przed wydaniem decyzji nr [...]. Roboty polegały na wykonaniu ścian bocznych w trzech wiatach związanych z produkcją rolniczą. W sprawie zespołu wiat został wydany wyrok o sygn. akt VII SA/Wa 182/12, a odmowa wznowienia postępowania uniemożliwia organowi wykonanie ww. wyroku Sądu w pełnym zakresie.
Skarżący stwierdzili również, że przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy, zatem dowody fałszywe to takie, które są nieprawdziwe, niezgodne z obiektywnie istniejącą rzeczywistością. Organ opierając się na takich dowodach uzyskał niezgodny z prawdą obraz rzeczywistości, a wobec tego decyzja wydana w oparciu o takie dowody również dotknięta jest kwalifikowaną wadą. Powyższe skarżący podnieśli w kontekście uzyskanej przez organ powiatowy od organu architektonicznego informacji o zgodności trzech wiat z planem miejscowym. Zamiast trzech budynków gospodarczych pytanie w tym zakresie winno dotyczyć (jak wskazali) budynku służącego do magazynowania siana. Powyższe świadczy również o wydaniu decyzji bez wymaganego prawem stanowiska innego organu.
W końcu, skarżący wskazali na to, iż Główny Inspektor w uzasadnieniu postanowienia nie odniósł się do zaskarżonego postanowienia organu wojewódzkiego w zakresie ustalenia stron postępowania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrolowane postanowienie nie narusza prawa.
Niemniej, w ocenie Sądu, wydając orzeczenie w dniu [...] września 2012 r. Główny Inspektor nie ustrzegł się błędów, czego wyrazem jest częściowo wadliwe (bo mało precyzyjne w zasadniczych kwestiach) uzasadnienie podjętego przez ten organ postanowienia. Dostrzeżona wadliwość -skutkująca naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kodeksu- nie miała jednak charakteru istotnego, a tylko taka mogłaby spowodować uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2012 r. utrzymało w mocy postanowienie organu wojewódzkiego z [...] sierpnia 2012 r. nr [...], którym w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego z wniosku T. i Z. G.. Zatem, skarżone postanowienie zapadło w trybie postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a.
Zważyć zatem w tym miejscu należy, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dostrzec jednocześnie trzeba, iż w przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ustalenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego ten wniosek w sytuacjach wątpliwych, może mieć miejsce jedynie w kolejnej fazie tego postępowania, tj. w fazie rozpoznawczej (czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu – por. m. in. wyrok NSA z 30 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1438/09, lex nr 746540). Tylko w sytuacji, gdy w sposób oczywisty (na podstawie treści wniosku o wznowienie) można przyjąć, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania, o którego wznowienie wnosi, zbędne jest przeprowadzanie przez organ postępowania rozpoznawczego i wyjaśnianie tej kwestii, a co za tym idzie – możliwym jest zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a. (tak NSA w wyroku z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1556/09, lex nr 746637).
W niniejszej sprawie organy orzekające działały z wniosku T. i Z. G. zawartego w piśmie z 8 września 2011 r., w którym powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 k.p.a. skarżący zażądali wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r. nr [...]. Wskazać trzeba, iż kwestionowana decyzja organu wojewódzkiego wydana została po rozpatrzeniu odwołania T. i Z. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...], którą organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie trzech budynków gospodarczych znajdujących się na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzją z [...] lipca 2011 r. organ wojewódzki utrzymał w mocy orzeczenie organu powiatowego z [...] czerwca 2011 r. przyjmując za organem I instancji, że obiekty objęte postępowaniem zrealizowano zgodnie z prawem, na podstawie skutecznie wniesionych zgłoszeń i w zgodzie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja kwestionowana z [...] lipca 2011 r. została doręczona zarówno T. G., jak i Z. G. w dniu 2 sierpnia 2011 r. Pismem z 10 sierpnia 2011 r. (data nadania: 12 sierpień 2011 r.), osoby te wniosły do Sądu administracyjnego skargę na ww. rozstrzygnięcie, którą to następnie cofnęły, a Sąd postanowieniem z 7 listopada 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2017/11 umorzył postępowanie sądowe. Wniosek skarżących o wznowienie postępowania wpłynął do organu w dniu 15 września 2011 r. Z treści skargi wynika, iż został on nadany w urzędzie pocztowym w dniu 12 września 2011 r. W kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. skarżący wskazali w nim, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem opiera się na informacji organu architektonicznego dotyczącego zgodności z planem obiektu gospodarczego i wiat, zamiast obiektu użytkowanego rolniczo. W kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. skarżący podnieśli, iż nie zapewniono im udziału w oględzinach na nieruchomości o nr ewid. [...], a także nie udostępniono im wszystkich akt dotyczących zabudowy ww. działki. Powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skarżący wskazali, że właściciel na podstawie niewłaściwego zgłoszenia budowy obiektów gospodarczych pobudował obiekt związany z produkcją rolniczą, wymagający pozwolenia na budowę, o powierzchni około 90 m². W omawianym piśmie skarżący nie określili daty, w której dowiedzieli się o okolicznościach mających wypełniać przesłanki wznowieniowe. Pismem organu wojewódzkiego z 5 października 2011 r. zostali jednak wezwani do uzupełnienia wniosku o wznowienie w tym zakresie. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z 14 października 2011 r. skarżący podali, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się po napisaniu skargi do Sądu na ww. decyzję nr [...], tj. po 10 sierpnia 2011 r. Zorientowali się wówczas, że oparli się w skardze na nieobowiązujących przepisach prawa.
Organ wojewódzki odmawiając wznowienia postępowania wskazał, iż T. G. nie ma przymiotu strony, natomiast Z. G. wnosząc o wznowienie nie zachował terminu z art. 148 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując to orzeczenie w mocy wskazał w szczególności na uchybienie terminu z art. 148 wykazując, że termin ten nie został zachowany tak w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4, jak i w przypadku dwóch pozostałych przesłanek uregulowanych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5. Organ odwoławczy w stosunku do tych dwóch ostatnich przesłanek wskazał również na to, iż okoliczności podniesione w ich kontekście we wniosku, nie wypełniają wskazanych przesłanek wznowieniowych. Z obu postanowień wydanych w sprawie wynika jednak przede wszystkim, że o konieczności zastosowania w sprawie art. 149 § 3 k.p.a. zadecydowało uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 Kodeksu.
Jak już powyżej zostało to zaznaczone, w przypadku przedłożenia organowi wniosku o wznowienie postępowania, organ ten zobligowany jest m. in. do ustalenia w fazie wstępnej postępowania, czy spełniona została przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Stosownie zaś do art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z literalnego brzmienia przepisu art. 148 § 1 k.p.a. wynika, iż termin ten może rozpocząć swój bieg, jeszcze przed uzyskaniem waloru ostateczności przez decyzję kończącą postępowanie w sprawie, w której strona domaga się wznowienia postępowania. Odmiennie sytuacja przedstawia się natomiast w przypadkach uregulowanych przepisami art. 148 § 2, czy art. 145a § 2 k.p.a., w których ustawodawca w sposób niebudzący wątpliwości wskazał na zdarzenia mające miejsce już po wydaniu ostatecznego orzeczenia, od których rozpoczyna bieg termin miesięczny do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 maja 2010 r. (sygn. akt II OSK 773/09, lex nr 597851), w którym zawarł tezę, iż przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważnościową (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny. Nadto, z omawianej regulacji, zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w ww. art. 148. Organ administracji publicznej nie jest jednakże zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Organ obowiązany jest bowiem z urzędu zbadać zachowanie przez stronę terminu do wniesienia podania o wznowienie.
Kierując się powyższym Sąd uznał, iż kontrolowane postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowe.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor (a przed nim organ wojewódzki w stosunku do wniosku Z. G.), prawidłowo przyjął, że wniosek o wznowienie został złożony przez skarżących po terminie. Organ ten prawidłowo wskazał, że kwestionowana decyzja z [...] lipca 2011 r. nr [...] została doręczona skarżącym w dniu 2 sierpnia 2011 r. (każdemu odrębnie). W tej sytuacji wniosek o wznowienie oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mógł być skutecznie wniesiony do dnia 2 września 2011 r., a wpłynął do organu w dniu 15 września 2011 r. (jak twierdzą zaś skarżący – został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 12 września 2011 r.). Zatem, termin z art. 148 § 2 k.p.a. bezspornie w kontekście ww. przesłanki wznowieniowej nie został w sprawie zachowany. W ocenie Sądu, prawidłowo również Główny Inspektor wskazał na to, że okoliczności mające (zdaniem skarżących) wypełniać przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. były znane skarżącym i przez nich podnoszone jeszcze w trakcie trwania postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją. I tak, w piśmie z 19 maja 2011 r. (wpływ do organu powiatowego w dniu 24 maja 2011 r.), skarżący wskazali, że informacja organu architektonicznego o zgodności inwestycji z planem jest niepełna, nie uwzględnia obiektów zrealizowanych na terenach rolniczych, pobudowanych na działce nr ewid. [...], wchodzących w skład jednego funkcjonalnie powiązanego zamierzenia budowlanego – stadniny koni. Z powyższego pisma wynika, iż skarżący dużo wcześniej sygnalizowali w sprawie problem zgodności inwestycji z miejscowym planem, z uwagi na sposób użytkowania obiektów na ww. działce o nr ewid. [...]. Nie zgadzali się z informacją przekazaną w tej kwestii przez organ architektoniczno-budowlany i zgłaszali wnioski dowodowe dotyczące tego problemu. W tej sytuacji trudno przyjąć, aby zachowali termin miesięczny przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. w kontekście okoliczności jakie przywołali wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 ww. ustawy. Dokonując ustaleń w sprawie w kontekście zachowania terminu miesięcznego na złożenie wniosku o wznowienie, należało mieć też na względzie (co umknęło organowi odwoławczemu), że przed wydaniem postanowienia przez organ wojewódzki, skarżący zostali wezwani do wykazania zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1. Stosując się do wezwania organu, nie przedstawili jednak żadnych dowodów potwierdzających w jakiej dacie i w jakich okolicznościach dowiedzieli się o zaistnieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. Ograniczyli się jedynie do stwierdzenia, że nastąpiło to po 10 sierpnia 2011 r., tj. po dacie sporządzenia skargi do Sądu, kiedy zorientowali się, że skargę oparli na nieobowiązujących przepisach Prawa budowlanego. Takie wyjaśnienia nie mogły być uznane za wystarczające do stwierdzenia, że termin z art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany. Przede wszystkim należało uznać, że są zbyt ogólnikowe i -co istotne- brak w nich wskazania, kiedy (w jakich okolicznościach) wnoszący o wznowienie dowiedzieli się o wybudowaniu obiektu związanego z produkcją rolniczą, o powierzchni około 90 m², co podnieśli w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zaznaczyć zaś raz jeszcze trzeba, iż to do wnoszącego podanie o wznowienie należy wykazanie zachowania terminu z art. 148. Obowiązany jest on wykazać, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia na tyle precyzyjnie, aby możliwe było ustalenie, że podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem miesięcznego terminu. Zachowanie terminu musi być przez wnoszącego o wznowienie udowodnione (a nie oparte na gołosłownych twierdzeniach), zaś organ ma obowiązek dokonać oceny w tej mierze, biorąc pod uwagę tak wyjaśnienia wnoszącego podanie, jak i inne okoliczności wynikające z akt, a mające w tym zakresie znaczenie prawne. W ocenie Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w tym twierdzeń skarżących, organ II instancji prawidłowo przyjął, że warunek formalny uregulowany w art. 148 nie został w tym przypadku spełniony. Wprawdzie uzasadnienie Głównego Inspektora zawiera pewne braki w tej materii, m. in. dlatego, że nie przywołuje art. 148 § 1, a koncentruje się tylko na § 2 tego przepisu, i nie stwierdza wprost, że również w przypadku okoliczności wskazanych w związku z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. termin miesięczny nie został zachowany. Niemniej takie ustalenia co do ww. przesłanki wznowieniowej wynikają z innych stwierdzeń tego organu, który to m. in. podał, iż termin 1 miesiąca biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym skarżący prawidłowo ocenili znaczenie dowodu lub faktu. Konkludując, Sąd jeszcze raz w tym miejscu zauważa, iż nie można było przyjąć, że wnosząc o wznowienie w dniu 12 września 2011 r. (zgodnie z twierdzeniem zawartym w skardze), skarżący zachowali termin miesięczny w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 - skoro decyzja została im doręczona w dniu 2 sierpnia 2011 r.; w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 - skoro okoliczności mające wypełniać tę przesłankę skarżący podnosili już w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną decyzją; i w przypadku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 - skoro pomimo wezwania organu nie wykazali w żaden możliwy do zweryfikowania sposób, iż dotrzymali wskazanego terminu.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, należało uznać, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w niniejszej sprawie prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie organu wojewódzkiego wydane na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu.
Z tych też względów Sąd nie podzielił skargi i przyjął, że zawarte w niej wyjaśnienia w żaden sposób nie wpływają na przedstawioną powyżej ocenę. Sąd wyjaśnia też, iż powołany w skardze wyrok Sądu o sygn. akt VII SA/Wa 182/12 nie odnosi się do sprawy skarżących. Zapewne skarżącym chodziło o wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VII SAB/Wa 182/11, ale ten nie dotyczył w żaden sposób sprawy zakończonej decyzją ostateczną organu wojewódzkiego z [...] lipca 2011 r. zakwestionowaną we wniosku o wznowienie.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż dostrzegł w sprawie pewne uchybienia tak popełnione przez organ I, jak i organ II instancji.
Przede wszystkim Sąd zauważa (na co zwrócił już uwagę w ogólnych rozważaniach), że w przypadku gdy wniosek o wznowienie oparty jest na przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie, badanie przymiotu strony podmiotu wnoszącego wniosek nie może mieć miejsca we wstępnej fazie, a dopiero po wznowieniu postępowania. Inna sytuacja ma miejsce tylko wówczas, gdy z treści wniosku w sposób oczywisty wynika brak interesu prawnego wnoszącego. Wprawdzie prawidłowo na powyższe zwrócił uwagę organ wojewódzki orzekając w dniu [...] sierpnia 2012 r. Niemniej organ ten błędnie w okolicznościach sprawy przyjął, iż w tym przypadku, już na etapie wstępnym można stwierdzić, że T. G. nie jest stroną i w konsekwencji - jej wniosek o wznowienie załatwić w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. tylko z tego powodu. Słusznie tego poglądu Główny Inspektor nie podzielił (nie wskazał na powyższe w uzasadnieniu wydanego orzeczenia). Organowi wojewódzkiemu umknęło bowiem zupełnie, że w postępowaniu zwykłym T. G. była traktowana jako strona, doręczano jej korespondencję, co więcej – w decyzji z [...] marca 2011 r. nr [...], wydanej w sprawie w postepowaniu zwykłym w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., [...] WINB wskazał organowi I instancji, że ten pominął T. G. w sprawie (co stanowiło też jeden z powodów uchylenia orzeczenia organu I instancji). To zaś wskazuje co najmniej na to, że przymiot strony T. G. nie mógł być kwestionowany we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego, bo nie była to kwestia na tyle oczywista.
Nadto, stwierdzić trzeba (również w kontekście treści skargi), że wniosek o wznowienie został oparty na trzech przesłankach, a nie jak twierdzą skarżący na sześciu. Skarżący we wniosku o wznowienie powołali treść art. 145 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 5 Kodeksu. Nie powołali natomiast w żadnym miejscu wniosku o wznowienie przesłanek uregulowanych w art. 145 § 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 6. Wskazać również należy, że oba organy orzekające w sprawie badały dopuszczalność wznowienia mając na uwadze wszystkie trzy przywołane przez skarżących przesłanki. Wprawdzie w sentencji postanowienia z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] [...] WINB wskazał na przepis art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niemniej z uzasadnienia tego orzeczenia bezspornie wynika, iż analizował możliwość wznowienia postępowania także z uwzględnieniem przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 Kodeksu. W takim też zakresie sprawa została oceniona przez organ II instancji. Brak wskazania w sentencji postanowienia organu wojewódzkiego art. 149 § 3 w zw. również z art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a. należy więc ocenić jako naruszenie nie mające istotnego znaczenia.
I w końcu, dostrzec należy, iż na etapie wstępnym postępowania wznowieniowego badane mogą być tylko kwestie formalne, nie ma podstaw do tego aby na tym etapie zajmować się merytoryczną oceną okoliczności podniesionych w kontekście przesłanek wznowieniowych. Ocena przesłanki wznowienia powinna bowiem nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w decyzji wydanej w oparciu o art. 151 k.p.a. Zapomniał o tym Główny Inspektor zawierając w uzasadnieniu postanowienia, w kontekście okoliczności podniesionych przez skarżących w związku z przesłankami uregulowanymi w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5 k.p.a., stwierdzenia mające wskazywać na ich bezzasadność. Odmowa wznowienia może nastąpić tylko z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Ale takiego brak związku organ nie wskazał.
Zatem, pomimo dostrzeżonych w sprawie uchybień świadczących o naruszeniu art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 124 § 1 k.p.a., Sąd przyjął, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło