VII SA/Wa 2601/13
WyrokWSA w Warszawie2014-06-13
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki, braku zapewnienia dojazdu, czy też okoliczności powstałych po jej wydaniu, takich jak prawomocny wyrok sądu cywilnego nakazujący przywrócenie posiadania pasa gruntu?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu ocenę decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, istniejącej w dacie jej wydania. Okoliczności powstałe po wydaniu decyzji, w tym wyroki sądów cywilnych, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Rażące naruszenie prawa wymaga łącznego spełnienia przesłanek oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz racji ekonomicznych lub gospodarczych, które nie mogą być dorozumiewane.Stan faktyczny
I. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla M. i W. T. dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji kolejno odmawiały stwierdzenia nieważności, utrzymując w mocy decyzje niższych instancji. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów, sprawa była ponownie rozpatrywana. Ostatecznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o odległościach od granicy, brak zapewnienia dojazdu, naruszenie wyroków sądów cywilnych oraz niezawiadomienie jej o postępowaniu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania I. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...]; sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...].08.2013r., znak: [...]; odmawiającą stwierdzenia na wniosek I. K. nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], znak: [...]; zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. T. i W. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodociągową kanalizacyjną centralnego ogrzewania, wewnętrzną i zalicznikową instalacją elektryczną przyłączem wodociągowym oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe z przyłączem kanalizacyjnym na działce o nr ew. [...] w Z., zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...]; w zakresie lokalizacji projektowanego budynku mieszkalnego, wydłużenia przyłącza wodociągowego i zalicznikowej instalacji elektrycznej oraz lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu [...] października 2009 r. M. T. i W.T. wystąpili do Starostwa Powiatowego w S. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno - kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, przyłączem elektrycznym zalicznikowym i przyłączem wodno - kanalizacyjnym oraz szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności 8,20 m3, na działce Nr [...] położonej w Z..
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M.T. i W. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami: wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, wewnętrzną i zalicznikową instalacją elektryczną, przyłączem wodociągowym oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe z przyłączem kanalizacyjnym, na działce Nr [...] położonej w Z.. W w/w decyzji wskazano, że obszar oddziaływania obejmuje działkę Nr [...].
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] Starosta S. zmienił własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. znak: [...] w części dotyczącej projektu budowlanego zgodnie z przedłożonym aneksem. Aneks dotyczy projektu architektoniczno-budowlanego i obejmuje zmianę lokalizacji projektowanego budynku mieszkalnego, wydłużenie przyłącza wodociągowego i zalicznikowej instalacji elektrycznej oraz zmianę lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe.
I. K. nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem powyższych decyzji Starosty S., jak również decyzje te nie zostały do niej skierowane.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. I. K. wniosła do Wojewody [...] pismo o uchylenie decyzji Nr [...] wydanej przez Starostę S. dla M. T. i W. T..
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda [...] wezwał I. K. o skonkretyzowanie żądania zawartego w powyższym piśmie celem zastosowania przez tutejszy organ prawidłowego trybu działania.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo I. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] wydanej przez Starostę S.. Wyżej wymieniony wniosek I. K. uzasadniła tym, iż Starosta S. wydając w/w decyzję naruszył art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ nie uznał jej za stronę postępowania, ponadto naruszył § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ projektowane obiekty budowlane znajdują się w odległościach mniejszych, iż dopuszcza to w/w przepis, a także naruszył art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ podjął postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę (zawieszone z urzędu do czasu rozstrzygnięcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. sprawy budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce Nr [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę), a zdaniem I. K. nie ustały przyczyny zawieszające postępowanie, a w związku z faktem, iż w Sądzie Rejonowym w S. toczyła się sprawa o naruszenie posiadania, pozwolenie na budowę nie powinno być wydane.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] września 2010 r. wezwał I. K. do przedłożenia dokumentów albo dowodów, na podstawie których można stwierdzić, że jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce Nr [...].
W odpowiedzi na w/w wezwanie w dniu [...] października 2010 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo I. K.. Do w/w pisma załączono kserokopię m.in. : wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] października 2009 r. dla działki Nr [...] w Z., odpisu z księgi wieczystej Nr [...], protokołu z ustalenia granic z dnia [...] lipca 2008 r.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2010r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r.
Przyczyną wydania powyższych rozstrzygnięć Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz organu wojewódzkiego było uznanie, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 720/11 uchylił w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. W wyroku wskazano, iż dopiero po wszczęciu postępowania na wniosek skarżącej organy winny rozważyć czy przysługuje jej przymiot strony w niniejszej sprawie
Następnie po wszczęciu na wniosek I. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012r. umorzył przedmiotowe postępowanie nieważnościowe.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Przyczyną wydania w/w decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2012 r., ponownie było stwierdzenie, że I. K. nie jest podmiotem uprawnionym do skutecznego negowania w postępowaniu nieważnościowym w/w decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1644/12 uchylił w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r.
W powyższym wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1644/12; wskazano, że skarżącej przysługuje przymiot strony przedmiotowego postępowania nieważnościowego, bowiem prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...]; nakazano inwestorom przywrócenie na rzecz I. K. posiadania przygranicznego pasa gruntu pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] oraz zakazano inwestorom naruszania posiadania tego pasa poprzez zakaz przechodu, przejazdu oraz prowadzenia wszelkich prac budowlanych na tym terenie. Natomiast w ramach realizacji projektowanego przedsięwzięcia przewidziano częściowo utwardzenie gruntu - drogę dojazdową do planowanego budynku mieszkalnego na przygranicznym pasie gruntu, o którym mowa w w/w wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...].
Zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a, zawiadomił strony postępowania, w tym też I. K., że ponownie zostanie rozpatrzona sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe, na działce Nr [...] położonej w Z..
Po rozpatrzeniu wniosku I. K. z dnia [...] sierpnia 2010 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r., ponieważ w ocenie organu nie zachodzą przesłanki, o których mowa art. 156 § 1 k.p.a.
Od powyższej decyzji Wojewody [...] I. K. w ustawowym terminie złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zacytował treść art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.) dalej p.p.s.a.
Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia i może być stosowane jedynie po zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek. Organ zaznaczył, że nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny, w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje samo orzeczenie.
Powołując się na orzecznictwo sądowo-administracyjne organ wyjaśnił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją.
Wskazując na art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy stwierdził, iż jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, decyzją Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2009 r., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji. Powyższa decyzja ustaliła maksymalną powierzchnię projektowanego budynku mieszkalnego 160 m2, szerokość elewacji frontowej do 12,5 m, wysokość górnej elewacji frontowej oraz wysokość budynku w kalenicy do 9 m. Ponadto, w w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazano, że dach projektowanego budynku ma być dwuspadowy o kącie nachylenia od 8° do 55°, jego kalenica ma być prostopadła do frontu nieruchomości i równoległa do granicy z działką nr ew. [...], a zbiornik na nieczystości ciekłe realizowany w ramach projektowanego przedsięwzięcia ma mieć pojemność ok. 8,2 m3.
Organ zwrócił uwagę na to, że jak wynika z projektu budowlanego spornej inwestycji, powierzchnia zabudowy kwestionowanego budynku wynosić ma 106,01 m2 (str. 3 opisu technicznego), przy jego maksymalnej wysokości 7,89 m (str. 3 opisu technicznego, przekroje A-A, B-B, C-C, D-D - rys. 16 i 17), natomiast szerokość elewacji frontowej (tj. zachodniej - od strony drogi gminnej - działki nr ew. [...]) wynosi 8,45 m (projekt zagospodarowania terenu). Jednocześnie kalenica budynku zaprojektowana prostopadle do jego frontu i równolegle do granicy z działką nr ew. [...], konstrukcja dachu zgodna jest z ustaleniami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (rys. 18 - szczegóły architektoniczne oraz rys. 15 - rzut dachu), a kubatura planowanego w ramach spornej inwestycji zbiornika na nieczystości ciekłe wynosić ma 8,2 m3 (opis techniczny aneksu projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2010r. Ponadto, projektowane przedsięwzięcie usytuowane jest na terenie wyznaczonym liniami rozgraniczającymi określonymi w w/w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W następnej kolejności organ odwoławczy wskazując na projekt zagospodarowania terenu, stwierdził, że sporny budynek mieszkalny zaprojektowany został w odległości 5 m od najbliżej granicy nieruchomości inwestycyjnej, tj. z działką skarżącej o nr ew. [...], natomiast schody zewnętrzne zostały zaprojektowane w odległości 2 m od tej granicy. Tymczasem, stosownie do przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r., (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Zgodnie natomiast z ust. 5 pkt 1 powyższego przepisu, odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nic może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Ponadto, mając na uwadze wysokość projektowanego budynku oraz fakt, że część nieruchomości nr ew. [...] od strony spornej inwestycji jest niezabudowana, organ odwoławczy stwierdził, że rozwiązania zawarte w weryfikowanym projekcie budowlanym są zgodne z przepisami § 13, 57 i 60 warunków technicznych (dotyczących kwestii zapewnienia naturalnego oświetlenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi), jak również z § 271 i następnymi przepisami warunków technicznych regulującymi kwestię sytuowania budynków zgodnie z zasadami bezpieczeństwa pożarowego.
Ponadto, zwracając uwagę na treść przepisu § 36 ust. 2 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, organ II instancji wskazał, że z projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej zatwierdzonego decyzją Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2010 r., wynika, że bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe został zaprojektowany w odległości ponad 13 m od granicy z działką skarżącej o nr ew. [...] oraz 10,50 m od granicy z nieruchomością nr ew. [...]. Jednocześnie, w ocenie organu odwoławczego z projektu budowlanego spornej inwestycji nie wynika, aby w ramach jej realizacji nastąpiła zmiana regulacji spływu wód opadowych na działki sąsiednie, o której mowa w § 29 warunków technicznych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że do złożonego w okresie obowiązywania w/w decyzji Burmistrza S. z dnia [...] czerwca 2009 r., wniosku o pozwolenie na budowę spornego przedsięwzięcia, inwestorzy dołączyli prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane, tym samym spełnili oni obowiązek, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Odpowiadając skarżącej na podnoszony w niniejszym postępowaniu nieważnościowym zarzut nakazania inwestorom w/w wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...] przywrócenia na jej rzecz posiadania przygranicznego pasa gruntu pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] oraz zakazania im naruszania jego posiadania i prowadzenia wszelkich prac budowlanych na tym terenie, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma on wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Należy bowiem wskazać, że w postępowaniu nieważnościowym organ weryfikuje czy badana przez niego decyzja była dotknięta chociażby jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowiących przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji w dacie jej wydania. Na treść rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu nieważnościowym nic mają wpływu natomiast okoliczności powstałe po dacie wydania kontrolowanej decyzji. Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczność, że w/w wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...]; został wydany po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji oraz decyzji zmieniającej należy stwierdzić, iż powyższa kwestia nie może stanowić przedmiotu oceny w niniejszym postępowaniu nieważnościowym.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania weryfikowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem zasad procedury, organ II instancji uznał, że nie ma on również wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, bowiem wprawdzie Starosta S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. przedwcześnie podjął zawieszone wcześniej postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę omawianej inwestycji (rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego - PINB w S. z dnia [...] stycznia 2010 r., nie miało jeszcze charakteru ostatecznego), to jednak z uwagi na fakt, iż w/w decyzja PINB w S. z dnia [...] stycznia 2010 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, powyższe naruszenie w żaden sposób nie wpłynęło na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2010 r. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, że wywołało ono powstanie skutków społeczno- gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa.
Odpowiadając na zarzut podnoszony w odwołaniu, dotyczący wydania w/w decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r., z rażącym naruszeniem § 14 warunków technicznych, z uwagi na fakt, iż do projektowanego budynku nie zapewniono dojścia i dojazdu zapewniających dostęp do drogi publicznej, organ odwoławczy stwierdził, że powyższe nie może mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Uzasadniając swój pogląd organ II instancji zauważył, iż organ weryfikuje prawidłowość decyzji w dacie jej wydania, natomiast z projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej sporządzonego na mapie pochodzącej z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. wynika, że działka inwestycyjna ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Jednocześnie, organ zwrócił uwagę, że w odwołaniu od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., skarżąca nie wskazała konkretnego przepisu prawa, jaki jej zdaniem rażąco został naruszony w związku wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji, jak również nie wskazała ona żadnej okoliczności, w związku z którą wywodzi ona twierdzenie, aby weryfikowane pozwolenie na budowę było niewykonalne w dniu jego wydania, a niewykonalność ta miała charakter trwały.
Następnie organ stwierdził, że oczywiste omyłki jakie zostały zawarte w w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., w zakresie dat rozstrzygnięć organu stopnia podstawowego oraz dotyczącego ustalenia warunków zabudowy zagospodarowania terenu zostały sprostowane z urzędu postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, że zostało naruszone prawo skarżącej do ustosunkowania się do ustaleń poczynionych przez organ wojewódzki w niniejszym postępowaniu.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zawieszenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę z powodu toczącego się postępowania rozgraniczeniowego nie stanowi rażącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto, organ odwoławczy nie stwierdził, aby decyzja Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), z rażącym naruszeniem innych przepisów prawa bądź bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powyższemu rozstrzygnięciu, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie można również zarzucić, że: dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), było niewykonalne w dniu jego wydania, a niewykonalność ta miała charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.) czy zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa (art. 156 §1 pkt 7 k.p.a.).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła I. K. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2013 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. i stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S., ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1). naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane i art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie jest stroną postępowania (decyzji Starosty S. nr [...]) w świetle wskazanego przepisu;
2). naruszenie postanowień prawomocnego wyroku sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. oraz sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S., Wydział Zamiejscowy w S.;
3). naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja objęta decyzją znajduje się w odległości zgodnej z przepisami prawa. Ponadto, przedstawiony dojazd na mapie zagospodarowania terenu do planowanego budynku przebiega przez teren należący do działki nr [...];
4). naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż niezawieszenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę z powodu toczącego się postępowania rozgraniczeniowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
5). naruszenie art. 7,8,9 i 107 k.p.a. poprzez niewskazanie przez organ pełnego uzasadnienia faktycznego, tj. braku pełnego ustosunkowania się do twierdzeń zawartych w odwołaniu;
6). naruszenie postanowień decyzji SKO z dnia [...] lipca 2009 r.;
7). naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez rażące naruszenie przepisów prawa w wymienionych powyżej w punktach 1-5;
8). naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 156 § 1 pkt. 5, gdyż decyzja była niewykonalna w dniu wydania z powodu dojazdu do nowobudowanego domu przebiegającego przez teren należący do działki nr [...].
W uzasadnieniu skargi I. K. wniosła o włączenie do sprawy akt spraw VII SA/Wa 720/11 i VII SA/Wa 1644/12. Skarżąca zarzuciła Staroście S., że nie powiadomił jej o złożonym do tamtejszego Urzędu wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Starosty w piśmie z dnia [...] lipca 2010r., że nie jest stroną w sprawie, gdyż obiekt znajduje się w odległości większej niż minimalna odległość w stosunku do granicy z jej działką nr 249, tak więc nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca wskazała, że dojazd projektowanego domu przebiega przez działkę nr [...] należącą do niej, a zatem decyzja była niewykonalna w chwili wydania.
Skarżąca podniosła, że Starosta S. o niezgodności granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] we wsi Z. gmina S. był informowany od 2008 roku, na potwierdzenie czego załączyła odpis szeregu pism. W ocenie skarżącej, Starosta S. powinien zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji pozwolenie na budowę do czasu wyjaśnienia sprawy granic. Skarżąca zarzuciła Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż nie uwzględnił wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] i wyroku sygn. akt [...]. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła organom, że nie uwzględniły zdarzeń zaistniałych po dniu wydania decyzji przez Starostę S. tj. po dniu [...] lutego 2010. Ponadto, wskazała, że Starosta S. postąpił sprzecznie z postanowieniami SKO, gdyż nie uznał jej za stronę.
I. K. wskazała, że decyzja Starosty została wydana dnia [...] lutego 2010 r. Wcześniej postępowanie było zawieszone z powodu toczącej się sprawy przed organami nadzoru budowlanego w S. z powodu samowoli budowlanej na działce nr [...]. Decyzja w sprawie samowoli została wydana [...] stycznia 2010 r., odebrana przez stronę w lutym 2010 r., zatem w dniu wydania decyzji pozwolenie na budowę decyzja była nieprawomocna, gdyż nie upłynął 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. Skarżąca zwróciła uwagę na rozbieżność stanowisk organów w kolejnych postępowaniach, co jej zdaniem powoduje zagmatwanie sprawy. Zarzuciła Wojewodzie [...], że nie wznowił postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Jak trafnie podkreśliły organy administracji, zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a.
Jak prawidłowo wyjaśnił organ administracji, zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. (dotyczącym stwierdzenia nieważności) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony jest także pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680).
W orzecznictwie przyjmuje się także, że nie można mówić o oczywistości naruszenia normy prawnej w przypadku rozbieżności interpretacyjnej przepisów. Zatem nawet uznanie, że inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być ocenione jako rażące naruszenie prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2011 r. sygn. akt 743/10, LEX nr 965221; z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt II GSK 1061/08, LEX nr 596660, z dnia 30 maja 2008 r., LEX nr 505307; z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 28/06, LEX nr 319171).
Przenosząc powyższe, ogólne zasady, na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. T. oraz W. T. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrznymi instalacjami: wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania, wewnętrzną i zalicznikową instalacją elektryczną przyłączem wodociągowym oraz zbiornikiem na nieczystości ciekłe z przyłączem kanalizacyjnym na działce o nr ew. [...] w Z.. Powyższa decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., w zakresie lokalizacji projektowanego budynku mieszkalnego, wydłużenia przyłącza wodociągowego i zalicznikowej instalacji elektrycznej oraz lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe.
W okolicznościach niniejszej sprawy, skarżąca upatruje rażącego naruszenia prawa w zaprojektowaniu inwestycji budowlanej na nieruchomości stanowiącej jej własność. Jej zdaniem, organy administracji naruszyły wyroki sądów powszechnych: Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...], którym nakazano M. T. i W. T. przywrócenie posiadania przygranicznego pasa gruntu oraz zakazano im przechodzić i przejeżdżać przez część działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości Z. i wyroku Sądu Rejonowego w S. Wydział Zamiejscowy w S. z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...], którym oddalono powództwo M. T. i W. T. o nakazanie I. K. wydania na ich rzecz części nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w miejscowości Z..
Rację ma organ administracji wskazując, iż powyższy zarzut nie mógł skutkować uznaniem, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wskazywane wyżej orzeczenia o sygn. akt [...] i [...] zostały wydane po dacie wydania weryfikowanej decyzji, a na treść rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu nieważnościowym nie mają wpływu okoliczności powstałe po dacie wydania kontrolowanej decyzji.
W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć, że granica nieruchomości inwestycyjnej przebiega odmiennie niż wskazano na mapie sporządzonej przez biegłego geodetę W. K. zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] października 2012 r. za nr ewid. [...], ta okoliczność nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania nieważnościowego.
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż do projektu architektoniczno – budowlanego sporządzonego przez projektanta S. K. został dołączony projekt zagospodarowania działki sporządzony na mapie pochodzącej z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S..
Organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę działając na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane dokonuje sprawdzenia: 1). zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska, 2). zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3). kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, 4). wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zdaniem Sądu, zasadnym jest przy tym wskazać, iż za formę projektu architektoniczno – budowlanego odpowiada projektant. Z kolei organ administracji, po ustaleniu zgodności projektu z wymogami wskazanymi w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie jest władny, aby powyższy projekt kwestionować, jako sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do projektowania i nadzoru. Sam fakt, iż granica między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...] jest granicą sporną, nie mogło mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia o udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem inwestor legitymował się mapą z zasobów geodezyjnych Starostwa Powiatowego w S..
Ponadto, należy podkreślić, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornego przedsięwzięcia inwestorzy dołączyli prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane, co stanowi wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą okoliczności dotyczącej istnienia spornej granicy między działkami nr ewid. [...] i nr ewid. [...], zasadnym jest wskazanie, iż powyższa okoliczność miałaby ewentualnie wpływ na postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, tj. jako nowa okoliczność faktyczna nieznana organowi w dacie wydawania decyzji, a istniejąca w dniu jej wydania.
Orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, że w każdym postępowaniu nadzwyczajnym, do którego zaliczane jest zarówno postępowanie nieważnościowe, jak i wznowieniowe, organ administracji bada inne, wzajemnie wykluczające się przesłanki (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 310/07 http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) Tym samym, w postępowaniu nieważnościowym organ nie bada istnienia przesłanek do wznowienia postępowania.
Jednakże, Sądowi z urzędu wiadomo - na podstawie dołączonego do akt postanowienia Starosty S. z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...], utrzymanego w mocy postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] – że organ administracji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty S. z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem I. K. złożyła wniosek o wznowienia postępowania z przekroczeniem ustawowego terminu.
Sąd z urzędu przenalizował niniejszą sprawę pod kątem występowania przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., których istnienia nie stwierdził. W szczególności w ocenie Sądu, nie zaszła przesłanka niewykonalności decyzji wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazywana przez skarżącą.
Jedynie na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że nawet jeśli zatwierdzony projekt budowlany przewiduje dojazd do działki nr ewid. [...] z wykorzystaniem działki nr ewid. [...], której skarżąca jest właścicielką, to należy mieć na względzie, że nieruchomość nr ewid. [...], jak wynika mapy pochodzącej z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] czerwca [...] o warunkach zabudowy części działki nr ewid. [...], posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej z innej strony.
Jak wskazano powyżej, rażące naruszenie prawa występuje jedynie w trzech przypadkach, tj. w przypadku oczywistego naruszenia prawa, ze względu na charakter przepisu, który został naruszony oraz z uwagi na skutki - racje ekonomiczne lub gospodarcze. W przedmiotowej sprawie, jedynie na marginesie można wskazać, że nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów prawa, trudno uznać, że naruszenie prawa miało charakter rażący.
Przede wszystkim, wartym podkreślenia jest, iż inwestorzy nie muszą korzystać z nieruchomości skarżącej nr ewid. [...], albowiem ze wstępnego projektu podziału działki nr 248 sporządzonego przez uprawnionego geodetę M. S. na mapie uzyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. wynika, iż nieruchomość nr ewid. [...] została podzielona na dwie działki, a budynek należący do uczestników znajduje się właśnie na tej działce, która posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Ewentualne kwestie związane z korzystaniem z działki nr ewid. [...] mogą być dochodzone na drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym.
Dodatkowo wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi inwestycja nie jest sprzeczna z warunkami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt, że skarżąca nie została uznana za stronę postępowania, również nie oznacza, że decyzja została dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa.
Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, co nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie.
Konkludując, prawidłowo organ ocenił, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad nieważności wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., a w szczególności wadą polegającą na niewykonalności powyższej decyzji, na którą powołuje się skarżąca w swojej skardze.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło