VII SA/Wa 2616/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-29
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Joanna Kruszewska – Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej i intensywności zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych. W szczególności, sposób obliczenia wskaźnika powierzchni zabudowy oraz definicja powierzchni biologicznie czynnej zostały zastosowane w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami i intencją ustawodawcy, co skutkowało naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego biurowo-handlowego. Organy administracji uznały, że projekt narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy, minimalnego procentu powierzchni biologicznie czynnej oraz zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą zatwierdzenia projektu. Skarżąca spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię pojęć "wskaźnika powierzchni zabudowy" i "powierzchni biologicznie czynnej".Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, asesor WSA Joanna Kruszewska – Grońska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] odmówił [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego biurowo-handlowego z urządzeniami infrastruktury technicznej i zjazdem z drogi publicznej przy ulicy [...], na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie [...] w [...] w Dzielnicy [...]. Zdaniem organu projektowana inwestycja nie spełnia wymogów określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenu [...], przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2012 r. opublikowaną w Dz. Urz. Woj. [...]. - poz. [...]. Przedstawione rozwiązania projektowe naruszają w szczególności ustalenia planu w zakresie:
1. § 16 ust. 21 pkt 2 ppkt c określającym wskaźnik maksymalnej intensywności zabudowy działki budowlanej, gdyż nie wliczono do powierzchni całkowitej budynku powierzchni tarasu znajdującego się na dachu budynku zlokalizowanego nad trzecią kondygnacją nadziemną o pow. 1878 m oraz powierzchni zaznaczonego na projekcie zagospodarowania obiektu nr "2" – agregat prądotwórczy na fundamencie;
2. § 16 ust. 21 pkt 2 ppkt b – określającym minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej na min. 60% dla działki objętej zasięgiem Systemu Przyrodniczego [...] ([...]) stanowiącym wyodrębnioną część miasta. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakazują zachowanie 60% powierzchni biologicznie czynnej, a także przewidują, że dla terenów [...] obowiązuje definicja powierzchni biologicznie czynnej zawarta w § 6 ust. 1 pkt 2a planu, która wyklucza uznanie za powierzchnię biologicznie czynną każdą powierzchnię tarasu i stropodachu z urządzoną zielenią, bez względu na zapewnienie na tym terenie warunków wegetacyjnych nieodbiegających od istniejących na gruncie naturalnym;
3. § 6 ust. 1 pkt 1 ppkt d – dotyczącym zakazu wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających naturalne formy rzeźby terenu i obniżających walory krajobrazowe, poprzez nasypanie wokół nowo powstającego budynku skarp wysokości ok. 1,35 m, które powodują sztuczną zmianę ukształtowania istniejącego terenu;
4. § 12 ust. 1 pkt 11 – dotyczącym zapewnienia wymaganej ilości miejsc parkingowych;
5. § 13 ust. 4 pkt 3 ppkt b – dotyczącym zapewnienia podczyszczenia części wód deszczowych odprowadzanych z działki bezpośrednio do gruntu lub na powierzchnię gruntu na własnej działce.
Organ wskazał nadto, że projekt zagospodarowania terenu został wykonany niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, z uwagi na brak prawidłowego wyrysowania powierzchni zabudowy działki.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika [...] sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] odmawiającą [...] sp. z o.o. - zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego biurowo-handlowego z urządzeniami infrastruktury technicznej i zjazdem z drogi publicznej przy ulicy [...], na działkach ewidencyjnych nr; [...] i [...] w obrębie [...]w [...] w Dzielnicy [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że podziela co do zasady ocenę organu pierwszej instancji. Wg miejscowego planu dla przedmiotowej działki wskaźnik maksymalnej powierzchni zabudowy wynosi 35%, zaś minimalny procent powierzchni biologicznie czynnej 60%, wskaźnik maksymalnej intensywności zabudowy 1,4 oraz maksymalnej wysokości zabudowy 13 m. Zdaniem organu zaprojektowanie terenu biologicznie czynnego na podziemnych częściach budynku nie jest gruntem rodzimym i jest ewidentnie sprzeczne z definicją określoną w § 6 ust. 1 pkt 2a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenów objętych Systemem Przyrodniczym [...], na którym ma być realizowana inwestycja. Został też przekroczony wskaźnik maksymalnej powierzchni zabudowy – wg projektu 52% (wg planu max. 35%). Również i wskaźnik intensywności zabudowy został przekroczony. Natomiast wskazano, że projekt nie przekracza wskaźnika wysokości zabudowy. Generalnie zaś w pozostałym zakresie podzielono argumenty odwołującego się inwestora przyjmując jednocześnie, że organ pierwszej instancji w wydanym w tej sprawie postanowieniu o usunięcie nieprawidłowości przekroczył w znacznym zakresie swoje kompetencje.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając jej naruszenie:
- art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k p a., poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ ustalając wartość wskaźników powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej oraz intensywności zabudowy dla działki budowlanej objętej projektowaną inwestycją;
- art. 75 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie przedłożonych przez skarżącą opinii urbanistycznej sporządzonej przez architekta I. A. oraz opinii z zakresu ochrony środowiska sporządzonej pod kierunkiem rzeczoznawcy i biegłego sądowego J. A. R., pomimo że obie opinie stanowią źródło informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto winny być traktowane jako rozwinięcie argumentacji prezentowanej przez skarżącą;
- § 2 ust. 1 pkt 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...] zawierającego definicję pojęcia "wskaźnika powierzchni zabudowy na działce budowlanej", poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na nieuprawnionym odejściu od literalnego brzmienia przepisu, skutkującym jego rozszerzającą interpretacją, na niekorzyść skarżącej z ograniczeniem przysługującego jej prawa do nieruchomości;
- § 6 ust. 1 pkt 2a miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawierającego definicję "powierzchni biologicznie czynnej" na terenach Systemu Przyrodniczego [...] poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą niezgodnością pomiędzy definicją sformułowaną w przedmiotowym przepisie, a definicją "terenu biologicznie czynnego" zawartą w § 3 ust. 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a tym samym ograniczeniem przysługującego skarżącej prawa do nieruchomości;
- § 3 ust. 23 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez jego niezastosowanie przy ustalaniu wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej na działce objętej projektowaną inwestycją, pomimo że zawiera on legalną i powszechnie obowiązującą definicję pojęcia "teren biologicznie czynny", w konsekwencji czego doszło do naruszenia art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, pomimo że jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego dla terenu [...].
Skarżąca podkreśliła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa albowiem brakuje w nim ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, co skutkuje niemożnością sformułowania adekwatnych zarzutów skargi
Następnie uzasadniając swoje stanowisko w zakresie naruszenia prawa materialnego skarżąca rozwinęła zarzuty dotyczące błędnej wykładni pojęć "wskaźnika powierzchni zabudowy działki budowlanej" oraz "powierzchni biologicznie czynnej". Wskazała, że pojęcie wskaźnika powierzchni zabudowy nie zostało zdefiniowane ani w przepisach rangi ustawowej, ani w rozporządzeniach, a zatem definicja zawarta w § 2 ust. 1 pkt 16 planu miejscowego ma charakter autonomiczny. Wykładnia językowa sformułowanej w planie definicji "wskaźnika powierzchni zabudowy" prowadzi do wniosku, że przy obliczaniu jego wartości należy uwzględniać powierzchnię faktycznie "zajętą" przez budynek. Wojewoda ustalając wartość wskaźnika powierzchni zabudowy dla planowanej inwestycji, pominął powierzchnię obliczoną w sposób opisany powyżej, przyjmując wartość odpowiadającą polu powierzchni figury powstałej w wyniku rzutu na powierzchnię terenu nadwieszeń nad parterem budynku.
Podkreśliła, że zastosowanie przez organ ściśle językowej wykładni definicji "powierzchni terenu biologicznie czynnej" dla obszaru Systemu Przyrodniczego [...], jest niezgodne z obowiązującą, w dacie uchwalenia planu i obecnie, definicją tego pojęcia zawarta w § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreśliła przy tym, że wolą osób sporządzających plan miejscowy było zachowanie zgodności zawartej w planie definicji "powierzchni terenu biologicznie czynnej" z obowiązującą definicją sformułowaną w rozporządzeniu. Świadczy o tym dobitnie treść przepisu § 2 ust. 1 pkt 14 planu miejscowego, która w pełni odpowiada definicji zawartej w § 3 pkt 22 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w okresie opracowywania planu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2016r. w sprawie VII SA/Wa 1393/15 tutejszy Sąd oddalił skargę [...] sp. z o.o w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga podlegała oddaleniu, ponieważ organy trafnie uznały, iż projekt budowlany nie jest zgodny z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane posługuje się pojęciem "zgodności". Z przyjętego w powszechnym rozumieniu znaczenia pojęcia "zgodność" danego aktu z innymi wynika, że jest to stopień znacznie silniejszy niż "spójność" czy też "niesprzeczność". A zatem z woli ustawodawcy nie można w takim przypadku stosować jakiejkolwiek wykładni rozszerzającej. Dalej Sąd wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu [...] był kontrolowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który nieprawomocnym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2625/15 stwierdził nieważność § 2 ust. 1 pkt 14 uchwały.
Nadto Sąd uznał, że Wojewoda [...] niewadliwie przyjął, iż przedłożony przez inwestora projekt architektoniczno-budowlany narusza § 2 ust. 1 pkt 16 i pkt 13 miejscowego planu dotyczący m.in. wskaźnika "powierzchni zabudowy" działki i "intensywności zabudowy", które stanowią doprecyzowanie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Definicja wskaźnika "powierzchni zabudowy" przyjęta w planie posługuje się pojęciem "terenu zajętego" przez wszystkie budynki zlokalizowane na terenie, w stanie wykończonym. Przy określeniu tego wskaźnika, jak słusznie przyjął organ, należy stosować się do ustaleń planu, wyliczając powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie budynki znajdujące się i projektowane na działce wyznaczoną przez rzut pionowy obrysu ścian zewnętrznych budynku na powierzchnię terenu. Przekroczono także wskaźnik maksymalnej powierzchni zabudowy działki budowlanej, który zgodnie z uregulowaniami planu miejscowego nie powinien przekroczyć 35% powierzchni działki budowlanej. Wyliczony przez organ teren zajęty przez wszystkie budynki stanowi 52% powierzchni całkowitej działki. Ustalenia organu w powyższym zakresie znajdują odzwierciedlenie w przedłożonej dokumentacji projektowej, która powinna być zgodna z ustaleniami planu miejscowego, gdyż to on reguluje i nakłada określone ograniczenia w zabudowie terenu dla planowanej inwestycji. Brak tej zgodności, co do zasady przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji.
W ocenie Sądu pierwszej instancji nie znajdują uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Przyjęto, że Wojewoda [...] wyczerpująco i prawidłowo ustalił stan faktyczny i odniósł go do obowiązujących przepisów prawa, w tym prawa miejscowego. Brak było także podstaw do przyjęcia, że pominięcie przez organ złożonych przez inwestora do akt opinii urbanistycznej i opinii z zakresu ochrony środowiska stanowi naruszenie art. 7, 75 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...], iż organy administracji architektoniczno-budowlanej wyposażone są w pełną zdolność instytucjonalną i merytoryczną do rozpoznania i rozstrzygania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł inwestor, zaskarżając wydany wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: § 2 ust. 1 pkt 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, § 6 ust. 1 pkt 2a miejscowego planu, § 3 ust. 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a., przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2490/16 opisany wyżej wyrok uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w okolicznościach sprawy, należało skoncentrować się na zarzutach skargi i w oparciu o kwestionowane rozwiązania planistyczne ocenić projekt architektoniczno-budowlany przedstawiony przez inwestora. Obowiązkiem Sądu było rzetelne odniesienie się do przedstawionej przez skarżącego argumentacji wyjaśniając zasadność wskazywanych przez inwestora twierdzeń ewentualnie ich braku a nie powołanie się wyłącznie na stanowisko organu odwoławczego i zaakceptowanie go bez właściwej oceny.
Sądowi I instancji zarzucono przyjęcie jako swojego stanowiska przedstawionego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia jednak w oparciu o rozwiązania planistyczne dlaczego nie uwzględnia odmiennego stanowiska skarżącego prezentowanego w skardze, z uwzględnieniem stanowiska zawartego w piśmie procesowy z dnia 16 września 2015 r., do którego dołączono opinię urbanistyczną stanowiącą uzupełnienie uzasadnienia skargi jak również pominięcie zarzut zgodności przedstawionego przez skarżącego projektu budowlanego z planem w odniesieniu do wskazywanego przez organ naruszenia wymagań dotyczących powierzchni biologicznie czynnej (§ 6 ust. 1 pkt 2a planu), jak też podnoszonej w skardze potrzeby zastosowania w tym zakresie § 3 ust. 22 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dalej NSA podkreślił, że co prawda dopiero po wydaniu kontrolowanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1371/16 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 2625/15 w zakresie w jakim została oddalona skarga na ww. uchwałę z dnia [...] marca 2012 r., to jednak mając na uwadze, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym, a sądy, w odróżnieniu do organów władzy publicznej, mogą odmówić zastosowania przepisu wydanego przez organ administracji publicznej, jeśli stwierdzą, że został on wydany z naruszeniem Konstytucji lub ustawy, Sąd I instancji po próbie oceny zarzutów skargi wobec rozwiązań planu miejscowego w kontekście projektu archtektoniczno-budowlanego mógł we własnym zakresie ocenić legalność kwestionowanych przez skarżącego rozwiązań planistycznych i ewentualnie odmówić ich zastosowania w przypadku sprzeczności z ustawą.
W wytycznych dla Sądu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę zobowiązano go do oceny, czy przedłożone w toku postępowania administracyjnego opinia urbanistyczna i opinia z zakresu ochrony środowiska przedłożone przez inwestora, słusznie zostały pominięte przez organy orzekające w sprawie.
Uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd II instancji zarzucił lakoniczność, ogólnikowość wybiórczy sposób odniesienia się do skargi i jej zarzutów.
Rozpoznając sprawę po ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] odmawiającą [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego biurowo-handlowego z urządzeniami infrastruktury technicznej i zjazdem z drogi publicznej przy ulicy [...], na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie [...] w [...] w Dzielnicy [...].
Należy podkreślić, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 2018, poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Sąd ponownie rozpoznając sprawę nie jest natomiast związany oceną co do ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06, publ. LEX nr 384165).
Przywołany przepis kreuje związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie sądowoadministracyjnej treścią wyroku sądu kasacyjnego. Odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może w gruncie rzeczy dotyczyć trzech przypadków:
- jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA,
- w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny,
- jeżeli przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny Naczelny Sąd Administracyjny podejmie w innej sprawie w trybie art. 269 uchwałę, zawierającą odmienną wykładnię prawa.
Nie ulega wątpliwości, iż żadna z sytuacji wyłączających stosowanie normy art. 190 w sprawie niniejszej nie miała miejsca.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o treść art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane , zgodnie z którym to przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Oznacza to, że w przypadku, gdy na terenie objętym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązuje plan miejscowy organ udzielający pozwolenia na budowę ma obowiązek sprawdzenia zgodności rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Badanie zgodności z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego i polegać powinno na dokładnej analizie zapisów obowiązującego na danym obszarze planu miejscowego, a w szczególności jego ustaleń dotyczących terenu przewidzianego do zainwestowania oraz dopuszczonych tym planem warunków i sposobów jego zabudowy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 2018r. sygn.akt II OSK 2490/16 uchylając wyrok tutejszego Sądu w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 1393/15 wskazał ,że Sąd I instancji winien we własnym zakresie ocenić legalność kwestionowanych przez skarżącego rozwiązań planistycznych i ewentualną odmowę ich zastosowania w przypadku ich sprzeczności z ustawą. Nadto Sąd winien ocenić, czy przedłożone w toku postępowania administracyjnego opinia urbanistyczna i opinia z zakresu ochrony środowiska słusznie zostały pominięte przez organy orzekające w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także , że strona skarżąca złożyła skargę do Sądu zwalczając wskazywaną przez organ odwoławczy niezgodność projektu architektoniczno-budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego , przyjętego uchwała Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2012r. w trzech aspektach tj. naruszeń wymagań dotyczących powierzchni biologicznie czynnej, naruszenia wskaźnika maksymalnej powierzchni zabudowy oraz wskaźnika intensywności zabudowy.
W tym miejscu należy podkreślić, że prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2016r. w sprawie IV SA/Wa 2625/15, stwierdzono nieważność § 2 ust 1 pkt 14 planu , który stanowił ,że przez powierzchnię terenu biologicznie czynnej – należy przez to rozumieć grunt rodzimy oraz wodę powierzchniową na terenie działki budowlanej, a także 50% sumy powierzchni tarasów i stropodachów o powierzchni nie mniejszej niż 10m2 urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki, na podłożu zapewniającym im naturalną wegetację przy czym dla terenów położonych w obszarze Systemu Przyrodniczego [...] obwiązuje definicja z § 6 ust. 1 pkt 2a;
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalono w dniu [...] marca 2012r., kiedy obowiązywała następująca definicja z rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U nr 75, poz. 690 ze zm.): "§ 3 pkt 22 -ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o terenie biologicznie czynnym – należy przez to rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie". Ta właśnie definicja powinna być stosowana przy zatwierdzaniu projektów budowlanych i wydawaniu decyzji o pozwoleniach na budowę i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ architektoniczno-budowlany dokona oceny zgodności projektu budowlanego z warunkami określonymi w § 3 pkt 22 rozporządzenia wykonawczego.
W konsekwencji za sprzeczne z przepisami prawa należy uznać ustalenia zawarte w § 16 ust 21 pkt 2 lit b oraz § 2 ust 1 pkt 15 planu w odniesieniu do działki nr ew. [...] z obr. [...].
W tym miejscu warto zauważyć, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy (art. 3 u.p.z.p.). W planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania (art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.) Jednakże przyznana radzie gminy ww. kompetencja nie oznacza pełnej dowolności i musi być wykładana przez pryzmat obowiązującego prawa. Akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego stanowiony jest na podstawie upoważnienia ustawowego i winien być sporządzany tak, by jego regulacja nie wykraczała poza jakiekolwiek unormowania ustawowe, nie czyniła wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych, a także by nie powtarzała kwestii uregulowanych w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Akt prawa miejscowego musi zawierać sformułowania jasne, wyczerpujące, uniemożliwiające stosowanie niedopuszczalnego, sprzecznego z prawem luzu interpretacyjnego. Przypomnieć należy, iż tylko w ustawie dozwolone jest ustalanie obowiązków i praw obywateli oraz określenie wyjątków władczej ingerencji w konstytucyjnie gwarantowane prawa i wolności obywateli.
Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art.15 ust 2 pkt.6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. , intensywność zabudowy stanowi "wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej", przy czym powierzchnia całkowita stanowi sumę powierzchni wszystkich kondygnacji nadziemnych budynku, mierzoną na poziomie posadzki po obrysie zewnętrznym budynku, z uwzględnieniem tynków , okładzin i balustrad.
Z uwagi na okoliczności faktyczne i prawne sprawy niniejszej , Sąd stoi na stanowisku, że organy administracji ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane są uwzględnić w toku przyszłego postępowania taką interpretację zapisów obowiązującego dla spornej inwestycji planu miejscowego, uchwalonego w dniu [...] marca 2012r., która pozostaje w zgodzie z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r., w szczególności z art.15 ust.2 pkt.6 w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o państwowej inspekcji sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 130, poz. 871, dalej jako nowela z 2010 r.), która weszła w życie w dniu 21 października 2010 r.
Powyższe stanowisko znajduje, w ocenie Sądu , uzasadnienie w rozważaniach zawartych m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2018r. sygn. II OSK 2490/16.
W przedmiotowym planie miejscowym -§ 2 ust 1 pkt 16 wskazano, że przez wskaźnik powierzchni zabudowy na działce budowlanej – należy rozumieć wartość procentową stosunku powierzchni terenu zajętego przez wszystkie budynki zlokalizowane na terenie (w stanie wykończonym bez tarasów, schodów zewnętrznych, ramp i podjazdów) do całkowitej powierzchni działki budowlanej. Przy czym użyte pojęcie " powierzchni terenu zajętego pod budynki" różni się od definicji " powierzchni zabudowy" wynikającej z Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997.
W ty miejscu należy podkreślić, że w sytuacji gdy miejscowy plan zawiera pojęcie i definicje, które nie są dookreślone w przepisach powszechnie obowiązujących , to powinny być rozumiane w sposób określony w planie. Skoro więc plan wyjaśnia pojęcia " powierzchni zabudowy" , to organ architektoniczno- budowlany winien dokonać oceny projektu zgodnie z intencją uchwałodawcy, a więc przez pryzmat powierzchni terenu zajętego przez budynki tj. maksymalnej dopuszczalnej wielkości terenu, która może być zajęta pod budynki. Nie ogranicza to innych form zagospodarowania terenu takich jak ciągi piesze i palce, powierzchni biologicznie czynnych, w szczególności nawierzchni ziemnych urządzonych w sposób zapewniający naturalną wegetację, zbiorników wodnych.
W konsekwencji należy przyjąć, że pod wiszącymi częściami budynku takimi jak nadwieszenia, wykusze czy balkony , a więc na terenie nie zajętym pod budynkiem, mogą być lokalizowane powierzchnie biologicznie czynne czy tez place i ciągi piesze.
Pojęcie " teren zajęty przez budynki" zawarte w § 2 ust 1 pkt 16 miejscowego planu zagospodarowania należy więc rozumieć jako taka część działki, która nie może być zagospodarowana w żaden inny sposób.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy dokona ponownej oceny czy projekt budowlany spełnia wymagania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy uwzględnieniu powyższych rozważań w zakresie parametrów dotyczących powierzchni biologicznie czynnej, wskaźnika maksymalnej powierzchni zabudowy oraz wskaźnika intensywności zabudowy.
Przy czym nie może ujść uwadze organu, że skoro prawo do zabudowy terenu jest elementem prawa własności, a ewentualne regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą na równi z regulacjami ustawowymi, wprowadzić ograniczenia prawa do zabudowy, to w konsekwencji ograniczenia te nie mogą być interpretowane rozszerzająco (Z. Niewiadomski, Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz, wyd. 7, Warszawa 2013 r., str. 56). Plan miejscowy upoważnia tylko do takiego rozstrzygnięcia, jakie wynika wyraźnie z jego treści i z tego też względu konieczne jest ścisłe rozumienie postanowień planu.
Zadaniem organu będzie także ocena w ramach art. 75 § 1 i art. 80 kpa przedłożonych przez stronę skarżącą dowodów w postaci opinii urbanistycznej sporządzonej przez arch. I. A. oraz opinii z zakresu ochrony środowiska autorstwa zespołu pod kierunkiem J. A. R.
Jednocześnie organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odniesie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu inwestora od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...].
Konkludując, należało uznać, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 2 ust 1 pkt 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 8 marca 2012r. obowiązującego dla działki objętej inwestycja oraz § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 poz. 1302), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło