VII SA/Wa 2618/18

WyrokWSA w Warszawie2019-05-14

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa może być zobowiązana do sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy nadbudowa budynku mieszkalnego o dodatkową kondygnację miała miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a postępowanie w sprawie zostało wszczęte po tej dacie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej, uznając, że jest ona związana wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 70/11). W tamtym wyroku przesądzono, że nadbudowa czwartej kondygnacji stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i wymaga zastosowania przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa, jako obecny właściciel i zarządca części wspólnych budynku, jest właściwym podmiotem do wykonania nałożonego obowiązku, nawet jeśli nie była pierwotnym inwestorem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o legalizację lokalu mieszkalnego nr 5a, który okazał się być zlokalizowany na czwartej kondygnacji budynku, podczas gdy projekt budowlany przewidywał jedynie trzy kondygnacje. Nadbudowa miała miejsce przed 1995 rokiem. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła tę decyzję, kwestionując ustalenie stanu faktycznego (posiadanie czwartej kondygnacji) oraz zasadność nałożenia obowiązku na nią jako podmiot niebędący pierwotnym inwestorem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowa S. "C." [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę I. Wnioskiem z dnia 4 marca 2010 r., skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], E. i A. R. wystąpili o legalizację ich lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] kondygnacji budynku mieszkalnego przy ul. S. [...] w W. Przeprowadzona w dniu 8 czerwca 2010 r. kontrola lokalu oraz analiza przedłożonych dokumentów wykazała, iż zrealizowano budynek wyższy o jedną kondygnację od zatwierdzonego projektu budowlanego, przewidzianego do realizacji na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r. (decyzja budowlana). Na dodatkowej kondygnacji usytuowany jest lokal mieszkalny nr [...], zaś z akt sprawy - akt notarialny rep. [...] z dnia [...] września 1992 r. umowy przeniesienia użytkowania wieczystego części gruntu wynika, iż dodatkową kondygnację wybudowano w trakcie realizacji obiektu czyli przed 1995 rokiem. W związku z tymi ustaleniami PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] zobowiązał E. i A. R. do dostarczenia aktualnej inwentaryzacji budowlanej lokalu mieszkalnego nr [...]. Po przedłożeniu dokumentów o zdatności budynku do użytkowania PINB decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie legalizacji lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego na [...] kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] w W. Po rozpatrzeniu odwołania E. i A. R., [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w całości i poprzedzające ją postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że nadbudowę jednej kondygnacji w toku realizacji obiektu należy potraktować jako wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W tym więc sensie sprawę należy ocenić na podstawie przepisów art. 51 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z , aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako P.b. z 1994 r.). Na skutek skargi E. i A. R. tutejszy Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 70/11 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił i jednocześnie przesądził, iż w sprawie niewątpliwie dokonana przez inwestora nadbudowa dodatkowej kondygnacji dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w zatwierdzonym projekcie budowlanym. W związku z tym sprawę należy ocenić na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 50 ust 1 pkt 4 P.b. z 1994 r. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Sąd przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 560/11 wskazując, że "W przypadku zrealizowania inwestycji w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została unieważniona, postępowanie przed organami nadzoru budowlanego powinno być prowadzone w trybie przepisów art. 50 ust. 1 i art. 51 Prawa budowlanego". W ramach prowadzonego postępowania naprawczego organ powiatowy zobowiązany jest zbadać, czy inwestycja jest zgodna z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w przypadku stwierdzenia naruszeń należy podjąć czynności tak, aby inwestor mógł doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem. II. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 P.b. z 1994 r. oraz art. 104 k.p.a. nakłada na Wspólnotę Mieszkaniowa S. 6 w W. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w PINB [...] czterech jednobrzmiących egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego wskazanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zakreślając termin wykonania obowiązku na 4 miesiące od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Organ powielił wytyczne wskazane w poprzedniej decyzji [...]WINB i tutejszego Sądu, stwierdzając iż w sprawie ma do czynienia z nadbudową budynku mieszkalnego o czwartą kondygnację. III. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej, [...]WINB decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy wskazane rozstrzygnięcie PINB. W uzasadnieniu wyjaśnia, że zarówno w przepisach końcowych jak i przejściowych P.b. z 1994 r. w art. 103 przyjęto podstawową regułę wynikającą z ust. 1 przedmiotowego przepisu, zgodnie z którą zasadą jest stosowanie ustawy nowej. Powyższe obejmuje nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy to zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 1995 r., tj. do spraw będących w toku. Wyjątek od tej zasady zamieszczony został w art. 103 ust. 2 P.b. zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm. - dalej jako P.b. z 1974 r.). W sprawie jest bezsporne, że inwestor przed 1995 r. zrealizował zamierzenie inwestycyjne w postaci budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] w W. na podstawie ostatecznej decyzji Zarządu Dzielnicowego W. z dnia [...] sierpnia 1988 r. zezwalającej na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych II i III kondygnacyjnych. Natomiast postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte po dniu wejścia w życie P.b. z 1994 r. Zarówno decyzja budowlana, jak i zatwierdzony nią projekt budowlany opracowany przez Pracownię Architektury P.U.C. W. (przekrój A-A i przekrój B-B) przewidywały budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o max. III kondygnacjach. Również dokument poświadczenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania ww. obiektu budowlanego z dnia 21 października 1991 r. dotyczył budynku wielorodzinnego trzykondygnacyjnego. Tymczasem jak wynika z zapisów protokołu nr 380/IIOT z przeprowadzonych w dniu 8 czerwca 2010 r. oględzin, ww. budynek wbrew opisywanym zaleceniom, posiada też czwartą kondygnację. Powyższe potwierdza zarówno znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa jak i inwentaryzacja z września 2010 r. Obowiązkiem inwestora było rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co miało miejsce w niniejszej sprawie oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym. Projekt budowlany przewidywał realizację budynku mieszkalnego wielorodzinnego o maksymalnie 3 kondygnacjach, natomiast w trakcie realizacji inwestor wykonał dodatkową kondygnację. Nadbudowę jednej kondygnacji w toku realizacji przedmiotowego obiektu należy potraktować jako wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Budowę obiektu o większej liczbie kondygnacji uznać należy za istotne odstępstwo. Zgodnie więc z art. 36a ust. 1 P.b. z 1994 r. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Dokonana przez inwestora nadbudowa dodatkowej kondygnacji dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w zatwierdzonym projekcie budowlanym, dlatego też zasadnie zastosowano tryb z art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 obecnie obowiązującej ustawy prawo budowlane. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną w tym przypadku przez Zarząd. W sprawach z zakresu Prawa budowlanego związanych z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym w imieniu ogółu właścicieli lokali tego obiektu, występuje z mocy prawa Wspólnota Mieszkaniowa, działająca przez Zarząd. W dniu 25 maja 2015 r. podczas składania ustnych wyjaśnień M. S. -jedyny członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej S. [...] w W. (wypełniając wezwanie organu powiatowego z dnia 11 maja 2015 r.) przedłożyła do akt sprawy kopię przeglądu 5 letniego ww. budynku mieszkalnego sporządzonego przez inż. L. K. zawierającego dane ogólne obiektu, w tym jego kubaturę. Zdaniem [...]WINB, ww. działania potwierdzają odpowiedzialność opisywanej Wspólnoty Mieszkaniowej za obecny stan opisywanego budynku mieszkalnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie adresata decyzji zaznaczono, że przepisy prawa, w tym prawa budowlanego nie przewidują zbywania bądź nabywania prawa do bycia inwestorem. W przypadku bowiem wzniesienia obiektu budowlanego przez podmiot, który następnie utracił do niego prawa własnościowe, obowiązki związane z jego legalizacją spoczywają na aktualnym właścicielu nieruchomości. Wbrew twierdzeniom odwołania znany jest inwestor obiektu, a była nim SM "M.", co wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1988 r. Obiekt został z kolei oddany do użytkowania przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "P.". W związku jednak z tym, że obecnie sporny budynek mieszkalny stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali, których na zewnątrz reprezentuje wspólnota, która to jest również odpowiedzialna za części wspólne obiektu, to właśnie Wspólnota Mieszkaniowa S. [...] jest właściwym podmiotem do wykonania obowiązków związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem. IV. Skargę na powyższą decyzję wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa, kwestionując ją w całości i zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.) poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sprawie co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 103 ust 1 P.b. z 1994 r. w zw. z § 330 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) w zw. z § 330 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 140) w zw. z § 4 ust 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 8, poz. 62), poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż budynek przy ul. S. [...] w W. posiada [...] kondygnacje, podczas gdy zgodnie z przepisami rozporządzenia z 1980 r. poddasze w tym budynku nie stanowiło kondygnacji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, 3. art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. z 1994 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na: a. uznaniu, iż budynek przy ul. S. [...] w W. został wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, podczas gdy budynek ten został wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów; b. uznaniu, iż Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jest inwestorem, na którym spoczywa obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Strona wyjaśniła, że podstawowym uchybieniem organów jest stwierdzenie, iż budynek posiada czwartą kondygnację. Organ ustalając stan faktyczny wskazał tylko, iż inwestor wykonał dodatkową kondygnację, powołując się na inwentaryzację z 2010 roku. Nie wskazał przy tym co uważa za ową kondygnację. Organy nie wzięły również pod uwagę tego, że poddasze nie stanowi kondygnacji w rozumieniu przepisów obowiązujących w okresie realizacji inwestycji, zatem nie można było nałożyć obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Niezrozumiałe jest również stanowisko, że budynek został wybudowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, zatem Wspólnota powinna doprowadzić go do stanu zgodnego z przepisami. To [...]WINB wskazał, iż inwestorem była SM M., a skoro obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego spoczywa na inwestorze, to dlaczego zostaje nałożony na Skarżącą, która nim nie jest. V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie niniejszych rozważań Sąd zwraca uwagę na przepisy art. 153, art. 170 i art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) ustanawiające generalną zasadę proceduralną związania prawomocnymi rozstrzygnięciami sądów administracyjnych. Zgodnie więc z pierwszym z przywołanych przepisów ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W myśl drugiego z przytoczonych przepisów, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei przepis art. 190 p.p.s.a. wskazuje, iż sąd, któremu sprawa została przekazana (na skutek uchylenia jego rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym), związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (...). Należy zatem zauważyć, iż ukształtowane na tle tych trzech norm prawnych, a zwłaszcza istotnego w niniejszej sprawie art. 153 p.p.s.a., orzecznictwo sądowe wskazuje, iż skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, przyszłe postępowanie administracyjne oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Wskazane związanie orzeczeniem oznacza, że nie można w nowych postępowaniach formułować ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, wyrażonym na tle ustalonego i niezakwestionowanego stanu faktycznego. Sądy administracyjne, jak również organy i inne podmioty, zobowiązane są więc podporządkować się tym wiążącym rozstrzygnięciom w pełnym zakresie. Założeniem ustawodawcy, a więc ratio legis wskazanych rozwiązań prawnych, było bowiem zapewnienie gwarancji spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegające w swej istocie funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie wymiaru sprawiedliwości (czyli wzajemnie sprzecznych). Rozpoznając niniejszą sprawę nie bez powodu przytoczono więc uprzedni wyrok tutejszego Sądu z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 70/11 bowiem właśnie na mocy art. 153 p.p.s.a. w sprawie występuje sytuacja związania jego postanowieniami. W orzeczeniu tym Sąd przede wszystkim ocenił zastosowanie art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r. przyjmując, iż z uwagi na fakt, że sprawa dotycząca lokalu mieszkalnego nr 5a usytuowanego na IV kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego została wszczęta po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowanie znajduje właśnie ta ustawa, a nie analogiczna ustawa z 1974 roku. Jak dalej wyjaśnia Sąd, w przepisach końcowych i przejściowych P.b. z 1994 r., w art. 103 ust. 1 przyjęto regułę podstawową stosowania nowej ustawy. Dotyczy to nie tylko spraw nowych, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy to zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy z dniem 1 stycznia 1995 r. Jedynym wyjątkiem przewidzianym przez ustawodawcę jest przepis art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r., odnoszący się wyłącznie do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne i zostały one wybudowane w warunkach samowoli budowlanej. W takim przypadku zamiast art. 48 P.b. z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczas obowiązujące. Jak wyraźnie podkreślono w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku, w sprawie bezspornym jest również i to, że inwestor przed 1995 rokiem zrealizował zamierzenie inwestycyjne w postaci budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. S. [...] w W. na podstawie ostatecznej decyzji Zarządu Dzielnicowego W. z dnia [...] sierpnia 1988 r. zezwalającej na budowę budynków mieszkalnych wielorodzinnych II-III kondygnacyjnych. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało natomiast wszczęte po dniu wejścia w życie P.b. z 1994 r., zatem należy stosować przepisy tej właśnie ustawy a nie Prawa budowlanego z 1974 roku. Sąd wyjaśnił również, oceniając na tle ustalonego i niezakwestionowanego stanu faktycznego przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, że obowiązkiem inwestora było rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (co też miało miejsce) oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z jego ustaleniami i warunkami oraz projektem budowlanym. Projekt przewidywał natomiast realizację budynku mieszkalnego wielorodzinnego o III kondygnacjach, natomiast w trakcie realizacji inwestycji inwestor wykonał dodatkową kondygnację, co wyraźnie stwierdzono w powołanym orzeczeniu. Sąd w tych okolicznościach sprawy wyjaśnił, że dokonana przez inwestora nadbudowa dodatkowej kondygnacji dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i stanowi istotne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a więc jest to istotne odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę i trafnie [...]WINB wskazał, że niniejszą sprawę należy ocenić na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. z 1994 r. W realiach niniejszej sprawy mamy zatem do czynienia ze związaniem prawnym bowiem poprzednio orzekający Sąd w ustalonych i niezakwestionowanych okolicznościach faktycznych sprawy (Skarżąca Wspólnota brała przy tym udział w tym postępowaniu poprzez Spółdzielnię Usługową "N. w W. - zarządzającą nieruchomością wspólną) przesądził i związał tym samym, że w związku z nadbudową czwartej kondygnacji organy mają obowiązek zastosować art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. z 1994 r. W niniejszym postępowaniu ani organy ani też Sąd nie mogą zatem kwestii nadbudowy rozważać ponownie w sposób inny niż przyjęty w poprzednio wydanym rozstrzygnięciu, czy też oceniać jego słuszność. Na tle bowiem poczynionych poprzednio ustaleń faktycznych, niezakwestionowanych przez żadną ze stron, oceniono zastosowane przepisy prawa i wydano wiążące co do tego wytyczne (obowiązek zastosowania postępowania naprawczego z art. 51 P.b. z 1994 r.). W tej sytuacji Sąd nie może obecnie uznać twierdzeń skargi, iż w sprawie nie miało miejsca nadbudowanie budynku o czwartą kondygnację, gdyż jest to już prawomocnie przesądzone w kontekście wydanych wiążących wytycznych prawnych. Twierdzenie obecnie, że poddasze budynku nie wliczało się do jego kondygnacji byłoby więc kwestionowaniem poza przewidzianą procedurą, istoty rozstrzygnięcia tutejszego Sądu z dnia 6 kwietnia 2011 r., co nie może mieć miejsca. W związku z powyższym niezasadny jest zarzut nr 1 skargi wskazujący na nieprawidłowe rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego przez co wadliwie miał zostać ustalony stan faktyczny sprawy co do charakteru przedmiotu postępowania (IV kondygnacji). Jak wskazano, kwestia nadbudowy, stanowiąca podstawę oceny prawnej formułowanej w poprzednim postępowaniu, nie może być obecnie ponownie rozstrzygana. Również zarzut nr 2 skargi, bazujący na założeniu błędnego uznania przez organy, iż budynek posiada czwartą kondygnację, podczas gdy zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy poddasze nie stanowiło kondygnacji, także nie może zostać uznany za skuteczny. Nie wchodząc w ocenę merytorycznej warstwy podniesionego uchybienia i powołanych w nim przepisów Sąd przypomina, iż kwestia nadbudowy kondygnacji została prawomocnie przesądzona w poprzednio prowadzonej sprawie, w której na tle dokonanych ustaleń zobowiązano organy do prowadzenia dalszego postępowania w trybie art. 51 P.b. z 1994 r. Od tego momentu w sprawie nie zaszły żadne zmiany, uzasadniające inną ocenę. Chybiony jest również zarzut nr 3 lit. a) skargi w którym w istocie ponownie podważane jest ustalenie realizacji czwartej kondygnacji i w związku z tym nieprawidłowego zastosowania zdaniem Strony art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. z 1994 r. Podobnie jak poprzednio, również w odniesieniu do tego zarzutu nie można przyjąć, aby możliwe było podważenie wskazanego obowiązku zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. z 1994 r., który nałożono w kontekście poczynionych i przesądzonych ustaleń faktycznych. Strona nie przedkłada jakichkolwiek nowych dowodów, które mogłyby stanowić asumpt do przyjęcia stanowiska, iż stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie, zatem wykładnia prawa dokonana poprzednio nie może być dalej uważana za wiążącą. Chybiony jest również zarzut nr 3 lit. b) skargi. W sprawie jest niewątpliwe, iż określony nakaz powinnego zachowania skierowano do Skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Twierdzenie, iż organy uznały Skarżącą za inwestora nadbudowy jest więc nieprawidłowe, bowiem w dacie realizacji nadbudowy ona jeszcze nie istniała. Kwestię tę (inwestora) dostatecznie jasno wyjaśnił [...]WINB w końcowej części uzasadnienia decyzji, zaś Sąd zwraca jedynie uwagę, iż powoływanie się przez organy na cechę bycia inwestorem jest pewnym uogólnieniem, które nie może być odczytywane jako postrzeganie Wspólnoty w tej właśnie roli. W tym miejscu należy również wskazać na treść art. 52 P.b. z 1994 r. określającego katalog podmiotów zobowiązanych do wykonania obowiązków wynikających z enumeratywnie wymienionych przepisów prawa. Zgodnie więc z treścią tego przepisu inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. W pierwszej kolejności obowiązek działań z art. 51 P.b. z 1994 r. należy nałożyć co do zasady na inwestora, zaś dopiero w dalszej kolejności na właściciela lub zarządcę obiektu. Jako, że podmioty realizujące sporny budynek jako inwestorzy tj. Spółdzielnia Mieszkaniowa "M." (zobacz szczególnie pozwolenie na budowę z dnia 29 sierpnia 1988 r.) jak i Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościową "P." (podmiot oddający do użytkowania - vide poświadczenie z dnia 21 października 1991 r.), już nie istnieją, słusznie skierowano decyzję z art. 51 P.b. z 1994 r. do Wspólnoty Mieszkaniowej. Budynek mieszkalny stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych lokali, których na zewnątrz reprezentuje wspólnota mieszkaniowa działająca przez zarząd (jest to tzw. duża wspólnota). Niewątpliwie nadbudowa dotyczy części wspólnych obiektu, za które odpowiada Wspólnota. Jest zatem ona właściwym podmiotem do wykonania obowiązków przedłożenia projektu zamiennego. Końcowo Sąd zauważa, iż nie ma racji Skarżąca sugerując w skardze, iż postępowanie administracyjne oceniane w niniejszej sprawie dotyczyło wyłącznie legalizacji lokalu nr [...] usytuowanego w budynku mieszkalnym zarządzanym przez Wspólnotę Mieszkaniową. Oczywiście cała sprawa ma niewątpliwie swój początek właśnie w próbie uregulowania statusu prawnego tego lokalu podjętej przez E. i A. R. Niemniej jednak ustalenia dokonane w toku wskazały, iż - jak przyjęto już w poprzednim rozstrzygnięciu tutejszego Sądu - doszło do nadbudowy czwartego piętra. Kwestia ta była już oceniana przez Sąd i stanowiła podstawę sformułowania oceny prawnej o konieczności zastosowania art. 51 P.b. z 1994 r. To nie oznacza jednak, iż nakaz taki miał zostać skierowany do E. i A. R., którzy za części wspólne budynku bezpośrednio nie odpowiadają. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło