VII SA/Wa 2622/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-12

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się zabytek nieruchomy (układ urbanistyczny), może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę obiektu (altany śmietnikowej) znajdującego się na tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia konserwatorskiego na rozbiórkę obiektu znajdującego się na zabytkowym układzie urbanistycznym są wyłącznie podmioty posiadające tytuł prawny do tej nieruchomości. Wspólnota Mieszkaniowa, nieposiadająca takiego tytułu, nie może być uznana za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jej interes w tej sprawie ma charakter jedynie faktyczny, a nie prawny.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji pozwalającej na rozbiórkę altany śmietnikowej. Organ odwoławczy uznał, że Wspólnota nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się altana, będąca częścią wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji umarzającej, uznania jej za stronę postępowania oraz wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości B., umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], pozwalającej Zarządowi Terenów Publicznych na rozbiórkę altany śmietnikowej usytuowanej na tyłach budynku przy ul. B. w W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż [...] Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 36 ust 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolił Zarządowi Terenów Publicznych na rozbiórkę altany śmietnikowej, usytuowanej na tyłach budynku przy ul. B. w W.. Odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości B., która w ocenie organu odwoławczego nie jest stroną postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia konserwatorskiego. Organ odwoławczy wskazał, iż pozwolenie konserwatorskie stosownie do art. 36 ust 5 w/w ustawy wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. W rozpoznawanej sprawie właściwość konserwatorska wynika z faktu, że nieruchomość objęta planowaną inwestycją tj. działka nr ew. [...] znajduje się na obszarze układu urbanistycznego Kolonii Mieszkaniowej M., wpisanego do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., pod numerem [...]. Działka nr ew. [...] na której usytuowana jest altana śmietnikowa podlegająca rozbiórce stanowi własność miasta stołecznego W., natomiast Zarząd Terenów Publicznych posiada tytuł prawny do dysponowania przedmiotową działką wynikający z trwałego zarządu. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości B. nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy pozwolenie konserwatorskie. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona przez Wspólnotę Mieszkaniową decyzja nie narusza interesu prawnego Wspólnoty w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem nie powoduje powstania w jej sferze prawnej żadnych praw ani obowiązków. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powołując się na orzecznictwo sądowe podkreślił, iż stronami postępowania w sprawach pozwoleń konserwatorskich są wyłącznie osoby posiadające tytuł prawny do zabytku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "B.", zaskarżając tę decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie art. 28 kpa. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o: 1) uchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2012 r., 2) zobowiązanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do uznania Wspólnoty Mieszkaniowej "B." za stronę postępowania z wniosku Zarządu Terenów Publicznych z dnia [...] czerwca 2012 r. o rozbiórkę altany śmietnikowej i zobowiązanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji nr [...] Prezydenta [...] /[...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2012 r., 3) wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] Prezydenta [...] [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2012 r. pozwalającej Zarządowi Terenów Publicznych na rozbiórkę altany śmietnikowej usytuowanej na tyłach budynku przy ul. B. w W. 4) zasądzenia od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "B." kosztów postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2012 r., umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], pozwalającej Zarządowi Terenów Publicznych na rozbiórkę altany śmietnikowej usytuowanej na tyłach budynku przy ul. B. w W.. Powodem umorzenia postępowania odwoławczego było stwierdzenie, że wnosząca odwołanie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości B. w W. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podziela stanowisko organu, iż stronami postępowania konserwatorskiego, prowadzonego w trybie art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami są podmioty posiadające tytuł prawny do zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego dotyczy bowiem uprawnień bądź obowiązków podmiotów posiadających tytuł prawny do zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków (wyrok NSA w Białymstoku z dnia 15 lutego 2001, sygn. akt SA/Bk 1328/00, ONSA 2002/2/74, postanowienie SN z dnia 22 lutego 1996 r., sygn. akt III ARN 68/95, OSNP 1996/12/247, które mimo zmiany stanu prawnego pozostają aktualne, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2010r, I OSK 453/09, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 478/07 ). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż właścicielem działki nr ew. [...], na której znajduje się altana śmietnikowa, jest Miasto [...], natomiast Zarząd Terenów Publicznych posiada tytuł prawny do dysponowania przedmiotową działką wynikający z trwałego zarządu. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości, która znajduje się na obszarze układu urbanistycznego Kolonii Mieszkaniowej M., wpisanego do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., pod numerem [...]. Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego nie dotyczy uprawnień bądź obowiązków skarżącej Wspólnoty, która nie jest stroną tego postępowania. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż strona skarżąca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ postępowanie mające na celu ochronę dóbr kultury nie dotyczy interesu prawnego Wspólnoty i nie narusza jej uprawnień. Podnoszone przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową okoliczności takie, że jest użytkownikiem wieczystym gruntu po obrysie swojej nieruchomości, w przedmiotowej altanie Wspólnota trzyma swoje pojemniki na śmieci, jak również, że przedmiotowa altana jest konieczną częścią infrastruktury osiedla, umożliwiającą normalne funkcjonowanie mieszkańcom okolicznych budynków oraz, że teren zajmowany przez altanę zostanie po jej wyburzeniu zrekultywowany i obsadzony trawą, nie wskazują na interes prawny Wspólnoty, lecz wyłącznie na interes faktyczny. W myśl art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań, mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków. Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Żaden z powołanych wyżej przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie uzasadnienia twierdzenia, iż skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie mająca żadnego tytułu prawnego do nieruchomości na której zlokalizowana jest przedmiotowa altana śmietnikowa, legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa do występowania w charakterze strony postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest decyzją wydaną w odrębnym postępowaniu administracyjnym, do którego nie stosuje się trybu przewidzianego w art. 106 kpa. Stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 36 tej ustawy są podmioty posiadające tytuł prawny do zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków. Prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm). [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło