VII SA/Wa 2641/13
WyrokWSA w Warszawie2016-05-19
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1994 r. przez organy nadzoru budowlanego, oparte na zarzucie rażącego naruszenia art. 40 i art. 46 Prawa budowlanego z 1974 r., było prawidłowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie stwierdziły nieważność decyzji z 1994 r. Interpretacja przepisów art. 40 i art. 46 Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest jednoznaczna i dopuszcza różne wykładnie, co wyklucza możliwość uznania ich naruszenia za rażące. Rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, decyzja organu odwoławczego nie spełniała wymogów formalnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1994 r. Decyzja z 1994 r. nakładała na Pana Z.B. obowiązki związane z budową i użytkowaniem gnojownika oraz budynku inwentarskiego, które zostały uznane za niezgodne z prawem. Skarżący R.K. kwestionował prawidłowość działań organów nadzoru budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania w części dotyczącej Pana R. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2013r. Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania wskazując, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]decyzją z dnia [...].04.1994r., znak: [...] na podstawie art. 40, art. 46, art 53 ust. 1 pkt lb i ust. 2 oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) nakazał Panu Z.B. wykonanie następujących czynności:
1. Zaprzestać użytkowania gnojownika. wybudowanego niezgodnie z warunkami technicznymi i w innym miejscu niż w zatwierdzonym planie realizacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].02.1987r" Nr [...].
2. Wystąpić o uzyskanie pozwolenia na budowę gnojownika oraz zbiornika na gnojówkę, załączając następujące dokumenty:
a/plan zagospodarowania działki (2 egzempl.) uzgodniony z
-Urzędem Gminy w [...],
-Państwowym Terenowym Inspektoratem Sanitarnym w [...]
b/projekty techniczne planowanych obiektów
Termin wykonania zaleceń punktu 2 - do dnia 30.05.1994r.
3. Wykonać w oparciu o dokumentację techniczną i pozwolenie na budowę (wyszczególnione w punkcie 2) gnojownię oraz zbiornik na gnojówkę.
Termin wykonania do dnia 30.10.1994r.
4. Wykonać od strony posesji sąsiada – Z. K. - pas zieleni izolacyjnej (krzewów) o szer. około 4 m, w części przylegającej do budynku inwentarskiego i płyty gnojowej.
Termin wykonania do dnia 30.05.1994r.
5.Wykonać od strony z granicą sąsiada zabezpieczenie terenu przy budynku inwentarskim, uniemożliwiające spływ wód opadowych z dachu tego budynku na posesję sąsiada – Z. K..
W związku z wnioskiem Pana Z. B. z dnia 13.05.2013r. uzupełnionym pismem z dnia 31.05.2013r. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]pismem z dnia 10.06.2013r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...].
W wyniku przeprowadzenia postępowania nadzorczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...].07.2013r. Nr [...], którą stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności z rażącym naruszeniem art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
Odwołanie od w/w decyzji [...]WINB z dnia [...].07.2013r. Nr [...] znak: [...] złożył (m.in.) Pan Z. K. nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy.
Kwestionowana decyzja [...] WINB z dnia [...].07.2013r.Nr [...] została wydana w trybie nadzwyczajnym. Tryb ten ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 Kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu zwykłym. Działanie organu w tym trybie ogranicza się do oceny kwestii ściśle prawnych tj. ustalenia czy badane rozstrzygnięcie dotknięte jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, a organ rozpoznając sprawę w trybie stwierdzenia nieważności nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2013r. Nr [...], że będąca przedmiotem postępowania nadzwyczajnego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym prawidłowo [...] WINB stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...].
Przedstawiając stan faktyczny organ II instancji wskazał, że w dniu 18.03.1994r. w związku ze skargą Pana Z. K. została przeprowadzona przez organ podstawowy wizja na posesji należącej do Pana Z.B. w miejscowości P., gmina [...]. Ustalono, że na kontrolowanej posesji wybudowano około 7-9 lat temu budynek inwentarski oraz płytę gnojową na obornik w pobliżu tego budynku. Obiekt został zlokalizowany w odległości około 5-6 m od granicy z posesją sąsiada – Z. K.. Według oświadczenia Pana Z. B. obiekty wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że podwórko zalewane jest wodą zanieczyszczoną ściekami z obornika. Woda ma możliwość dostania się na posesję sąsiadującą, z uwagi na brak jakichkolwiek przegród.
W aktach sprawy znajduje się decyzja Naczelnika Gminy w [...] z dnia [...].02.1987r., Nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę obejmującą budynek inwentarski według projektu [...]i zbiornik na gnojówkę według projektu [...] we wsi P.. Wskazana decyzja zobowiązywała inwestora do zawiadomienia Urzędu Gminy w ciągu 7 dni od zakończenia robót o przystąpieniu do użytkowania. Z opisu technicznego do planu realizacyjnego wynika, że pojemność projektowanego zbiornika na gnojówkę wynosi 45m3.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].03.1994r. znak: [...] na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (tekst. jedn. Dz.U. Nr 38, poz. 230 z 1980r. z późn. zm.) art. 53, 56 i art. 57 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z 1980r.) nakazał Panu Z.B. wykonanie następujących czynności:
1. Wykonanie zabezpieczenia przeciwko przedostawaniu się gnojówki na posesję sąsiada, tj. Pana K. poprzez usypanie wału ziemnego lub wylanie wału betonowego.
2. Zabezpieczenie płyty gnojowej przed wypływem nadmiaru gnojówki na przyległy teren będący przedmiotem skargi.
3. Sprzątnięcie starego, walącego się płotu granicznego, będącego pozostałością po starej stodole.
4. Zakazanie wprowadzania nieoczyszczonej gnojówki do gruntu a następnie do wody gruntowej, będącej powodem jej zanieczyszczenia.
W dniu 05.04.1994r. w siedzibie Urzędu Rejonowego w [...] spisany został protokół w sprawie uciążliwości budynku inwentarskiego wybudowanego na posesji Pana Z. B. na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1987r., Nr [...]. Ustalono, że budynek jest nieprzerwanie użytkowany jako budynek inwentarski w którym znajduje się 7 krów, 8 cieląt i 15 świń.
Podstawę prawną badanej w trybie nieważnościowym decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] stanowi przepis art. 40 i art. 46 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.)
Zgodnie z art. 40 wymienionej ustawy, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Podkreślono, że przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. stanowił podstawę do nakazania inwestorowi lub zarządcy wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Nałożone w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] czynności takie jak: zaprzestanie użytkowania gnojownika wybudowanego niezgodnie z warunkami technicznymi i z zatwierdzonym planem realizacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, wystąpienie o uzyskanie pozwolenia na budowę gnojownika oraz zbiornika na gnojówkę, wykonanie w oparciu o dokumentację techniczną i pozwolenie na budowę gnojowni i zbiornika na gnojówkę nie są czynnościami, które można nałożyć w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Z art. 36 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego wynika, że właściwy terenowy organ administracji państwowej może wstrzymać roboty budowlane, gdy są one wykonywane w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, zagrożenie środowiska, albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w pozwoleniu na budowę bądź w zgłoszeniu rozbiórki.
Zatem nałożenie wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] czynności jest niezgodne z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. co w sposób rażący narusza ten przepis. W dyspozycji art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. mieszczą się przeróbki, które prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem, które mogą polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi co w efekcie doprowadzi do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno- budowlanych.
Art. 46 Prawa budowlanego wskazany w podstawie prawnej badanej w niniejszym postępowaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...].04.1994r., znak: [...] znajduje się w rozdziale utrzymanie obiektów budowlanych. Z przepisu tego wynika, że w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego, wyglądu albo nieodpowiedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego bądź użytkowania go w sposób zagrażający środowisku właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję zapewniającą usunięcie stwierdzonego stanu. W przepisie tym chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie występuje. Jak wynika z akt sprawy budynek inwentarski został wykończony w całości, jednakże nie zostały wykonane w całości prace towarzyszące niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania oraz inwestor nie zawiadomił organu o przystąpieniu do jego użytkowania.
Rażące naruszenie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. (a także art. 46 tej ustawy poprzez jego zastosowanie) w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...], stanowi przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa do stwierdzenia nieważności badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji.
Skargę na tę decyzję złożył R. K. wskazując na uciążliwości związane z funkcjonowaniem spornego obiektu a także zgłaszał zastrzeżenia co do prawidłowości działań organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. Poza tym skarga zawiera subiektywną ocenę charakteru inwestycji wykonanej przez Z. B..
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Nadto w myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując w świetle przedstawionych kryteriów zaskarżoną decyzję sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Opisane na wstępie decyzje wydane zostały w trybie nadzoru, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przy czym organ I instancji jako przyczynę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].04.1994r., znak: [...] wskazał rażące naruszenie przepisu art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, zaś organ odwoławczy dodatkowo uznał rażące naruszenie art. 46 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W judykaturze oraz doktrynie prawa administracyjnego ugruntowane jest stanowisko w kwestii wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa". Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem jedynie niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (zob. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 190/12 (LEX nr 1337107) "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych".
Rażące naruszenie prawa jest naruszeniem kwalifikowanym, a więc o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym oraz oczywistym, które stanowi zaprzeczenie stanu prawnego istotnego z punktu widzenia danego rozstrzygnięcia. Chodzi przy tym o stan prawny w okresie jego obowiązywania niewątpliwy i niewywołujący rozbieżności w wykładni. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji (postanowienia) pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą, nie mamy zatem do czynienia z błędną wykładnią prawa, a z przekroczeniem prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Rozważenia wymagało zatem, czy treść art. 40 i 46 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane mogła być bez żadnych wątpliwości ustalona w bezpośrednim rozumieniu tych przepisów.
Zgodnie z art. 40 ww. ustawy w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Zdaniem organów treść tego przepisu nie daje podstawy do nałożenia obowiązków określonych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...].
Stanowisko to nie jest w ocenie Sądu tak oczywiste jak przyjęły organy nadzoru budowlanego.
Warto w tym miejscu przywołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w orzeczeniu z dnia 26 lutego 2013 r. sygn.. akt II OSK 2018/11, w którym stwierdzono, że "Przewidziane w art. 40 p.b. z 1974 r. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy interpretować możliwie szeroko. Może ono polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzenia do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych."
Teza ta wskazuje na możliwość dokonywania tego rodzaju przeróbek czy zmian, że niektóre elementy obiektu budowlanego można nakazać usunąć a w to miejsce wykonać nowe elementy właściwe z punktu widzenia wymogów prawa. Poza tym NSA opowiedział się za możliwie szeroką interpretacją uprawnień jakie dawał art. 40 ustawy.
Nadto podkreślić należy, że udzielone Z. B. pozwolenie na budowę obejmowało budynek inwentarski wraz z gnojownikiem, co stanowiło całość techniczno-użytkową. W tej sytuacji zmiany dotyczące gnojownika można traktować jako zmiany w zakresie jednego z elementów obiektu budowlanego.
W tym duchu wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2000 r. sygn.. akt IV SA 2021/98 wskazując, że "Obecne możliwości techniczne i technologiczne (np. lokalne biooczyszczalnie ścieków) zapewniają pełną szczelność tych urządzeń i eliminują ich negatywny wpływ na środowisko naturalne. W sytuacji, gdy sprawę należało rozpatrywać na gruncie postanowień planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. obowiązkiem organu było rozważenie możliwości nakazania skarżącemu wybudowania szamba, które spełniałoby niezbędne wymogi w zakresie ochrony środowiska, tak jak to przewiduje art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r."
Wskazać też należy, że w innym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może polegać na rozbiórce niektórych jego elementów, usunięciu niewłaściwie wykonanych urządzeń i przebudowie prowadzącej do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów obowiązującego prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych" (II OSK 775/05)
Powyższe zestawienie wskazuje, że przepis art. 40 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie wyklucza nałożenia obowiązków o jakich mowa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...].
W ocenie Sądu nie doszło też do rażącego naruszenia art. 46 ww. ustawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że wobec nie zgłoszenia zakończenia robót przy obiekcie objętym pozwoleniem na budowę nie może mieć zastosowania art. 40 ustawy. Interpretacja taka nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Z akt sprawy wynika, że pomimo braku formalnego oddania obiektu do użytkowania, faktycznie obiekt był użytkowany ok 7-9 lat.
Oznacza to, że w sprawie mogły mieć zastosowanie przepisy dotyczące utrzymania i użytkowania obiektów umieszczone w rozdziale 8 Prawa budowlanego.
W tym kontekście, skoro norma prawna będąca przedmiotem rozważań organów nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie może być wyłożona w różny sposób i każdy z tych sposobów nadaje się do uzasadnienia, to takiego przepisu nie można naruszyć rażąco.
Utrwalony jest pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do tego, że rozbieżność w wykładni prawa nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 czerwca 1994 r., sygn. akt I SA 1559/93, ONSA z 1995 r., nr 1, poz. 51; z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1531/94, ONSA z 1996 r., nr 1, poz. 37; z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji Sąd uznał, że jeżeli przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji może być wykładany rozbieżnie, nie można wskazywać jako rażącego naruszenia prawa zastosowanie tego przepisu przez organ zgodnie z inną interpretacją.
Dodatkowo należy wskazać, że decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują, oprócz wskazanych wyżej okoliczności, także charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2226/10 Lex nr 824448, z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09 Lex nr 746680, z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 170/10 Lex nr 672887, z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 513/09 Lex nr 597659).
W powyższym zakresie decyzja organu odwoławczego nie zawiera żadnego uzasadnienia.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca naruszają przepisy prawa materialnego oraz procesowego, z tych przyczyn na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło