VII SA/Wa 2644/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-05
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Karolina Kisielewicz, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący szkołę (powiat) może być obciążony opłatą za czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku stwierdzenia naruszeń wymagań higieniczno-sanitarnych w szkole, czy też odpowiedzialność ta spoczywa na dyrektorze szkoły?Ratio decidendi
Organ prowadzący szkołę, jako jednostka organizacyjna odpowiedzialna za zapewnienie warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, jest podmiotem zobowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w szkole. W związku z tym, w przypadku stwierdzenia naruszeń tych wymagań, organ prowadzący może być obciążony opłatą za czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Odpowiedzialność ta nie spoczywa na dyrektorze szkoły, który pełni funkcje wykonawcze.Stan faktyczny
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. przeprowadził kontrolę w Zespole Szkół w Z., stwierdzając nieprawidłowości w stanie sanitarno-technicznym budynku. W związku z tym nałożył na Starostwo Powiatowe w Z. opłatę za czynności kontrolne. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy. Starostwo Powiatowe wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędne przypisanie odpowiedzialności za stan higieniczno-sanitarny szkoły.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za czynności kontrolne oddala skargę
1. Główny Inspektor Sanitarny (dalej: "GIS") decyzją z [...] września 2017 r., znaki:[...][...] po rozpatrzeniu odwołania Starostwa Powiatowego w Z. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] stycznia 2017 r., znak:[...], Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. (dalej "PWIS w Ł."), w sprawie obciążenia skarżącego opłatą w wysokości 53,02 zł za czynności kontrolne.
Zaskarżona decyzja GIS została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W dniu [...] grudnia 2016 r. pracownicy Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. przeprowadzili czynności kontrolne w Zespole Szkół [...], zlokalizowanym przy ul. [...] [...] w Z. Kontrola sanitarna wykazała nieprawidłowości w zakresie stanu sanitarno-technicznego budynku zajmowanego przez Zespół Szkół. W złym stanie znajdowały się ściany i sufity w ciągach komunikacyjnych: na korytarzach oraz klatce schodowej między pierwszym i drugim piętrem (brudne, miejscami z ubytkami farby i tynku), co stanowiło naruszenie wymagań określonych art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1866 z późn. zm.). W związku z powyższym PWIS w Ł. decyzją nr [...] z [...] stycznia 2017 r. nakazał usunięcie ww. nieprawidłowości.
3. Niezależnie od nałożenia obowiązków co do istoty sprawy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją nr [...] z [...] stycznia 2017 r. postanowił obciążyć Starostwo Powiatowego w Z. opłatą w wysokości 53,02 zł za czynności kontrolne przeprowadzone 1 grudnia 2016 r. w Zespole Szkół [...] w Z.
Organ pierwszej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie przepisów zawartych w kilku aktach normatywnych: (1) art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.), zwanej dalej "u.p.i.s.", w związku z (2) przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 36, poz. 203), (3) art. 5 ust. 7 pkt. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.), dalej: "u.s.o." oraz (4) art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej "k.p.a.".
W uzasadnieniu PWIS w Ł. wskazał, że organem prowadzącym Zespół Szkół [...] w Z. jest Powiat Z., w związku z powyższym to na nim ciąży nie tylko obowiązek zapewnienia w budynku szkoły właściwych warunków sanitarno-higienicznych, ale również odpowiedzialność za podejmowanie i prowadzenie działań remontowo-inwestycyjnych, w taki sposób, by w placówce przestrzegane były przepisy prawa regulujące wymagania higieniczno-zdrowotne. Biorąc zatem pod uwagę, że ustawodawca odpowiedzialnością za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki obciążył organ prowadzący szkołę, PWIS w Ł. uznał, że organ prowadzący szkołę jest również tym podmiotem, o którym mowa w art. 36 ust. 1 i 2 u.p.i.s., czyli jednostką organizacyjną obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych w szkole. Kontrola sanitarna przeprowadzona 1 grudnia 2016 r. wykazała naruszenie tych wymagań przez Powiat Z., a zatem zaistniały przesłanki do obciążenia go opłatą.
Wyliczenie opłaty nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej z uwzględnieniem kalkulacji: kosztów bezpośrednich i pośrednich oraz narzutu procentowego, obowiązującego w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Ł., dalej "WSSE w Ł.".
Ustalając przedmiotową opłatę PWIS w Ł. uwzględnił:
bezpośrednie koszty, na które składało się średnie wynagrodzenie pracowników WSSE w Ł. za czas przepracowany, stosownie do § 3 pkt 1 powołanego rozporządzenia (liczba przepracowanych godzin x stawka zaszeregowania x liczba pracowników uczestniczących w czynnościach kontrolnych), tj. 0,83 x 20,22 zł x 2 = 33,56 zł;
pośrednie koszty, do których zaliczono koszty działalności WSSE w Ł. ustalone stosownie do zarządzenia Dyrektora Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Ł. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zasad ustalania i poboru opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez merytoryczne komórki organizacyjne WSSE w Ł. w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w wysokości 58% kosztów bezpośrednich, tj. 33,56 zł x 58% = 19,46 zł.
4. Pismem z [...] lutego 2017 r. odwołanie od ww. decyzji płatniczej PWIS w Ł. z 17 stycznia 2017 r. złożyło Starostwo Powiatowe w Z., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odwołaniu skarżący podniósł, że Powiat Z. jest jedynie organem zapewniającym warunki działania szkoły lub placówki, a podmiotem odpowiedzialnym za funkcjonowanie szkoły, w tym za zapewnienie bezpieczeństwa i higieny, jest dyrektor jednostki oświatowej.
5. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Sanitarny decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ drugiej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 1 i 2 u.p.i.s. (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1261).
Uzasadniając to rozstrzygniecie GIS stwierdził, że obowiązki dyrektora szkoły w przedmiocie zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole lub placówce są ściśle związane z obowiązkami organu prowadzącego szkołę stosownie do przepisów art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59, ze zm.), dalej "prawo oświatowe". Stosownie do ww. przepisu za działalność szkoły lub placówki odpowiada organ ją prowadzący. Ten przepis sprawia właśnie, że do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy m.in. zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki.
Ponadto, stosownie do art. 57 ust. 1 Prawo oświatowe, organ prowadzący szkolę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. Przepisy art. 57 ust. 2 ww. ustawy wskazują, że w zakresie wymienionym w ust. 1 nadzorowi podlega m.in. przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów.
Jednocześnie GIS wyjaśnił, że decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy decyzję merytoryczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z 17 stycznia 2017 r., w której PWIS w Ł. nakazał skarżącemu doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego ścian i sufitów w ciągach komunikacyjnych w budynku Zespołu Szkół [...] w Z. Woli. W konsekwencji, to Powiat Z., a nie dyrektor placówki oświatowej, powinien zostać obciążony opłatą w związku z uchybieniami stwierdzonymi w ww. zespole szkół.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji pismem z [...] października 2017 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie i skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego zobowiązanym do wykonania obowiązków określonych przedmiotową decyzją, a tym samym nie będącego stroną postępowania;
2) art. 10 w zw. z art. 57 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie i uznanie, że skarżący odpowiada za bezpieczne i higieniczne warunki w szkole;
3) art. 36 ust. 1 p.i.s. poprzez wadliwe zastosowanie i uznanie, że skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłat jako jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych;
4) § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący odpowiada za bezpieczne i higieniczne warunki w szkole;
5) art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ pierwszej instancji obowiązku należytego i pełnego zbadania stanu prawnego i faktycznego sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
7. Odpowiadając w dniu [...] listopada 2017 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały przedstawione w jej uzasadnieniu. Ustosunkowując się do zarzutów i wywodów zawartych w skardze organ stwierdził, że w świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostają one bez wpływu na treść wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
9. W rozpatrywanej sprawie normatywną podstawę rozstrzygnięcia należy zbudować na podstawie kilku ustaw biorąc przy tym pod uwagę przepisy wyznaczające kompetencje oraz zadania organów administracji publicznej w zakresie szeroko rozumianej oświaty publicznej. Należy też wziąć po uwagę istotne zmiany legislacyjne, które miały miejsce w trakcie postępowania prowadzonego w sprawie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
10. Po przeprowadzeniu analizy obowiązującego prawa w kontekście zgromadzonego materiału Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji prawidłowo obciążył skarżącego kosztami opłaty kontrolnej.
Przede wszystkim zgodnie z art. 36 ust. 1 u.p.i.s. za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W momencie wydania decyzji organu pierwszej instancji istniała zatem bezpośrednia podstawa prawna do ustalania i pobierania opłat za czynności kontrolne ("inne czynności ... w związku ze sprawowaniem ... nadzoru sanitarnego").
Pobieranie opłat było przy tym uzależnione od wyników badań i przeprowadzonych kontroli. Zgodnie z art. 36 ust. 2 u.p.i.s. za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobierało się bowiem opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. W rozpatrywanej sprawie PWIS w Ł. stwierdził jednak, że w kontrolowanej placówce oświatowej (Zespole Szkół w Z.) wystąpiły określone naruszenia przepisów sanitarnych. W związku z tym niezasadne było zastosowanie wyjątku zwalniającego podmiot odpowiedzialny z obowiązku ponoszenia kosztów opłaty.
Powoływany przepis art. 36 ust. 1 u.p.i.s. nie przesądzał natomiast samodzielnie jak należy rozumieć wyrażenie "jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych". Dlatego w rozpatrywanej sprawie należało sięgnąć po przepisy regulujące działanie jednostek oświatowych. W tym jednak zakresie normatywna podstawa decyzji organu pierwszej instancji była uzupełniona przez art. 34a ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 7). Przepisy te stanowiły, że "organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. W [ww.] zakresie [...] nadzorowi podlega w szczególności: [...] przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów". Na uwagę w powoływanym art. 34a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty zwraca w szczególności wskazanie, że organ prowadzący szkołę sprawuje nadzór nad "przestrzeganiem obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy". Odpowiada to dokładnie hipotezie normy wyrażonej w art. 36 ust. 1 pkt 2 zd. 2 u.p.i.s., gdzie też mówi się o "przestrzeganiu obowiązujących przepisów".
Mając na względzie powyższe trudno zatem kwestionować ustalenie organu pierwszej instancji, że w przypadku szkół i placówek wychowawczych "jednostką organizacyjną obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych" jest organ prowadzący szkołę, a nie, jak sugerował skarżący, pracownik lub nawet dyrektor szkoły.
Powołany art. 34a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 7) znajdował także swoje uzupełnienie w art. 5 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ww. ustawy o systemie oświaty. Przepisy te przewidywały, że z zastrzeżeniem określonych przepisów (niemających zastosowania w sprawie) szkoła i placówka może być zakładana i prowadzona przez (m.in.) jednostkę samorządu terytorialnego [...]. Jednocześnie jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne. Właśnie te przepisy były podstawą utworzenia i prowadzenia przez skarżącego Zespołu Szkół [...] w Z.
Jednocześnie zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie obowiązki dokonania usunięcia nieprawidłowości w przedmiocie bezpieczeństwa sanitarnego i higienicznego, a także uiszczenia opłaty z tytułu przeprowadzenia czynności nadzorczych przez organy inspekcji sanitarnej nie mogły być nałożone na dyrektora szkoły (zespołu szkół). Powoływane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. Nr 6 poz. 69, z późn. zm.) wskazuje co prawda, że dyrektor szkoły lub placówki oświatowej zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce, a także bezpieczne i higieniczne warunki uczestnictwa w zajęciach organizowanych przez szkołę lub placówkę poza obiektami należącymi do tych jednostek (§ 2). Dodatkowo dyrektor, co najmniej raz w roku, dokonuje kontroli zapewniania bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania z obiektów należących do szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, oraz określa kierunki ich poprawy. Z ustaleń kontroli sporządza się protokół, który podpisują osoby biorące w niej udział. Kopię protokołu dyrektor przekazuje jednak organowi prowadzącemu, a nie wykorzystuje do samodzielnego zaplanowania i przeprowadzenia prac remontowych lub budowlanych (§ 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
W przekonaniu Sądu powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że dyrektor szkoły lub placówki oświatowej pełni tylko funkcje wykonawcze, przy czym za stan szkoły odpowiedzialność ponosi organ założycielski. Nie może też budzić wątpliwości, że w sytuacji treściowej kolizji przepisów rozporządzenia oraz ustaw właściwych w sprawie należy stosować przepisy ustawowe. Wynika to z niekwestionowanej w polskiej kulturze prawnej zasady, że norma wyższa nie może być uchylona przez normę niższą, tj. zastąpiona przez normę niższą (lex superior derogat legi inferiori).
Tym samym w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji podmiotem zobowiązanym do zapłacenia opłaty z tytułu nadzorczych czynności organów sanitarnych, czyli jednostką organizacyjną obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych był organ prowadzący szkołę lub placówkę i sprawujący nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych był skarżący Powiat Z.
W tym miejscu należy też odnieść się także do sugestii skarżącego, że obowiązki organu prowadzącego szkołę ograniczone są jedynie do nadzoru nad przestrzeganiem przepisów dotyczących warunków bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów, a podmiotem zobowiązanym to przestrzegania tych przepisów był dyrektor szkoły. Zdaniem Sądu interpretacja taka jest nietrafna. Byłaby ona uzasadniona, gdyby dyrektor szkoły lub placówki oświatowej miał wyraźnie wyznaczona przez przepisy prawne sferę samodzielności organizacyjnej i finansowej, umożliwiającej rozstrzyganie o potrzebie remontów i prac odnoszących się do warunków sanitarnych. Wówczas to dyrektor szkoły byłby rzeczywiście odpowiedzialny za jakość obiektu, w którym działa prowadzona placówka oświatowa, a organ założycielski pełniłby wówczas wyłącznie wąsko rozumiane funkcje nadzorcze. Nie był to jednak stan wynikający z przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji. W dniu 17 stycznia 2017 r. jednostką prowadzącą zespół szkół był skarżący a nie dyrektor. Ten ostatni nie dysponował sferą samodzielności organizacyjnej i finansowej, która uzasadniałaby jego odpowiedzialność za zapewnienie odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny pracy. Z tego względu pojęcie nadzoru użyte w art. 34a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty należy interpretować szeroko jako obejmujące również "przestrzeganie wymagań higienicznych i zdrowotnych" (art. art. 36 ust. 1 zd. 2 u.p.i.s.).
11. Z uwagi na zasadnicze zmiany przepisów dotyczących oświaty należy dostrzec, że po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego wskazane wyżej art. 5 oraz art. 34a ustawy o systemie oświaty utraciły moc. Zostały one jednak zastąpione przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm., dalej: "pr.ośw."). Nowa ustawa utrzymała wszakże wcześniejsze zasady rozkładu kompetencji i zadań w badanym zakresie. I tak art. 57 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 pr.ośw. powtórzył zasadę, że to organ prowadzący szkołę sprawuje nadzór nad działalnością szkoły w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, co obejmuje także przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracowników i uczniów. Potwierdza to art. 10 ust. 1 pkt 1 pr.ośw., według którego organ prowadzący szkołę lub placówkę "odpowiada za jej działalność". Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy "w szczególności [...] zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki". Nowe przepisy w pełni potwierdzają więc prawidłowość przedstawionej interpretacji wcześniejszych regulacji. Nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że "organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność, czyli ponosi odpowiedzialność organizacyjną i finansową (niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności służbowej) z tytułu przestrzegania przez szkołę przepisów prawa, w tym również przepisów sanitarnych.
W związku z powyższym należy przyjąć, że Główny Inspektor Sanitarny w pełni zasadnie uznał prawidłowość kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji i utrzymał ją w mocy.
12. Przyjęte w sprawie rozwiązanie znajduje także wsparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W dwóch wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: wyroku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 252/08 oraz wyroku z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 302/08 wskazuje się, że podmiotem obowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, który na podstawie art. 36 ust. 1 u.p.i.s. obowiązany jest do ponoszenia opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego jest z mocy art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Oba orzeczenia zostały oczywiście wydane w związku z obowiązkami przewidzianymi przez prawo budowlane, a nie przez prawo oświatowe. Jednak analogiczność spraw powołanych i sprawy rozstrzyganej przez Sąd nie budzi wątpliwości. Odpowiednikiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego jest organ prowadzący szkołę, a nie jej pracownik zatrudniony na stanowisku dyrektora.
Sąd zwraca też uwagę na fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z [...] września 2017 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzją PWIS w Ł. z [...] stycznia 2017 r. nakazującą Powiatowi Z. doprowadzenie do właściwego stanu sanitarno-technicznego ścian i sufitów w budynku Zespołu Szkół [...] w Z. W wyroku z 8 sierpnia 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2625/17 Sąd oddalił skargę Powiatu Z. Tym samym Sąd potwierdził niezasadność zarzutów skarżącego na decyzje PWIS w Łodzi w sprawie naruszeń wymagań higieniczno-sanitarnych w budynku Zespołu Szkół [...] w Z., a przez to – pośrednio - zasadność przeprowadzonej kontroli sanitarnej i kosztów z tym związanych.
13. Rozpatrując skargę złożoną w niniejszej sprawie przez Powiat Z. Sąd zbadał również istnienie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, o co wnosił skarżący. Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji (PWIS w Ł.) są zgodne z przepisami materialnoprawnymi oraz zostały wydane z zachowaniem właściwych przepisów o postępowaniu administracyjnym. Tym bardziej zatem należy stwierdzić, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uznania zaskarżonej decyzji za obarczoną którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Za nietrafne Sąd uznał także pozostałe zarzuty skargi.
14. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w niniejszej sprawie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło