VII SA/Wa 2653/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. S. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. ([...]), na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996r. ([...]) nakazującej E. i P.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączonego z garażem 4m x 4m, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki, na działce nr ew. [...] w [...]. Organ wyjaśnił, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją związaną, dlatego organ jest zobligowany do jej wydania m.in. w przypadku niezgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wola stron, czy ich zgoda, nie mogą skutkować jej zmianą. Zdaniem organu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane jest przepisem szczególnym, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie, na podstawie art. 155 kpa, decyzji nakazującej rozbiórkę. Nadto zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdyż taka przesłanka nie wynika z brzmienia art. 154 ani art. 155 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada 2013 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. i P.S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż wzruszenie decyzji wydanej na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., nakładającej obowiązek rozbiórki jest niedopuszczalne w trybie art. 154 i 155 kpa. Decyzja wydana na tej podstawie prawnej jest bowiem decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku spełnienia dyspozycji tego przepisu organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki, zaś w trybie art. 155 kpa uchylone lub zmienione mogą być tylko decyzje uznaniowe. Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i P. S. i domagając się uchylenia decyzji obu instancji, zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 155, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 136 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem skarżących art. 155 kpa nie różnicuje decyzji, w stosunku do których znajdzie on zastosowanie. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2012. r., II SA/GI 45/12, skarżący stwierdzili, że nie ma dostatecznych podstaw do przyjęcia, że w tym trybie nie mogą być weryfikowane tzw. decyzje związane oraz decyzje nakazujące rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...][...] z dnia [...] lutego 2013 r. odmawiającą uchylenia decyzji Wójta Gminy [...]z dnia [...] grudnia 1996 r. nakazującej E. i P.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączonego z garażem o wymiarach 4m x 4m, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki, usytuowanych na działce nr ew. [...] w [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 155 kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten będąc jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. W związku z powyższym przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji lub jej uchylenie może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są rozbieżne stanowiska, co do tego, czy uchyleniu lub zmianie w trybie powołanego przepisu mogą podlegać jedynie decyzji uznaniowe, jak przyjęły organy orzekające w niniejszej sprawie, czy również decyzje związane, na co wskazali skarżący. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko, iż z art. 155 kpa nie wynika ograniczenie wyłączające możliwość jego stosowania do decyzji o charakterze związanym. Niemniej jednym z warunków uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa jest to, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się takiemu rozstrzygnięciu. Zastosowanie powyższej regulacji nie może bowiem naruszać innych przepisów, stanowić gratyfikacji za łamanie prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w którym podkreśla się, że w oparciu o art. 155 kpa nie można weryfikować decyzji usuwających stany niezgodności z prawem, w tym decyzji nakazujących rozbiórkę (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1154/11, wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 352/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SAAA/a 1985/06, LEX nr 304157, wyrok NSA z dnia 3 października 2006r., sygn. akt II OSK 1165/05, LEX nr 289285). Wzruszenie decyzji rozbiórkowych w tym trybie znosiłoby bowiem sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej i niewątpliwie byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy (patrz, wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 352/06, LEX nr 339409; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 18/09 LEX nr 558396). Dopiero po ustaleniu, że uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, można przystąpić do badania, czy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem wniosku skarżących o uchylenie była decyzja o nakazie rozbiórki, wydana w trybie art. 37 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji o rozbiórce przewidywał obligatoryjne orzeczenie o rozbiórce między innymi gdy obiekt budowlany lub jego część znajdowała się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Tak więc zarówno art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy (jak i jego obecnie obowiązujący odpowiednik - art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.), jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu decyzji na mocy art. 155 kpa. Celem tego przepisu jest bowiem usunięcie zaistniałych stanów naruszających przepisy prawa. Organy w określonych prawem okolicznościach zobligowane były wydać nakaz rozbiórki i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 352//06, Z. Niewiadomski Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 515-516, wyrok NSA z dnia 15 marca 1999r. sygn. akt IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36; wyrok NSA z dnia 13 października 1999r. sygn. akt IV SA 1539/97, LEX 47880; wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 352/06 LEX 3394409). Uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na interes strony (inwestorów) prowadziłaby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 37 Prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego wydano zgodnie z obowiązującymi przepisami, więc zastosowanie przepisu art. 155 kpa nie może stanowić gratyfikacji za łamanie prawa. Skoro w trybie art. 155 kpa nie można zmienić decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, to słusznie organy nie uwzględniły wniosku skarżących z dnia 14 listopada 2012 r. o uchylenie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996r. W związku z powyższym, bez wpływu na wynik sprawy pozostawały argumenty podnoszone w skardze, w tym dotyczące zmiany planu zagospodarowania przestrzennego W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.