VII SA/Wa 266/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-20
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję Wojewody i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 1977 r. z powodu braku dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję Wojewody i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 KPA) poprzez niewyczerpujące postępowanie wyjaśniające i niezebranie wszystkich dokumentów niezbędnych do oceny decyzji z 1977 r. Brak pełnych akt sprawy uniemożliwił Wojewodzie zweryfikowanie decyzji w kontekście przesłanek nieważnościowych, co uzasadniało uchylenie jego decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, aby zapewnić rzetelne postępowanie i poszanowanie zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Skarżący J. K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta z 1977 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji budowy wyjść liniowych 15 kV. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności w części i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez Wojewodę, który nie zbadał wszystkich okoliczności z powodu braku kompletnych akt sprawy, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenia terenów budowlanych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w części skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2012 r. znak; [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia -na wniosek J. K.- nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] sierpnia 1977 r. nr [...], w części działki nr ewid. [...] (obecnie [...] obr. [...]) i umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałym zakresie.
Ostatnio wymienioną decyzją z [...] sierpnia 1977 r. organ, na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) oraz § 18 i 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), zatwierdził plan realizacyjny inwestycji budowy wyjść liniowych 15 kV ze stacji 110/15 kV kier. I [...], II [...], III [...], IV [...], V [...], VI [...] na terenie Sulejówek. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przebudowa linii stanowi kolejny etap rozbudowy sieci elektroenergetycznej w związku z budową podstacji.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że niniejsza sprawa była już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z [...] maja 2009 r. znak: [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a następnie decyzją z [...] lipca 2010 r. znak: [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i ponownie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W powyższych rozstrzygnięciach organ odwoławczy wskazywał organowi wojewódzkiemu, że dokumenty dotyczą postępowania zakończonego decyzją naczelnika Miasta [...] z [...] sierpnia 1977 r. są niekompletne bowiem konieczne jest uzyskanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w celu zbadania, czy naruszony został art. 21 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., który stanowi, że podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi oraz § 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, zgodnie z którym w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego właściwy organ stwierdza m. in. zgodność rozwiązań projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenia terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na wsi oraz z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Wobec powyższego uniemożliwione było przeprowadzenie analizy decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] sierpnia 1977 r. nr [...], w przedmiocie zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. I dalej, organ odwoławczy podał, że akta sprawy wskazują na to, iż organ wojewódzki występował w różne miejsca o przesłanie uwierzytelnionego wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie przedmiotowej inwestycji w dniu wydania decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Jednakże, jak podniósł organ odwoławczy, organ wojewódzki nie podejmował kroków w celu uzyskania informacji, czy dla spornej inwestycji zostało dokonane wyznaczenie terenów budowlanych – na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi (m. in. ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi – Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216 ze zm.). Z tego też powodu organ II instancji stwierdził, że Wojewoda [...] przed wydaniem decyzji z [...] lutego 2012 r. nie zbadał wszystkich okoliczności wskazanych w rozstrzygnięciach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt braku w aktach informacji o istnieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu inwestycyjnego w dniu [...] sierpnia 1977 r., a w tej sytuacji za niezbędne uznał uzyskanie wyznaczeni terenów budowlanych wydanych celem zatwierdzenia przedmiotowego planu realizacyjnego. W konsekwencji organ stwierdził, że dokonane przez organ I instancji ustalenia są niewystarczające i zarzucił temu organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podniósł również, ze przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, w sytuacji jeżeli nie uczynił tego organ I instancji, narusza zarówno przepisy art. 136 k.p.a., art. 138 § 2 jak i art. 15 k.p.a., bowiem oznacza przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tylko w jednej instancji (w drugiej), a nie w dwóch, który to wymóg wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego unormowanej w ww. art. 15.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący - J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Podniósł, iż orzekając w sprawie organ II instancji nie wziął pod uwagę całego zgromadzonego materiału dowodowego, jak i argumentacji odwołania, czym naruszył przepisy procesowe. Wskazał, że skoro w decyzji z [...] sierpnia 1977 r. oraz w jej załączniku nie zostało napisane, że rozwiązania zawarte w projektowanej inwestycji zgodne są z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w wyznaczeniach terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na wsi, należało dojść do wniosku, że planu zagospodarowania przestrzennego oraz wyznaczeń terenów budowlanych po prostu nie było. Nadto, nie powołanie się w decyzji z [...] sierpnia 1977 r. na decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji świadczy jednoznacznie o tym, że decyzja taka w ogóle nie została wydana. Wnioski takie organy winny wyciągnąć również z tego, że następca prawny Zakładu Energetycznego [...] S.A. – [...][...] S.A. [...]na skutek wezwania organu wojewódzkiego został zobowiązany do udostępnienia wszelkiej dokumentacji dotyczącej badanej decyzji i dokumentów tych nie złożył. Skarżący wskazał także, że brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego wynika również z przedłożonych przez niego wielokrotnie kserokopii decyzji – ostatnio przy piśmie z 24 listopada 2011 r. W konsekwencji skarżący wskazał na to, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należało uznać, że w czasie wydania badanej decyzji na terenie, którego dotyczy ta decyzja nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, inwestycja została zrealizowana na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinna położoną w obrębie projektowanego zainwestowania miejskiego, na terenach wyznaczonych w trybie ustawy z 1958 r., a decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji ww. inwestycji nie została w ogóle wydana. Wskazał też, że należy zgodzić się z tym, że nie można było odtworzyć zaginionych akt sprawy, skoro dokumenty takie nigdy nie istniały. Akta sprawy stanowił jedynie wniosek Zakładu Energetycznego o wydanie decyzji oraz wydana decyzja.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym co najmniej jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
-Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2012 r. znak: [...]. Zaskarżonym orzeczeniem, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. organ uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2012 r. nr [...], mocą której orzeczono o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] nr [...] z [...] sierpnia 1977 r. w części dotyczącej działki o nr ewid. [...] (obecnie o nr ewid. [...] obr. [...] – przyjmując, iż skarżący tylko w tym zakresie posiada interes prawny), a w pozostałym zakresie umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym uregulowanym w art. 156 i nast. k.p.a. na wniosek skarżącego, który pismem z 19 marca 2007 r. zwrócił się o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Decyzją z 28 listopada 2012 r. Główny Inspektor orzekł po raz czwarty w niniejszej sprawie, zainicjowanej ww. wnioskiem, a wszystkie orzeczenia, które dotychczas organ ten wydał -na skutek wniesionych przez skarżącego odwołań od decyzji organu I Instancji- miały charakter kasatoryjny. Przy czym, dwie ostatnie decyzje tego organu (poprzedzające wydanie decyzji obecnie kontrolowanej przez Sąd), z [...] września 2009 r. i z [...] lipca 2010 r. wskazywały na potrzebę uzupełnienia akt postępowania o dokumenty niezbędne dla dokonania pełnej weryfikacji decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Orzekając ponownie w sprawie, na skutek ww. orzeczenia organu II instancji z [...] lipca 2010 r., Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z [...] lutego 2012 r. wskazał, że pomimo podjętych czynności nie dysponuje kompletną dokumentacją dotyczącą decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Stwierdził następnie, że brak kompletnych akt sprawy uniemożliwia przeprowadzenie przez organ analizy wskazanej decyzji Naczelnika Miasta [...] w przedmiocie zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności brak jest w aktach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji, a to uniemożliwia zbadanie decyzji z [...] sierpnia 1977 r. w aspekcie przepisu art. 21 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 18 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego.
Główny Inspektor w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2012 r. wskazał, iż Wojewoda [...] naruszył przepisy procesowe, albowiem nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego poprzez nie podjęcie kroków w celu uzyskania informacji, czy dla spornej inwestycji zostało dokonane wyznaczenie terenów budowlanych – na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Tym samym, ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegała prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy ww. przepisu art. 138 § 2 k.p.a., z przyczyn podniesionych przez ten organ.
-Wskazać w tym miejscu należy, iż stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przytoczonego unormowania wynika, iż organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasatoryjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten, zgodnie z omawianą regulacją prawną musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy i stanowczy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych. Musi również uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Przy czym, ustalając zaistnienie drugiej z wymienionych przesłanek organ odwoławczy nie może zapominać o uprawnieniu jakie przysługuje mu z mocy art. 136 k.p.a. (który umożliwia uzupełnienie postępowania na etapie II instancji). Dlatego też, w ocenie Sądu, stosując art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy winien rozważyć, czy zakres postępowania jest na tyle szeroki, że wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, albowiem jego uzupełnienie nie może odbyć się w oparciu o ww. art. 136, z uwagi na art. 15 k.p.a. i uregulowaną w nim zasadę dwuinstancyjności postępowania. Z powyższego wynika, iż organ odwoławczy przed wydaniem orzeczenia w sprawie winien rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem I instancji oraz możliwość ich naprawienia bez uszczerbku dla stron w postępowaniu odwoławczym. Wady popełnione na etapie I instancji można bowiem podzielić (kierując się przy tym obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą dwuinstancyjności i ww. art. 136) na takie, które organ odwoławczy może usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego oraz takie, które wymagają przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
-Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż Główny Inspektor nie naruszył w sprawie ww. art. 138 § 2 Kodeksu. Stosując omawiany przepis w niniejszej sprawie organ II instancji zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie sprawy i nie zgromadzenie wszystkich dokumentów dotyczących badanej decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Mając na uwadze treść wydanej w sprawie decyzji organu I instancji, jak i materiał dowodowy, który posłużył do jej wydania, Sąd uznał zastrzeżenia organu odwoławczego za zasadne, a w efekcie – decyzję wydaną na podstawie ww. art. 138 § 2 Kodeksu za prawidłową.
-Analizując sprawę należało zgodzić się z organem II instancji, iż w sprawie doszło do uchybienia na etapie I instancji polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich aspektów sprawy.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż badaną (w postępowaniu nieważnościowym) decyzją z [...] sierpnia 1977 r. organ, na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) oraz § 18 i 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), zatwierdził plan realizacyjny inwestycji budowy wyjść liniowych 15 kV ze stacji 110/15 kV kier. I [...], II [...], III [...], IV [...], V [...], VI [...] na terenie [...]. Zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (w brzmieniu z daty weryfikowanej decyzji), podstawą do ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej oraz rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach i na wsi. Stosownie do ust. 3 tego artykułu, plany realizacyjne oraz rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane projektów podlegają zatwierdzeniu przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. W myśl zaś ww. § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego właściwy organ stwierdza zgodność rozwiązań projektowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenia terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na wsi oraz z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Stosownie zaś do § 45 ust. 1 tego rozporządzenia, na wniosek inwestora właściwy organ jest obowiązany przed udzieleniem pozwolenia na budowę rozstrzygnąć podstawowe problemy urbanistyczne i architektoniczne oraz ochrony środowiska zamierzonej inwestycji budowlanej, w drodze wydania oddzielnej decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji lub o zatwierdzeniu planu zagospodarowania działki. Z powyższego wynika, iż badana decyzja zatwierdziła plan realizacyjny budowy wyjść liniowych, a przepisy powołane w podstawie prawnej tej decyzji wskazują na to, że wydając to orzeczenie organ winien był dysponować miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na wsi oraz warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Akta wskazują na to, iż w wyniku wcześniejszych decyzji kasatoryjnych Głównego Inspektora, Wojewoda Mazowiecki podejmował czynności celem ustalenia, czy na spornym terenie obowiązywał w dacie wydania badanej decyzji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zwrócił się w tym celu do Urzędu Miejskiego w [...], Starosty [...], Archiwum Państwowego [...]Oddział w [...]. Nadto, organ zwrócił się do Starosty [...] o odtworzenie akt sprawy dotyczącej badanej decyzji z [...] sierpnia 1977 r. Zwrócił się również do następcy prawnego inwestora o całość dokumentacji związanej z ww. decyzją, będącą w jego posiadaniu. Podjęte czynności nie ujawniły jednak planu, ale – co ważne – nie obejmowały pozostałych dokumentów, o których mowa w cyt. powyżej przepisach, w tym wyznaczenia terenów budowlanych oraz decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Rację ma zaś organ odwoławczy stwierdzając, że skoro z akt wynika informacja o braku miejscowego planu zagospodarowania w dacie wydania badanej decyzji na spornym terenie, to niezbędnym było wówczas uzyskanie wyznaczenia terenów budowlanych celem zatwierdzenia przedmiotowego planu realizacyjnego. Sam fakt, iż takie dokumenty nie zostały przywołane w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 1977 r. (wbrew treści skargi) jeszcze nie świadczy o tym, że ich nie było. Tym samym należało podjąć kroki w celu włączenia do akt sprawy ww. wyznaczenia terenów budowlanych. Niezbędne dla postępowania nieważnościowego jest bowiem ustalenie jaki stan prawny i faktyczny obwiązywał w dacie wydania badanej decyzji, w tym jakie dokumenty stanowiły podstawę jej wydania, a jakimi organ wówczas ewentualnie nie dysponował. Dlatego też Sąd zgodził się z oceną dokonaną w sprawie przez organ II instancji. Akta bezspornie wskazują na to, iż Wojewoda [...] nie ustalił prowadząc postępowanie, czy badana decyzja została wydana w oparciu o wyznaczenie terenów budowlanych wydane celem zatwierdzenia przedmiotowego planu realizacyjnego. Tym samym organ ten błędnie przyjął, że nie można w ogóle zweryfikować decyzji z [...] sierpnia 1977 r. i tylko z tego powodu uzasadnione jest wydanie orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji w części.
-Konkludując, Sąd uznał, iż uchybienia organu wojewódzkiego nie mogły być naprawione w postępowaniu odwoławczym. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia w istocie pełnego postępowania wyjaśniającego, nie może być bowiem sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ stanowi to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Tak też przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 31/10 (lex nr 745212). Podobnie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 672/10 (lex nr 1081834), wskazując na to, że "właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty." Podobnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 2086/10 (lex nr 1149301). W wymienionym orzeczeniu Sąd kasacyjny zauważył, iż "postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy, nie może zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ewentualnie w niezbędnym zakresie uzupełniającym materiał dowodowy zgromadzony przed organem niższej instancji. Nie może więc ono wchodzić w rolę postępowania administracyjnego ogólnego załatwiającego sprawę strony, ponieważ naruszałby to prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu."
-Dokonując takiej oceny Sąd wziął nadto pod uwagę, iż decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...]Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności badanej decyzji z [...] sierpnia 1977 r. w części, tylko dlatego, że nie dysponował kompletnymi aktami. Z tego powodu zaniechał jakiejkolwiek oceny kwestionowanego aktu, w tym nie rozważył tych zarzutów, które pod adresem wymienionej decyzji podnosił wnioskodawca tego postępowania.
W ocenie Sądu, brak pełnych akt sprawy nie może powodować całkowitego odstąpienia od zweryfikowania decyzji w kontekście przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. O ile można przyjąć, że brak pełnych akt sprawy uniemożliwia weryfikację decyzji w pełnym zakresie, to jednak nie niweczy jej całkowicie, co zupełnie umknęło organowi wojewódzkiemu w sprawie. Dlatego też Sąd przyjął, iż uznanie decyzji organu odwoławczego za wadliwą, oznaczałoby -w okolicznościach sprawy, w tym z uwagi na treść uzasadnienia decyzji I Instancji- przeniesienie postępowania wyjaśniającego tylko do jednej (drugiej) instancji, a to naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.
Jednocześnie warto w tym miejscu zauważyć, iż na podstawie uzyskanych informacji i zgromadzonych dokumentów należałoby w sprawie wyjaśnić (a tego, pomimo kilkuletniego postępowania nie uczyniono), co stanowiło podstawę decyzji z [...] sierpnia 1977 r., czy plan miejscowy, czy (w przypadku jego braku) wyznaczenie terenów budowlanych (...), jak i - czy dla tej inwestycji została w ogóle wydana decyzja o ustaleniu miejsca i warunków realizacji tej inwestycji. Przy czym, co wymaga raz jeszcze zauważenia, uzyskane w tym kontekście kategoryczne i jednoznaczne informacje o braku ww. aktów, winny w odpowiedni sposób zostać rozważone w świetle przesłanek nieważnościowych ( i nie mogą stanowić uzasadnienia dla odstąpienia od zbadania decyzji z [...] sierpnia 1977 r. w trybie nieważnościowym). W tym też kontekście Sąd zgadza się ze skarżącym, niemniej zauważa, iż nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania i nie można na tym etapie stwierdzić, że ww. akty w przypadku kwestionowanej decyzji z [...] sierpnia 1977 r. w ogóle nie występowały, i z tego powodu decyzja ta jest wadliwa w stopniu kwalifikowanym.
Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił argumentacji skargi podważającej konieczność wydania w sprawie kolejnego orzeczenia kasatoryjnego. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie kasatoryjne organu odwoławczego jest w istocie dla skarżącego korzystne, albowiem "powrót" postępowania do etapu I instancji, umożliwi wyjaśnienie sprawy w sposób rzetelny i z poszanowaniem zasady uregulowanej w art. 15 k.p.a.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło