VII SA/Wa 2665/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) - po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej - nie stwierdził u A. G. choroby zawodowej: zatrucia ostrego albo przewlekłego lub jego następstw wywołanego przez substancje wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmowne rozstrzygnięcie wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. N., Klinikę [...] [...] i [...], Oddział Chorób Zawodowych w [...] oraz orzeczenia lekarskiego Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez [...]Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] oraz oceny narażenia zawodowego dotyczących A. G.. W związku z wniesieniem przez A. G. wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia, sprawa była rozpatrywana przez Instytut Medycyny Pracy w [...]. Powyższa jednostka orzecznicza wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].03.2012 r. o braku podstaw do rozpoznania u Pani A. G. choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne. A. G. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w [...][...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] od dnia [...].07.1997 r. do dnia [...].08.2009 r. W ww. zakładzie pracowała na stanowisku laboranta: od [...].07.1997 r. do [...].12.2007r. oraz na stanowisku kontrolera jakości: od [...].01.2008 r. do [...].08.2009 r. Na obu powyższych stanowiskach wykonywała te same czynności służbowe, podczas których miała kontakt z fenolem, fornaldehydem, amoniakiem, tlenkiem węgla oraz pyłem włókien mineralnych. Jak wynika z Karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...].06.2011 r., sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...][...], w Zakładzie w [...], w którym A. G. świadczyła pracę, wykonane w latach 1998-2009 pomiary środowiska pracy: badania pyłów oraz badania czynników chemicznych (amoniaku, fenolu, formaldehydu, tlenku węgla) na stanowiskach laboranta oraz kontrolera jakości nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych. Nie kwestionując narażenia zawodowego A. G., lekarze orzecznicy jednostki orzeczniczej I, jak i II, stopnia orzekli brak podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej pod postacią zatrucia ostrego albo przewlekłego lub jego następstw wywołanego przez substancje chemiczne. Jak uzasadniono w orzeczeniu lekarskim nr [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...].07.2011r.: " Żadna z substancji używanych w procesach technologicznych i badaniach laboratoryjnych w zakładzie zatrudniającym badaną w latach 1997-2009 nie ma wpływu na układ krwiotwórczy. Powyższe ustalenia kliniczne oraz brak w środowisku pracy pani G.j czynnika szkodliwego, dla którego narządem krytycznym jest układ krwiotwórczy w tym białokrwinkowy, stanowią podstawę sformułowania orzecze lia o braku podstaw do rozpoznania wnioskowanej choroby zawodowej (...)". Rozpatrując spiawę w trybie odwoławczym, w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].03.2012 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...] podano: "Na podstawie analizy dokimentacji medycznej ustalono, że zaburzenia w obrazie biało- krwinkowym krwi obwodowej były stwierdzane już podczas badania wstępnego do pracy w firmie [...] [...] (...) W związku z powyższym nie można wiązać stwierdzanych zmian w obrazie białokrwinkowym krwi obwodowej z pracą w firmie [...] [...]. Dane o narażeniu zawodowym zawarte w karcie narażenia sporządzonej przez PP1S w [...][...]wskazują, że na stanowiskach pracy pacjentki nie było przekroczeń normatywów higienicznych dla stężeń amoniaku, formaldehydu, fenolu, tlenku węgla oraz pyłów sztucznych włókion mineralnych. Ponadto żadna z tych substancji nie powoduje zmian w układzie krwiotwórczym. Podsumowując, wyniki aktualnie wykonanych w Klinice [...] badań nie wykazały objawów charakterystycznych dla ostrego lub przewlekłego zatrucia wspomnianymi substancjami i w związku z tym brak jest podstaw do rozpoznania zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wywołanych przez substancje chemiczne". Po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. G. choroby zawodowej: zatrucia ostrego albo przewlekłego lub jego następstw wy wołanego przez substancje chemiczne Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] września 2012r. utrzymał w mocy decyzję w/w Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] [...]. Zdaniem organu odwoławczego do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznani u się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywana pracą. W przypadku A. G. powyższe przesłanki nie zostały spełnione wskazał organ odwoławczy. W dwóch jednostkach orzeczniczych zarówno I, jak i II stopnia, lekarze orzecznicy nie rozpoznali u ww. objawów charakterystycznych dla ostrego lub przewlekłego zatrucia lub ich następstw, a ponadto nie stwierdzili bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznawane u ww. zabui zenia w obrazie morfologicznym krwi obwodowej zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej u A. G. zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi procedurami, dotyczącymi rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a zaskarżona decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] [...] została wystawiona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu przez A. G. zarzutów, dotyczących orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w [...] oraz wyników przeprowadzonych badań lekarskich, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] poinformował że lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do oceny wpływu czynników szkodliwych w środowisku pracy na organizm ludzki. Przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Jednocześnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] poinformował, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa wnikać w sposób i tryb badań orzeczniczych, przeprowadzanych przez uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostki służby zdrowia. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że zakład pracy zatrzymał wyniki badań wstępnych, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że powyższy zarzut nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego nr [...] Instyutu Medycyny Pracy w [...], wyniki badań wstępnych były znane lekarzom orzecznikom, cyt.: "Na podstawie analizy dokumentacji medycznej ustalono, że zaburzenia w obrazie biało-krwinkowym krwi obwodowej były stwierdzane już podczas badania wstępnego do p-acy w firmie [...] [...]." A. G. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca stwierdziła, że orzeczenie zostało oparte na kserokopii karty badań wstępnych, która nie została poświadczona zgodnością z oryginałem. W karcie podane są trzy wskaźniki hematologiczne tj. z dnia [...].07.1997r, [...].07.1997r (data przeprawiona z dnia [...].07. 1997r na [...].07.1997r) i [...].08.1997r. W orzeczeniu natomiast podany jest tylko jeden wskaźnik hematologiczny tj. z dnia [...].07.1997r. Wskazała również, że nie istnieją żadne dowody na to, iż kiedykolwiek przed narażeniem zawodowym w fabryte [...] w [...] występowały- zaburzenia białych krwinek. Wyniki badań krwinek białych były stałe i nie zmieniały się (wyjątkiem są ciąże i operacje gdzie jest to stan zmienny). Zdaniem Skarżącej pierwszy i drastyczny spadek białych krwinek wystąpił w zakładzie pracy [...] w [...] po wstępnych badaniach lekarskich przeprowadzonych w dniach [...].07.1997-[...].07.1997r Stwierdziła również, że przy całym szacunku dla lekarzy orzeczników, jej zdaniem, zaburzenia pracy wewnętrznych narządów ciała nie były zaburzeniami somatyzacyjnymi na tle nerwicowym i nadal trwa leczenie następstw przewlekłych zatruć toksycznych i metabolicznych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 235² Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 235² Kodeksu Pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki: musi zostać stwierdzona choroba wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, uprawniona do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową, oraz nie zostanie przekroczony - wymieniony w wykazie chorób zawodowych okres, uprawniający do jej rozpoznania. Należy jednak podkreślić, że rozpoznawanie chorób zawodowych stanowi przede wszystkim zagadnienie medyczne i orzeczenia lekarskie są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Organy sanitarne wbrew orzeczeniu lekarskiemu nie mogły dokonać rozpoznania choroby i ustalić, że występujące u skarżącej schorzenie stanowi chorobę zawodową. Jednocześnie wskazać należy, iż organy dokonały prawidłowej oceny, czy wydane orzeczenia lekarskie uwzględniły okoliczności sprawy wymagające wyjaśnienia. Organ skorzystał z możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a posiadany materiał pozwalał mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Orzeczenia lekarskie, odniosły się do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W sposób przekonujący wyjaśniały stawiane przez skarżącą wątpliwości. Kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest bowiem wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia tych objawów z narażeniem na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria, nie tylko medyczne ale i formalne. Oznacza to, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Należy zwrócić uwagę, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają bowiem specjalistycznej wiedzy medycznej pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 246/12, z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1230/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.