VII SA/Wa 2665/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak - Podsiadły, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić niedopuszczalność odwołania, jeśli strona uzupełniła braki formalne po terminie, ale przed wydaniem postanowienia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stwierdzić niedopuszczalności odwołania, jeśli strona uzupełniła braki formalne po terminie wyznaczonym w wezwaniu, ale przed wydaniem postanowienia o niedopuszczalności. W takiej sytuacji uzupełnienie braków powinno być traktowane jako skuteczne, a podanie uznane za wniesione w dacie uzupełnienia.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda wezwał Wspólnotę do uzupełnienia braków formalnych odwołania, wzywając do przedłożenia uchwały o powołaniu członków zarządu. Wezwanie zostało doręczone dwóm członkom zarządu w różnych terminach. Wspólnota uzupełniła braki po terminie, licząc od daty doręczenia pierwszemu członkowi zarządu, ale przed wydaniem postanowienia przez Wojewodę. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu. WSA uchylił postanowienie Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "Kpa", w związku z art 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r poz. 1409 z późn. zm.), w związku z odwołaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę budynku hotelowego położonego przy ul. [...] w [...] ze zjazdem z ul. [...], na dz. nr ew. [...],[...] z obr. [...]- stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, iż pierwszy etap postępowania odwoławczego to postępowanie wstępne. Organ odwoławczy w tym postępowaniu podejmuje czynności mające na celu ustalenie zaistnienia przesłanek formalnych dopuszczalności odwołania. Niedopuszczalność taka może wynikać z przyczyn przedmiotowych lab podmiotowych.
Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych tj. niedopuszczalności odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek jej stwierdzenia w formie postanowienia.
W niniejszej sprawie Prezydent m. [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] , pozwolenia na budowę budynku hotelowego położonego przy ul. [...] w [...] ze zjazdem z ul. [...], na dz. nr ew. [...],[...] z obr. [...].
Od ww. decyzji Prezydenta m. [...] odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] reprezentowana przez Panią A. K. oraz Pana J. P..
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 64 § 2 Kpa, pismem z dnia [...] lipca 2015 r., wezwał Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] reprezentowaną przez Panią A. K. oraz Pana J. P., do usunięcia braków formalnych odwołania z dnia [...] czerwca 2015 r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowego wezwania, poprzez przedłożenie oryginalnej bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" o powołaniu członków zarządu, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy ww. wezwanie zostało odebrane przez członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] Pana J. P. w dniu [...] lipca 2015 r., jak również przez drugiego członka zarządu Panią A. K. w dniu [...] sierpnia 2015 r.
W dniu [...] sierpnia 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] repr. przez Pana J. P. nadała w palcówce operatora pocztowego, z uchybieniem terminu, pismo stanowiące odpowiedź na ww. wezwanie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Wynika to z faktu, iż za dzień, od którego należy liczyć termin do wniesienia stosownych uzupełnień przyjąć należy wyłącznie datę jej doręczenia pierwszemu z członków zarządu, gdyż właśnie wtedy Wspólnota dowiedziała się o wezwaniu - zostało ono jej doręczone. Stąd, ostatni dzień do uzupełnienia braków formalnych odwołania przypadał na dzień 3 sierpnia 2015 r. Podczas, gdy pismo z dnia 30 lipca 2015 r., stanowiące uzupełnienie braków formalnych podania zostało nadane w placówce poczty polskiej w dniu 4 sierpnia 2015 r., a więc po terminie.
Zgodnie z art. 45 Kpa, doręczenia dla Wspólnoty winny być dokonywane na ręce osoby ją reprezentującej, czyli członka zarządu, zaś w sytuacji, gdyby Wspólnota posiadała biuro (lokai siedziby) doręczenie byłoby skuteczne nawet na ręce pracującej tam osoby, np. sekretarki W postępowaniu administracyjnym skuteczne jest doręczenie do jednej tylko osoby "uprawnionej do odbioru pisma" ( wyrok NSA z dnia 24 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 1071/99). Okoliczność, że organ dokonał osobnego doręczenia wezwania Pani A. K. oraz Panu J. P. w różnych datach nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny początku biegu terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie, gdyż niekwestionowaną zasadą w odniesieniu do działania organów osoby prawnej (a także ułomnej osoby prawnej) jest to, że "co jest znane (lub co powinno być znane) jednemu członkowi wieloosobowego organu, musi być traktowane jako znane (lub jako to, co powinno być znane) całemu organowi". Dokonanie odbioru drugiego egzemplarza tego samego wezwania w dniu 1 sierpnia 2015 r., przez drugiego członka zarządu Wspólnoty Panią A. K. - niewątpliwie także będącego osobą upoważnioną do odbioru pism z racji funkcji, nie skutkuje otwarciem nowego terminu do uzupełnienia braków formalnych podania od tejże daty. Dla biegu terminu do dokonania przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] stosownych uzupełnień liczy się, tylko ta pierwsza data, a więc dzień 27 lipca 2015 r.
W związku z czym Wojewoda [...] uznał, że odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych podania zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Dalej Wojewoda wskazał, że w przypadku nieusunięcia braków formalnych odwołania organ II instancji wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co lepiej zabezpiecza stronie możność ochrony jej praw w postępowaniu odwoławczym niż instytucja pozostawienia podania bez rozpoznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1814/10).Pozostawienie odwołania bez rozpoznania stanowi jedną z postaci stwierdzenia niedopuszczalności odwołania przewidzianą w art. 134 Kpa (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 1992 r., sygn. akt III SA 261/92; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 1993 r., sygn. akt SA/Kr 1988/92; wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt.: III SA 1161/97; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 4842/97).
Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zasadnym jest stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia przedmiotowego odwołania.
Skargę na to postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. Art. 64 § 2 w związku z art. 134 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "KPA"), poprzez wydanie Zaskarżonego postanowienia, a tym samym stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (dalej jako "Odwołanie") wniesionego przez Skarżącą od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę (dalej jako "Pozwolenie na budowę"), mimo, iż braki wskazane w wezwaniu Organu z dnia [...] lipca 2015 roku (znak [...]) (dalej jako "Wezwanie") nie dotyczyły wynikających z przepisów prawa wymagań dla odwołania, a zatem brak było podstaw do zastosowania przez Organ rygoru z art. 64 § 2 KPA;
2. Art. 134 w związku z art. 64 § 2 KPA, poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, mimo, że Skarżąca uzupełniła braki wskazane
w Wezwaniu Organu przed wydaniem Zaskarżonego postanowienia, a zatem brak było podstaw do wydania Zaskarżonego postanowienia.
Podnosząc te zarzuty skarżąca Wspólnota wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują, zatem skarga podlega uwzględnieniu.
Przepisy dotyczące odwołania zawarte w Rozdziale 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie określają warunków jakim powinien odpowiadać taki środek odwoławczy. Skoro zatem brak jest szczegółowego uregulowania to odwołanie powinno odpowiadać ogólnym wymaganiom stawianym podaniom. Taki wniosek należy wyprowadzić z treści art. 63 k.p.a. Reguluje on formę i wymagania stawiane podaniom. Jak wynika z art. 63 § 1 k.p.a. podanie w rozumieniu tej ustawy jest pojęciem szerokim i obejmuje: żądania, wyjaśnienia, odwołania i zażalenia, a § 3 tegoż przepisu stanowi, że podanie wniesione pisemnie lub ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego. W przypadku braku spełnienia przez odwołanie wymogów co do warunków określonych w § 2 i w § 3 zastosowanie ma art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom określonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków, w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z art. 63 § 2 wynika między innymi, że pismo powinno zwierać wskazanie co do osoby ( podmiotu ) od której pochodzi.
Pierwszą czynnością organu, do którego pismo wpływa jest ustalenie od kogo pochodzi pismo.
Dalej należy wskazać, że osoby prawne działają przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie (art. 38 k.c.). Do tworzenia i urzeczywistniania woli osoby prawnej powołane są osoby fizyczne wchodzące w skład jej organów, zaś działania jednostek sprawujących funkcje organu są traktowane jako działania samego podmiotu, o ile mieszczą się w granicach kompetencji danego organu oraz podjęte są jako działania organu.
Oznacza to, że za skuteczne należy uznać tylko te pisma , które zostały podpisane przez osoby wchodzące w skład uprawnionego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu.
Z tego względu należyte udokumentowanie umocowania przez osoby składające pismo jest podstawą oceny skuteczności jego wniesienia i prawidłowe określenie podmiotu wnoszącego pismo.
W przypadku braków podania we wskazanym wyżej zakresie zasadnym jest skorzystanie z uregulowania zawartego w art. 64 § 2 kpa.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że jak wskazuje się w orzecznictwie, rygor, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. odnosi się tylko do nieusunięcia braków pisma, nie zaś do usunięcia braków wskazanych w wezwaniu po wyznaczonym terminie. Tak więc w sytuacji, gdy strona usunęła brak po terminie określonym art. 64 § 2 k.p.a., lecz przed wysłaniem do strony pisma informującego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, stosowanie przepisu nie jest dozwolone. Regulacja zawarta w art. 64 § 2 k.p.a. nie może być jednak odczytywana tak, że uchybienie terminowi określonemu tym przepisem nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W związku z tym w orzecznictwie przyjął się pogląd, że uzupełnienie braków pisma po terminie wyznaczonym wezwaniem, skutkuje przyjęciem, że podanie wniesiono w dacie uzupełnienia braków. Za termin wniesienia żądania uznać należy zatem termin uzupełnienia jego braków w trybie określonym art. 64 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2184/13; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w badanej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Takie stanowisko rodzi z jednej strony konieczność respektowania wymogów formalnych procedury, z drugiej chroni prawa strony przed nadmiernie rygorystycznym stosowaniem przepisów proceduralnych.
Poczynione wyżej rozważania prowadzą do wniosku, że organ prawidłowo wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do uzupełnienia braków formalnych. Z drugiej jednak strony, wobec usunięcia przez stronę tego braku, chociaż po wskazanym przez organ terminie ale przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, nie można było uznać, że uzupełnienie to pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Jak wskazuje przywołane wyżej orzecznictwo sytuacja taka uniemożliwia zastosowanie konsekwencji określonej w art. 64 § 2 kpa.
Z tych powodów zaskarżone postanowienie należało uchylić.
Rzeczą organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie ocena skutków uzupełnienia wezwania określonego w art. 64 § 2 kpa po terminie w przepisie tym wskazanym.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło