VII SA/Wa 2685/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-08
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która utrzymuje się z emerytury w wysokości 1800 zł netto miesięcznie, ponosząc miesięczne koszty utrzymania domu w wysokości 700-800 zł i wydatki na wyżywienie, odzież i obuwie w wysokości 900-1000 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, iż pomimo ograniczenia wydatków do niezbędnych, uniemożliwia jej ponoszenie kosztów sądowych. Koszty sądowe nie mogą być traktowane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia, a prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy ich poniesienie wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 120 m2, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1800 zł netto miesięcznie. Wymieniła miesięczne wydatki na opłaty mieszkaniowe (700-800 zł) oraz wyżywienie, odzież i obuwie (900-1000 zł). Wpis sądowy, do którego była zobowiązana solidarnie z innymi skarżącymi, wynosił 100 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania B. J. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. J., J. J., J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części postanawia: odmówić przyznania B. J. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 25 stycznia 2018 r. B. J. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż B. J. posiada dom o powierzchni 120 m2. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1800 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki B. J. wymieniła: opłaty mieszkaniowe – 700-800 zł, wydatki na wyżywienie, odzież, obuwie – 900-1000 zł miesięcznie.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być traktowane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego wnioskodawcy, a więc gdy skutkowałoby pozbawieniem możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb. Strona winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009 r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011 r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110).
W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w niniejszej sprawie.
B. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 25 stycznia 2018 r., w wysokości 100 zł, do którego uiszczenia zobowiązana jest solidarnie z J. J. i J. J..
Oznacza to więc, że ciężar uiszczenia wpisu od zażalenia, podobnie jak i innych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, rozkłada się na wszystkich skarżących, a strony mogą ustalić między sobą udział w powyższych kosztach, stosownie do ich możliwości płatniczych.
Jak wynika z wniosku złożonego na urzędowym formularzu, B. J. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów mających stały charakter - z emerytury w wysokości 1800 zł netto miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. W ocenie referendarza sądowego B. J. nie wykazała bowiem w sposób przekonujący, iż jej sytuacja finansowa jest tak trudna, że pomimo ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych uniemożliwia ponoszenie kosztów sądowych ciążących na niej solidarnie z dwoma pozostałymi skarżącymi.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło