VII SA/Wa 2697/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-05
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak -Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli nie ustalił, czy roboty budowlane były prowadzone w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli nie ustalił, czy roboty budowlane były prowadzone w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tryb naprawczy z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest możliwy tylko wtedy, gdy prace budowlane były prowadzone legalnie, tj. w terminie określonym w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. W przeciwnym razie, w przypadku robót prowadzonych po wygaśnięciu pozwolenia, należy zastosować tryb z art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego (zmiana wysokości, kubatury i liczby kondygnacji budynku). Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i nałożył nowy obowiązek. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nierzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności nieustalenie, czy decyzja o pozwoleniu na budowę nie wygasła z powodu przerw w budowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak -Nowakowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – k.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania M.W.od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.Nr [...]z dnia [...].06.2011r. - nakładającej na K.W.obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie projektu zagospodarowania działki nr ew. [...]przy ul. [...]w R.- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623) nałożył na K.W.obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr ew. [...]przy ul. [...]w R..
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W trakcie czynności kontrolnych ustalono, że na działce nr ew. [...]przy ul. [...]w R.realizowana jest budowa w oparciu o decyzję Wójta Gminy R.Nr [...]z dnia [...].08.1998r. znak: [...]zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na dokończenie budowy budynku mieszkalnego. Budowa nie jest zakończona - I piętro jest w stanie surowym zamkniętym. Roboty wykonano z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją. W trakcie oględzin stwierdzono, że podczas budowy zmieniono wysokość budynku, zwiększono kubaturę i liczbę kondygnacji. Stanowi to istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.postanowieniem Nr [...]z dnia [...].12.2010r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie w/w budynku oraz nakazał przedstawienie w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.
Zażalenie na w/w postanowienie w ustawowym terminie złożył M.W., wnosząc o jego uchylenie.
W dniu [...].02.2011r. [...]WINB postanowieniem Nr [...]uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 06.04.2011r. organ powiatowy przesłuchał świadków w siedzibie organu. Następnie postanowieniem Nr [...]z dnia [...].04.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]przy ul. [...]w R.oraz nakazał przedstawienie w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.
Zażalenie na w/w postanowienie w ustawowym terminie złożył M.W., wnosząc o jego uchylenie.
Postanowieniem Nr [...]z dnia [...].07.2011r. [...]WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Następnie decyzją Nr [...]z dnia [...].06.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.nałożył na K.W.obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P.projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie projektu zagospodarowania działki nr ew. [...]przy ul. [...]w R..
Po rozpatrzeniu odwołania M.W.od powyższej decyzji, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w myśl art. 36 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r., istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budową jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Katalog odstąpień uznawanych przez ustawodawcę za istotne określony został (poprzez negację) w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. W brzmieniu tego przepisu za istotne odstąpienie ustawodawca uznał odstąpienie dotyczące:
1) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu,
2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
3) (uchylony),
4) (uchylony),
5) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
7) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
oraz wymagające uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi.
Organ powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22.11.2005r., sygn. akt. VII SA/Wa 600/05 zgodnie z którym kwestia oceny "istotności odstąpienia" pozostawiona została uznaniu administracyjnemu. Istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego będzie takie odstąpienie, które spowoduje zmianę ustalonych w decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zmianę przeznaczenia obiektu budowlanego, jego usytuowania oraz zmianę warunków określonych w art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane.
Organ podał, że K.W.będąca inwestorem budowy budynku mieszkalnego odstąpiła od warunków decyzji Wójta Gminy R.Nr [...]z dnia [...].08.1998r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na dokończenie budowy. Wprowadzone w trakcie budowy zmiany polegały na podniesieniu wysokości budynku oraz zwiększeniu kubatury i liczby kondygnacji mieszkalnych. Zmiany powyższe uzasadniają stwierdzenie, że nastąpiło istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego.
W ocenie organu, zmiany stwierdzone w trakcie analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazują na naruszenie dyspozycji art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W/w odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mają znamiona istotnych.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budową - właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Organ stwierdził, iż przedłożenie w PINB w P.projektu budowlanego zamiennego ma odzwierciedlić stan, jaki powstał w wyniku dokonania istotnych odstępstw oraz umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności z przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian. Jeśli bowiem wykonane roboty budowlane czynią zadość przepisom techniczno - budowlanym to możliwe będzie zatwierdzenie przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Zdaniem [...]WINB błędnie organ powiatowy nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wyłącznie w zakresie zagospodarowania działki, podczas gdy dokonane odstępstwa dotyczyły charakterystycznych parametrów obiektu.
Organ podkreślił, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie wykazano, że K.W.prowadziła roboty budowlane, mimo wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważył, że budynek na obecnym etapie prac wykonany został na podstawie decyzji Wójta Gminy R.Nr [...]z dnia [...].08.1998r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na dokończenie budowy, a decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym.
Organ II instancji wskazał, że nie jest właściwy do oceny prawidłowości wydanego pozwolenia na budowę oraz ewentualnego jego wygaśnięcia. Zdaniem [...]WINB, kwestią tą winien się zajmować właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ zauważył, że Starosta P., który wydał w 2007r. nowy dziennik budowy - stwierdzając, iż roboty budowlane były prowadzone z przerwami dłuższymi niż 2 lata - powinien był wydać decyzję o wygaśnięciu decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie nie miało miejsca, stąd w ocenie [...]WINB należy domniemywać, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie stwierdził okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodał, że fakt ewentualnego stwierdzenia jej wygaśnięcia należy uznać jako przyszły i niepewny.
Organ stwierdził, że w sytuacji, kiedy inwestor prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego (nie stwierdzono jej nieważności lub wygaśnięcia), nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji niewłaściwe byłoby, zgodnie z żądaniem M.W., wszczęcie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki obiektu. Tym samym organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w przypadku, gdy inwestor realizując obiekt budowlany w sposób istotny odstąpił od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, zasadne jest wszczęcie postępowania naprawczego, warunkowanego odpowiednimi przepisami Prawa budowlanego, mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.W..
Skarżący zarzucił, iż postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego nie doprowadziło do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ I instancji zebrał w sprawie szczątkowy materiał dowodowy, przesłuchał jednego świadka - A.R.i pomimo, że zeznania świadka były sprzeczne z zapisami w dzienniku budowy, organ nie ustosunkował się do tak złożonych zeznań i nie dążył do wyjaśnienia sprawy. W ocenie skarżącego, organy I i II instancji naruszyły tym samym rażąco art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Skarżący podniósł, iż organy nie wzięły również pod uwagę, że inwestorka wykonała rozbiórkę bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę. Stwierdził, że K.W.samowolnie nadbudowała budynek bez wymaganego pozwolenia na budowę, a wcześniej bez decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę dokonała rozbiórki na III-ciej kondygnacji, zatem niniejsze postępowanie nie może być prowadzone na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Samowolna nadbudowa wiązała się z rozbiórką dachu i ścian. Ściany i dach były wybudowane zgodnie z pierwszą decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...]z dnia [...].04.1983 r., natomiast w 2005 r. inwestorka samowolnie rozebrała tę część domu. Skarżący wskazał, że samowolną rozbiórkę i nadbudowę K.W.wykonała bez jego zgody, a gdyby planowała legalnie wykonać nadbudowę, to powinna uzyskać zgodę wszystkich właścicieli tego domu przed wykonaniem robót budowlanych.
W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie naruszone zostały art. 51 i 50 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie, ponieważ inwestorka wykonywała roboty budowlane, mimo wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...]z dnia [...].08.1998 r. wygasła, ponieważ inwestorka w latach 1998-2005 nie wykonywała żadnych robót budowlanych. Organ I instancji okoliczności tej nie zbadał, chociaż powinien. Skarżący zarzucił również, że inwestorka nie przedstawiła dziennika budowy, który powinien być podstawowym dokumentem odzwierciedlającym działania podejmowane w trakcie budowy.
Zdaniem skarżącego, wobec zaistniałych w postępowaniu wątpliwości w kwestii ważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organy nadzoru budowlanego I i II instancji nie mogą swojej decyzji jedynie opierać na okoliczności wydania w 2007r. przez Starostę P. dziennika budowy. Organy naruszyły zasadę oficjalności (art. 7 i 75 K.p.a), według której organy administracji publicznej są zobowiązane podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczać za dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Skarżący podniósł, iż do kompetencji organów nadzoru budowlanego należy również badanie prawidłowości postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień (art. 84a ust. 2Prawo budowlane). Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego zobowiązany jest kontrolować działania starosty (art. 84b ust. 1 Prawo budowlane). Tym samym organy nadzoru budowlanego I i II instancji powinny podjąć wszelkie czynności służące wyjaśnieniu sprawy, w tym zbadać czy zachodzą podstawy do wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, czego nie uczyniły.
Ponadto skarżący zarzucił, że organ I i II instancji naruszył art. 75 § 1, art. 78 § 1 k.p.a., nie przeprowadzając dowodu ze zgłaszanych wniosków dowodowych: wniosku o przesłuchanie stron postępowania i wykonawcy samowolnej nadbudowy. Organ nie dopuścił zeznań świadków mogących doprowadzić do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzestając na niepełnym, nasuwającym wiele wątpliwości i nie wyjaśniającym sprawy przesłuchaniu jednego świadka. Skarżący zakwestionował również wykonaną ocenę techniczną wskazując, że zawiera nieprawdziwe informacje i jest niepełna.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1628). Przepis ten umożliwia właściwemu organowi, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nałożenie w drodze decyzji obowiązku sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Podkreślenia wymaga, że tryb określony w powyższym przepisie znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę, którego moc obowiązująca jest niewątpliwa. W rozpatrywanej sprawie inwestorka prowadziła roboty budowlane z odstąpieniem od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzję Wójta Gminy R.z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...]. Organy nadzoru budowlanego nie ustaliły jednak, czy prace były prowadzone w okresie ważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasadny jest zatem zarzut skargi w tym zakresie, bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, które pozwoliłoby na stwierdzenie, iż roboty budowlane - aczkolwiek przy odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego - były prowadzone przez inwestorkę legalnie.
Wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, tj. w dniu [...] sierpnia 1998 r., decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Przepis ten został znowelizowany ustawą z dnia 26 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 145, poz. 914) i otrzymał wówczas brzmienie: "Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.". Jednocześnie w art. 2 ustawa nowelizująca zastrzegła, iż do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. do dnia 23 sierpnia 2008 r., stosuje się przepisy tej ustawy.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż obowiązkiem organów, orzekających o nałożeniu na inwestorkę obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego, było bezsporne ustalenie, czy w sprawie mógł znaleźć zastosowanie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jak już bowiem wskazano na wstępie, procedura naprawcza wobec dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego ustanowiona w tym przepisie jest możliwa wyłącznie wówczas, gdy prace budowlane były prowadzone przez inwestora z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 cytowanej ustawy. Organ poprzestając wyłącznie na zeznaniach świadka, które skarżący poddaje w wątpliwość z uwagi na ich niespójność z zapisami w dzienniku budowy, naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., zobowiązujące organ administracji publicznej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego.
Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa wówczas, gdy budowa niewątpliwie została przerwana na określony czas, przy czym czasu przerwy w budowie nie można domniemywać. Przyczyną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest upływ czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego, których odzwierciedlenie następuje poprzez wpisy w dzienniku budowy. W dzienniku wskazuje się czynności i daty ich podjęcia, wobec czego dla dokonania oceny, czy roboty budowlane były prowadzone w oparciu o istniejącą w obrocie prawnym decyzję o pozwoleniu na budowę, tj. decyzję, która nie wygasła na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, zasadniczym dowodem jest dziennik budowy. Inwestor rozpoczynający roboty budowlane po upływie terminu określonego w cytowanym przepisie, liczonego od dnia, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, lub który przerwał budowę na czas dłuższy niż w nim wskazany, powinien być traktowany jak osoba, która nie posiada pozwolenia na budowę wymaganego przepisem art. 28 Prawa budowlanego. Konsekwencją powyższego jest w takiej sytuacji konieczność zastosowania trybu określonego w art. 48 ww. ustawy.
Zauważyć również należy, w odniesieniu do stanowiska prezentowanego przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja wydawana w trybie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter deklaratoryjny. Uregulowanie zawarte w cytowanym przepisie wymaga wprawdzie wydania odrębnej decyzji, której celem jest potwierdzenie zaistnienia skutków prawnych wynikających z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, jednak pamiętać trzeba, że skutek zasadniczy, tj. utrata mocy obowiązującej pozwolenia na budowę, związany jest z upływem czasu określonym w ustawie.
Nie przesądzając zatem trybu, w jakim organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie, ponownie rozpoznając sprawę organ ustali bezspornie, czy roboty budowlane przy przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym były prowadzone przez inwestorkę w dacie ważności pozwolenia na budowę.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło