VII SA/Wa 2702/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T. P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez T. P. jest decyzja Wojewody [...] z [...] października 2012 r. nr [...], którą Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcje mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] arkusz mapy [...] przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].09.2008 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcje mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] arkusz mapy [...] przy ul. [...] w [...]. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania K. A. K., decyzją z dnia [...].11.2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].09.2008 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę w/w budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. A. K. - właścicielki sąsiedniej nieruchomości, wyrokiem z dnia 21 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1218/10 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2008 r. znak: [...]. Wyrok ten stał się prawomocny, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r. oddalającym skargę kasacyjną T. P. Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazując na istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i zachodzącą konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] września 2012r. znak: [...] postanowił umorzyć postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcje mieszkaniową, usługowo- handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] arkusz mapy [...] przy ul. [...] w [...], biorąc pod uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził przyjęcie zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania przez T. P. w dniu [...].09.2010r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań T. P. i K. A. K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...], wskazując w uzasadnieniu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowana jest konsekwentnie zasada, w myśl której w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 kpa ulec umorzeniu. Wojewoda wskazał przy tym na wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1883/08. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Wojewody [...], skarżący – T. P., zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 7, art. 77, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podnosząc powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, iż w sprawie realizowanej przez niego rozbudowy i nadbudowy budynku zapadł wyrok, którym organ orzekający był związany (wyrok z 21 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1218/10). Z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, iż zasadniczą wadą pierwszego postępowania odwoławczego było nierozpoznanie całości zarzutów odwołania. Tym samym, jak wskazał skarżący, Wojewoda powinien ponownie rozpoznać odwołanie i odnieść się do wszystkich zarzutów. W konsekwencji skarżący zarzucił, iż Wojewoda nie wykonał wyroku Sądu, zaniechał wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i wydania decyzji merytorycznej lecz uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na skutek powołanej decyzji kasacyjnej nr [...] z dnia [...].08.2012 r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję z dnia [...].09.2012 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę co zdaniem skarżącego nie załatwiło sprawy merytorycznie. Skarżący poinformował, że decyzję kasacyjną Wojewody nr [...] z dnia [...].08.2012 r. zaskarżył do sądu administracyjnego, zaś rozpatrzenie skargi, jego zdaniem, ma istotne znaczenie dla oceny prawidłowości decyzji obecnie wydanej przez Prezydenta Miasta [...] o umorzeniu postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z [...] września 2012 r., skarżący podtrzymał w całości wnioski i zarzuty skargi oraz wskazał wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2013r. sygn akt 2260/12 uchylający decyzję Wojewody [...] z 24 sierpnia 2012 r. nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania K. A. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2008 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd podzielił zarzuty w niej podniesione, uznał bowiem, iż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów procesowych, co skutkowało wadliwym zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a., jak również naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Przypomnienia wymaga, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...] z [...] października 2012 r. wydana po rozpatrzeniu odwołań T. P. i K. A. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2012 r. znak[...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcje mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] arkusz mapy [...] przy ul. [...] w [...]. Przypomnienia wymaga również , iż Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie w w/w sprawie w wyniku uchylenia przez Wojewodę [...] jego decyzji z dnia [...].09.2008 r. Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę ww. budynku oraz że kasatoryjna decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2013r. Nr [...] została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lipca 2013r. sygn akt 2260/12. Sąd uchylił decyzję Wojewody i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na dzień orzekania w niniejszej sprawie wyrok ten był nieprawomocny. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., w szczególności z tego powodu, iż w żadnym miejscu uzasadnienia tego orzeczenia organ nie wskazał przyczyn, dla których wskazaną regulację zastosował. Nie podał na jakiej podstawie przyjął za konieczne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oęganowi I instancji, nie odniósł się do przesłanek wynikających z przywołanego przepisu i nie wyjaśnił, czym kierował się wydając rozstrzygnięcie przewidziane w ww. normie prawnej. Ograniczył się do bardzo ogólnikowych stwierdzeń mających świadczyć o tym, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów procesowych oraz, że sprawa wymaga uzupełnienia materiału dowodowego, ale już nie wskazał w jaki sposób i w jakim kierunku to uzupełniające postępowania miałoby być przeprowadzone, jak również nie wykazał, że zakres tego postępowania uzasadnia zastosowanie ww. art. 138 § 2. Tak skonstruowane uzasadnienie decyzji nie tylko powoduje, że decyzja ta wymyka się spod kontroli Sądu, ale też wskazuje na bardzo pobieżną analizę sprawy przez organ odwoławczy. Wskazał przy tym, iż kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1218/10. Wyrok ten jest prawomocny, a to oznacza, że tak organ jak i Sąd orzekając w niniejszej sprawie jest nim związany. Wskazanym wyrokiem Sąd uchylił poprzednią decyzję Wojewody wydaną w tej sprawie, utrzymującą w mocy decyzję I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy procesowe, albowiem nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, a te - dotyczące odprowadzania wód opadowych oraz ilości miejsc postojowych, z uwagi na ustalenia decyzji o warunkach zabudowy w przypadku tych ostatnich - mogą mieć istotne znaczenie i wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd zarzucił organowi odwoławczemu, iż ten nie dokonał szczegółowej analizy materiału dowodowego. Co ważne, Sąd I instancji uznał, że dla prawidłowego załatwienia sprawy wystarczające jest uchylenie tylko zaskarżonej decyzji, i nie skorzystał z uprawnienia jakie daje art. 135 p.p.s.a. i nie uchylił również decyzji I instancji o pozwoleniu na budowę. Uzasadniając swój wyrok z dnia 18 lipca 2013r. Sąd wskazał, że na skutek zapadłego w sprawie wcześniejszego wyroku Wojewoda obowiązany został do ponownego rozpatrzenia odwołania K. A. K. i odniesienia się do zarzutów w nim sformułowanych, a dotyczących ilości i lokalizacji miejsc postojowych oraz sposobu odprowadzania wód opadowych z inwestycji. Te bowiem, jak stwierdził Sąd, nie zostały rozważone. Przy czym, z powyższego nie wynika jeszcze, aby sprawa wymagała przekazania do organu I instancji. Samo więc wskazanie na treść uzasadnienia powyżej przytoczonego wyroku Sądu nie stanowi o zasadności zastosowania art. 138 § 2 k.p,a.. Należy także w tym miejscu zauważyć, iż ww. wyrok Sądu I instancji został utrzymany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 94/11. Z obu tych orzeczeń Sądów wynika, że w sprawie nie dokonano odpowiednich sprawdzeń przewidzianych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z powyższymi wyrokami Sądu z dnia 21.09.2010r. sygn akt VII SA/Wa 1218/10 oraz z dnia 18.07.2013 r. sygn akt 2260/12 wskazać nalezy, że po pierwsze istnieje ( po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 18.07.2013r.) prawdopodobieństwo, że odżyje odwołanie K. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2008 r. Nr [...] znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], po drugie Sąd orzekający wyrokiem z dnia 18.07.2013 wskazał, że Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie K. K. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2008r. nie wykonał wytycznych wynikających z wyroku Sądu z dnia 21.09.2010r. sygn akt VII SA/Wa 1218/10. Stosownie zaś do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Uchybienie przez organ administracyjny przepisowi art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie kolejnej skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w w/w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1, 2, 3 i 4 sentencji. Na zasadzie art. 250 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach dla pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu.