VII SA/Wa 2757/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-06

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie uzupełniła wezwania organu o dodatkowe dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji majątkowej, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazać swoją trudną sytuację materialną. W przypadku, gdy oświadczenie strony jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, a strona nie uzupełnia wezwania organu o dodatkowe dokumenty i informacje, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga udowodnienia niemożności poniesienia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wraz ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała, że w jej gospodarstwie domowym jest mąż i troje małoletnich dzieci, a jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie męża. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodów, jednak skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. T. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić E. T. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. E. T. wraz ze skargą na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż i troje małoletnich dzieci. Skarżąca wskazała, że posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,16 ha. E.T. oświadczyła, że pracuje tylko mąż, otrzymując wynagrodzenie w wysokości 1860 zł brutto. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania E. T. prawa pomocy, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i dokładny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. zobowiązano E. T. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - wskazanie, czy oprócz wykazanych w złożonym wniosku dochodów skarżąca lub jej mąż uzyskują inne dochody, np. z działalności gospodarczej; jeśli tak, w jakiej wysokości, - nadesłanie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez męża skarżącej, - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych męża skarżącej za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego skarżącej / męża skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wskazanie, czy skarżąca podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje z tego tytułu, - podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon), - wskazanie, czy skarżąca korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia). Ww. pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 24 grudnia 2014 r. E. T. nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 grudnia 2014 r. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło