VII SA/Wa 276/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych skargę oddala Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...], Prezydent [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w związku z art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.), wniósł sprzeciw do zgłoszenia C. Sp. z o.o., dotyczącego zamiaru rozpoczęcia realizacji inwestycji polegającej na wykonaniu wolno stojącej konstrukcji wsporczej dla urządzenia reklamowego CB typu R2-I, z dwustronnymi ekranami równoległymi, o wymiarach 3,0 x 6,0 m, zlokalizowanej na terenie działki ewidencyjnej nr [...] przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że projekt budowlany dołączony do zgłoszenia dotyczy konstrukcji stalowej wsporczej dla tablicy reklamowej wykonanej z typowych powtarzalnych elementów ze sklejki wodoodpornej, w ramach plastikowych, o wymiarach ekranu ekspozycyjnego 3,0 x 6,0 m, mocowanej do stalowego słupa o wysokości 3 m (łączna wysokość urządzenia wynosi 6,0 m), posadowionego na zagłębionym, żelbetowym fundamencie, trwale związanym z gruntem. W ocenie Prezydenta [...] ww. inwestycja polegać będzie na budowie konstrukcji wsporczej, a nie tablicy reklamowej albo urządzenia reklamowego, jako całości funkcjonalnej urządzenia reklamowego. Z tego względu przedmiotowe urządzenie reklamowe należy zaliczyć do kategorii budowli, o których mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym zakres robót objętych zgłoszeniem wykracza poza dyspozycję art. 30 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie urządzenie reklamowe, które będzie wykorzystywane w określonym miejscu, w sposób trwale związany z gruntem (usytuowane na fundamencie zagłębionym w gruncie, a nie ustawionym na gruncie) należy zaliczyć do kategorii obiektów budowlanych będących budowlą wymagającą uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowlę. Odwołanie od ww. decyzji wniosła C. Sp. z o.o., wskazując, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz art. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...]. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a zarzuty podniesione przez inwestora w odwołaniu są bezzasadne. Wojewoda [...], powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki: sygn. akt II OSK 1509/06, II OSK 680/07, II OSK 735/08), stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wolno stojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem. Zadaniem organu II instancji za takim stanowiskiem przemawiają wymiary urządzenia reklamowego (tablica o wymiarach 3,0 m x 6,0 m, słup z rur stalowych, całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego to około 6 m) oraz obecność fundamentu (prefabrykowany o wymiarach 2,3 x 3,6 m). Ponadto w ocenie organu odwoławczego przedstawiony przez inwestora projekt budowlany spełnia wymagania z art. 35 Prawa budowlanego jako załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Z tych względów Wojewoda [...] uznał, że organ I instancji prawidłowo wniósł sprzeciw od ww. zgłoszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła C. Sp. z o.o., wnosząc o uwzględnienie jej skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie norm prawa materialnego, tj.: 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji administracyjnej ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony; art. 30 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną ich wykładnię skutkującą przyjęciem, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest budowlą, trwale związaną z gruntem, oraz norm prawa procesowego, tj.: art. 138, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego sprzeciwu, błędne ustalenie stanu faktycznego, dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, niezgromadzenie dowodów oraz brak należytego uzasadnienia prawnego decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracyjne obu instancji prawidłowo zakwalifikowały przedmiotowe urządzenie reklamowe jako trwale związane z gruntem i uznały, że na podstawie przepisów Prawa budowlanego na tego rodzaju prace wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis ten ustanawia ogólną zasadę Prawa budowlanego, zgodnie z którą roboty budowlane mogą być zrealizowane po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto ww. przepis wprowadza wyłączenia od zasady uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując, że wymóg legitymowania się pozwoleniem budowlanym nie dotyczy, co do zasady przypadków jakie zostały wymienione w art. 29-31 Prawa budowlanego. Przede wszystkim w art. 29 ww. ustawy został zawarty enumeratywny katalog budów i robót budowlanych, na których wykonanie, co do zasady, nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, to jednak w większości przypadków brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się z konieczności zgłoszenia na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. A zatem dokonanie przez inwestora zgłoszenia, spełniającego wymagania z art. 30 ust. 2, dotyczącego prac budowlanych, wiąże się z ustaleniem przez organ architektoniczno-budowlany charakteru tych prac, tzn. czy na zgłoszone prace wymagane jest zgłoszenie bądź pozwolenie, lub czy nie jest wymagana żadna z tych form. W wypadku, gdy organ administracyjny stwierdzi, że zgłoszone roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, wnosi sprzeciw, który ma ten skutek prawny, że inwestor będzie mógł przystąpić do realizacji prac budowlanych wymienionych w zgłoszeniu dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a ewentualnie prowadzone prace budowlane pomimo wniesionego sprzeciwu będą traktowane jako samowola budowlana. W sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic reklamowych posadowionych na gruncie dodatkowo ustaleniu przez organ architektoniczno-budowlany wymagać będzie okoliczność, czy zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zgłoszone roboty dotyczą "budowli" – do której zalicza się wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, czy też prace te polegać będą na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W zależność bowiem od ustalenia organu na wykonanie w danym miejscu urządzenia reklamowego wymagane będzie odpowiednio uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, organy obu instancji dokonały zgodnie z ww. procedurą oceny zgłoszenia C. Sp. z o.o., które dotyczyło zamiaru montażu urządzenia reklamowego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w W., posadowionego na gruncie. Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (tablica reklamowa o wymiarach 3,0 x 6,0 m, trzon nośnego z rury stalowej, osadzonych na fundamencie żelbetowym w planie 2,3 x 3,6 m, całkowita wysokość wynosi około 6 m), a ponadto sposób jego posadowienia na gruncie (podstawa fundamentowa posiada takie parametry, aby całe urządzenie reklamowe mogło, za pomocą siły grawitacji, oprzeć się czynnikom atmosferycznym) świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru. Prawidłowo zatem organy obu instancji przyjęły, że jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem i w konsekwencji wniosły sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie urządzenia reklamowego. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, że posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na podstawie fundamentowej żelbetowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą uniemożliwiającą łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce, czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Z powyższego wynika, że organy administracyjne obu instancji dokonały prawidłowej wykładni przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 30 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 3 pkt 3, a zarzuty strony skarżącej w tym zakresie są bezzasadne. Ponadto odnosząc się do zarzutów naruszenia norm prawa procesowego należy stwierdzić, że w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego ww. decyzjom nie można zarzucić, iż zostały wydane z naruszeniem art. 138, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Skoro organ II instancji stwierdził, że sprzeciw został prawidłowo wniesiony to miał prawo orzec w oparciu o podstawę prawną z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazania wymaga również, że w oparciu o reguły procesowe zawarte w art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego zważając, iż w niniejszej sprawie - z uwagi na określone parametry techniczne urządzenia reklamowego - mamy do czynienia z jego posadowieniem w sposób trwały z gruntem. Wyraz tym ustaleniom został zawarty w uzasadnieniu prawnym obu decyzji, w których organy dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod określone normy Prawa budowlanego. Z tego względu decyzjom tym nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia sprzeciwu pełnomocnikowi Spółki wskazania wymaga, że w przedmiotowej sprawie sprzeciw został nie tylko sporządzony oraz wniesiony w wymienionym 30-dniowym terminie, ale też został w tym terminie doręczony stronie postępowania. Nie jest kwestionowany w sprawie fakt, iż Spółka w dniu 25 lipca 2008 r. pokwitowała otrzymanie sprzeciwu. Uwzględniając zatem datę zgłoszenia (16 lipca 2008 r.) i datę doręczenia sprzeciwu Spółce (25 lipca 2008 r.) nie ma wątpliwości, że wiedza o wniesionym sprzeciwie dotarła do strony przed upływem 30-dniowego terminu. Z treści art. 40 k.p.a. wynika, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi (§ 1) oraz że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (§ 2). W orzecznictwie ukształtował się jednolity pogląd, iż pominięcie pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym, czy to w zakresie czynności, których strona nie musi dokonywać osobiście, czy to w zakresie doręczeń pism procesowych, rodzi daleko idące skutki procesowe uzasadniające nawet wznowienie postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pominięcie pełnomocnika jest zatem niewątpliwą wadą proceduralną, lecz wada ta sama przez się nie wywołuje skutku bezwzględnej nieskuteczności decyzji (sprzeciwu). Doręczenie pisma stronie postępowania z pominięciem jej pełnomocnika wywołuje taki skutek, iż strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonywania czynności, czy wnoszenia środków odwoławczych przez stronę należy liczyć od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi, chociaż strona, której doręczono decyzję, nie jest pozbawiona prawa do złożenia odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1367/06, publ. LEX nr 255811). Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że celem pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym jest wzmocnienie procesowej ochrony uprawnień strony. Skoro w niniejszej sprawie skarżąca Spółka skutecznie wniosła odwołanie od sprzeciwu, to należy stwierdzić, że okoliczność nie doręczenia sprzeciwu pełnomocnikowi, choć stanowi uchybienie, to nie ma wpływu na wynik postępowania i nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.