VII SA/Wa 2768/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-12
Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uchylając decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę w części dotyczącej zjazdu i wjazdu publicznego, prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego w tym zakresie, uwzględniając istniejące połączenie nieruchomości z drogą krajową z zachowaniem wymagań dla drogi ekspresowej, pomimo zarzutów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego i parametrów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę w części dotyczącej zjazdu i wjazdu publicznego, odmawiając zatwierdzenia projektu w tym zakresie. Uzasadniono to koniecznością utrzymania istniejącego bezpośredniego połączenia nieruchomości z drogą krajową nr [...], które zostało wykonane zgodnie z wymogami dla drogi ekspresowej na podstawie wcześniejszych decyzji i pozwoleń, a które było niezbędne dla funkcjonowania obiektu obsługi uczestników ruchu. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, w tym wyrok NSA, były wiążące i wskazywały na potrzebę uwzględnienia tych okoliczności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej. Uchylenie nastąpiło w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego dla zjazdu i wyjazdu publicznego z obiektu obsługi uczestników ruchu (MOP) na nieruchomości L. K. i S. S., z jednoczesną odmową zatwierdzenia projektu w tym zakresie. Skarżący GDDKiA i A. L. zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, błędną ocenę dowodów, niezastosowanie przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. A. L. kwestionował również podstawy prawne decyzji GINB.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi GDDKiA O/w [...] i A. L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i A. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej kpa – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Skarbowi Państwa -Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad, dalej GDDKiA, pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, na odcinku [...] – [...]. (od km 324+772 do km 386+000 - odcinek [...] od km 324+772,00 do km 346+803,80), w części zatwierdzającej projekt budowlany na terenie położonym na północny zachód od północno - zachodniej krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...], na którym na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. ([...]) wybudowano zjazd publiczny z prawej jezdni drogi krajowej Nr [...] [...] – [...]. – [...] km 101+690,25 poprzedzony pasem wyłączenia, do projektowanego obiektu obsługi uczestników ruchu w m. [...]gm. [...]. oraz wyjazd publiczny z ww. obiektu na prawą jezdnię drogi krajowej nr [...] w km 101+863,50 z pasem włączenia, wraz z urządzeniami odwadniającymi, i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego w tym zakresie, w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2010 r.,
Organ wskazał, że decyzją z dnia [...]grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. Nr [...].
Wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r., VII SA/Wa 222/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił powyższą decyzję wskazując, że nieruchomość L. K. i S. S. przylega do rozbudowywanej drogi krajowej nr [...] i posiadała dotychczas wjazd i wyjazd publiczny na tę drogę. Z akt wynika, że przed realizacją stacji paliw z obiektami towarzyszącymi tj; parkingiem w tym i dla samochodów ciężarowych TIR, restauracją, motelem, stacją obsługi samochodów - Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...]pismem z [...] grudnia 1998r. wyraziła zgodę na lokalizację przy jezdni prawej drogi krajowej Nr [...] – [...] (od km 101+000 do km 102+000) wjazdu i wyjazdu wyposażonego w pasy wyłączenia i włączenia z zastrzeżeniem, iż drogę Nr [...] należy traktować jako przyszłą drogę ekspresową [...] a więc i elementy podłączenia do niej winny odpowiadać parametrom drogi ekspresowej.
Sąd zważył, że pismem z [...] września 1999r. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział [...] zaopiniowała pozytywnie lokalizację MOP III przy drodze Nr [...] w km 101,5 (jezdnia prawa) z zastrzeżeniem m.in. podłączenia do drogi krajowej nr [...] przy pomocy pasa włączenia i wyłączenia wg normatywu dla dróg ekspresowych, a następnie Generalny Dyrektor Dróg Publicznych postanowieniem z dnia [...] marca 2000r, w trybie art. 35 ust 4 i 43 ust 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych zaopiniował pozytywnie podłączenie MOP III "[...]" do drogi Nr [...] za pomocą wyjazdu i wjazdu na drogę za pomocą pasów włączenia i wyłączenia o parametrach przewidzianych dla dróg ekspresowych.
W oparciu o ww. dokumenty decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. wydano pozwolenie na budowę zjazdu publicznego z prawej jezdni drogi krajowej Nr [...] i wyjazdu publicznego na prawą jezdnię tejże drogi. W chwili udzielenia pozwolenia na rozbudowę ww. drogi, skarżący zrealizowali ww. inwestycję. Sąd podkreślił, że połączenie obiektów z drogą krajową klasy [...], w których prowadzona jest działalność gospodarcza odbywa się za pomocą wjazdu i wyjazdu, co wynika z § 112 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, dalej rozporządzenie. Połączenie obiektu lub urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą (...), powinno być zapewnione za pomocą dwu lub jednokierunkowego wyjazdu i wjazdu, z zastrzeżeniem, że wyjazd i wjazd na drogę klasy [...] z obiektu lub urządzenia obsługi ruchu powinny być zlokalizowane oddzielnie dla każdego kierunku ruchu. W celu realizacji funkcji usługowej uczestników ruchu, ustawodawca zapewnił MOP możliwość skomunikowania się z drogą klasy [...] poprzez wyjazdy i wjazdy na jezdnie drogi [...] określając ich szczegółowe parametry w § 166 rozporządzenia. Warunków tych nie spełnia, w ocenie Sądu, zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogę serwisową [...] oraz węzeł "[...]".
Organ powołał art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, i stwierdził, że z uwagi na to, iż na nieruchomości stanowiącej własność S.S. i L. K. znajduje się obiekt obsługi uczestników ruchu została ona, na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., skomunikowana z drogą krajową nr [...]z zachowaniem wymagań dla drogi ekspresowej, konieczne było utrzymanie bezpośredniego połączenia tej nieruchomości z drogą krajową nr [...].
Należało zatem uchylić decyzję z dnia [...] września 2010 r., w opisanej części i odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego w tym zakresie.
W odniesieniu do pozostałej części decyzji organ wskazał, że inwestor spełnił wymagania z art. 32 ust. 4 pkt 2 i 35 ust. 1 ustawy.
Odnośnie zarzutów S. L. dotyczących wysokości ekranów akustycznych przy działce nr [...] organ wyjaśnił, że 5 m wysokość ekranów w tym miejscu wynika z decyzji z dnia [...] października 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym nie ma możliwości wybudowania ekranów niższych.
Organ stwierdził, że zarzuty A. L. mogą być podnoszone w postępowaniach dotyczących decyzji na podstawie których L. K. i S. S. zabudowali swoją nieruchomość i skomunikowali ją z drogą krajową nr [...]. W tym postępowaniu, stosownie do wytycznych Sądu, organ jest obowiązany uwzględnić istnienie MOP i jego uprzednie połączenie z tą drogą z zachowaniem wymagań dla drogi ekspresowej. Organ dodał, że z akt postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2002 r., wynika, iż bezpośrednie połączenie ww. nieruchomości z drogą krajową nr [...] nastąpiło dla zapewnienia obsługi: baru, sklepu, motelu, warsztatu samochodowego, parkingu, a nie stacji paliw (decyzja z dnia [...] września 2002 r.)
Skargi na powyższą decyzję złożyli GDDKiA O/w [...] i A. L.
GDDKiA zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę skutkującą nieustaleniem warunków bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz nieuwzględnieniem interesu skarżącego zobowiązanego do zapewnienia bezpiecznego użytkowania drogi,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 35 ust 4, art. 5 ust 1 pkt 1 lit c, art. 34 ust 1, ust 2, ust 3 pkt 3 lit. b ustawy i § 166 pkt 2 ppkt 1 i ppkt 4 rozporządzenia MT i GM z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, oraz pkt 6.3.1.4. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. (Dz.U.2003.220.2181 ze zm.) w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach,
poprzez ich niezastosowanie.
GDDKiA wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w opisanej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący wskazał, powołując się na orzecznictwo, że obowiązkiem projektanta jest zaprojektowanie obiektu zgodnie z przepisami techniczno budowlanymi i warunkami bezpieczeństwa dla dróg krajowych. Budowanie połączeń z innymi drogami i obiektami winno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych, uzasadnionych sytuacjach.
Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu było zastosowanie art. 35 ust 4 ustawy. Organ nie ma prawa odmówić udzielenia pozwolenia w wypadku spełnienia wymagań określonych w art. 34 ust 1 i art. 32 ust 4 ustawy. Art. 35 ust 4 ustawy wręcz wymusza udzielenie pozwolenia na budowę w takiej sytuacji. Nie odpowiada ww. przepisom rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wskazała, że organy pozytywnie zaopiniowały budowę ww. wjazdu i wyjazdu, bowiem strona dochowała wówczas warunków formalnych, dlatego wydano decyzję zezwalającą na ich realizację.
Jednak, w obecnym stanie faktycznym, w związku z koniecznością podejmowania działań zgodnych z prawem, w tym zapewnienia bezpieczeństwa ruchu oraz prawidłowej realizacji inwestycji zaistniała konieczność likwidacji wjazdu i wyjazdu z zapewnieniem dostępu do nieruchomości przez drogę serwisową.
Rozporządzenie w § 166 określa parametry jakie winna spełniać droga publiczna i wytyczne, które projektant musi uwzględnić w projekcie, w tym ustalone odległości. Obowiązkiem projektanta, a nie organu jest właściwe określenie w projekcie możliwości usytuowania wjazdów i wyjazdów z drogi klasy [...]. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia zasad bezpieczeństwa ruchu określonych w ww. rozporządzeniu.
Nadto, pozostawienie wjazdu i wyjazdu spowoduje naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. (Dz.U.2003.220.2181 ze zm.) w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki ich umieszczania na drogach. W załączniku nr [...] do ww. rozporządzenia określono w pkt 6.3.1.4 zasady umieszczania tablic przeddrogowskazowych. Obecna lokalizacja uniemożliwi prawidłowe oznakowanie węzłów drogowych poprzez mylne określenie zjazdu z drogi ekspresowej oraz poprzez niemożność umieszczenia tablic informacyjnych zgodnie z zawartymi tam normami.
A. L. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, bowiem organ odwoławczy poczynił ustalenia na podstawie postanowienia Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] marca 2000 r. opiniującego pozytywnie koncepcję podłączenia MOP III ([...]) do drogi nr [...] za pomocą wyjazdu i wjazdu, w sytuacji gdy postępowanie obejmujące w/w postanowienie decyzją Wojewody [...]z dnia [...] czerwca 2001 r. umorzono.
- art. 107 § 2 i 3 kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach
- art. 8 i 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na ogólnikowe stwierdzenia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ w decyzji z [...] września 2012 r. przyjął zupełnie inne stanowisko od przyjętego w piśmie z dnia [...]października 2012 r. uznając iż droga krajowa [...] na odcinku [...].-[...]. przebudowana do parametrów drogi ekspresowej nie ma w pasie drogowym wydzielonych miejsc na MOP;
- art. 8 kpa poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję z dnia [...] września 2010 r.
Zdaniem skarżącego pomimo, że organ odwoławczy zobowiązany był uwzględnić wytyczne Sądu, to zgodnie z art. 7 kpa winien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Związanie wynikające z art. 153 ppsa obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z ograniczeniem się w ponownym postępowaniu jedynie do ich realizacji, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad wytyczne Sądu, co w tej sprawie winno mieć miejsce.
Ustalenie organu, iż Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział w [...] zaopiniowała pozytywnie lokalizację MOP III przy drodze Nr [...] w km 101,5, a następnie Generalny Dyrektor Dróg Publicznych postanowieniem z dnia [...] marca 2000 r., zaopiniował pozytywnie koncepcję podłączenia MOP III "[...]" do drogi Nr [...] są wadliwe i nie odpowiadają stanowi faktycznemu oraz obowiązującym w tym zakresie decyzjom administracyjnym. Postanowieniem z dnia [...] marca 2000 r. zostało bowiem wyeliminowane z obrotu prawnego.
Organ wydał decyzję, w której wyrazi zgodę na wykonanie wyjazdu z drogi i wjazdu na drogę Nr [...] w sposób określony w dalszej części decyzji z tym jednak zastrzeżeniem, iż decyzja ta miała wywoływać skutki prawne pod warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r. odmówił PPH-U "[...]" S.c. zgody na odstępstwo od § 111 ust. 2 i § 123 ust. 2 rozporządzenia na usytuowanie MOP-III w m. [...], a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie wobec ustalenia, iż Minister Transportu i Gospodarki Morskiej nie udzielił upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od § 111 ust. 2 oraz § 123 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, wobec czego postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę z wniosku inwestora stało się bezprzedmiotowe. Tak więc powoływanie się na postanowienie opiniujące z dnia [...]marca 2000 r. stanowi rażące uchybienie, bowiem postanowienie to nie funkcjonuje w obrocie prawnym.
Odnośnie naruszenia art. 107 § 2 i 3 kpa skarżący podkreślił, powołując się na orzecznictwo, iż wydanie prawidłowej decyzji powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy kwestii oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji narusza podstawowe zasady postępowania i stanowi, podstawę do jej uchylenia. Organ jedynie lakonicznie stwierdził, że z akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. wynika, że bezpośrednie połączenie nieruchomości L. K. i S. S. z drogą krajową nr [...] nastąpiło w związku z zapewnieniem obsługi obiektów: baru, sklepu, motelu, warsztatu samochodowego, parkingu, a nie stacji paliw (świadczy o tym decyzja GDDKiA z [...] września 2002 r. Organ nie odniósł się do stacji paliw, której umiejscowienie nastąpiło w wyniku decyzji wydanej w wyniku przestępstwa stwierdzonego prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2011r. sygn. akt IV Ka [...]).
Odnośnie naruszenia art. 107 § 2 i 3 kpa w zw. z art. 8 kpa skarżący podniósł, iż organ stosuje dwa odmienne reżimy prawne. Pierwszy przyjęty w zaskarżonej decyzji wynika z art. 112 ust 1 rozporządzenia. Organ przyjął, iż droga krajowa [...] na odcinku [...]-[...]. ma wydzielone miejsca na MOP Generalny Dyrektor Dróg Publicznych więc postanowieniem z dnia [...] marca 2000 r. przyjął jednostronnie koncepcję podłączenia MOP III "[...]" do drogi Nr [...]. Przy identycznym stanie faktycznym organ w piśmie z [...] października 2012 r. stwierdził - droga krajowa [...] na ww. odcinku przebudowana do parametrów drogi ekspresowej nie ma w pasie drogowym wydzielonych miejsc na MOP, zaś istniejące prywatne obiekty-stacje paliw, bary, hotele - które są adaptowane jako obiekty i urządzenia obsługi uczestników ruchu jednak nie spełniają standardów MOP w rozumieniu warunków technicznych oraz wytycznych GDDKiA do projektowania MOP. Mimo, iż ww. stanowisko nie jest decyzją, jednak przeczy stanowisku zawartemu w decyzji z dnia [...] września 2012 r. Zgodnie z orzecznictwem zasady ogólne kpa są podstawowymi zasadami, które muszą być uwzględnione w każdym postępowaniu administracyjnym, na każdym jego etapie. Stosowanie przepisów nie może następować w sposób mechaniczny, abstrahujący od wyjątkowych okoliczności konkretnych przypadków i skutkujący tym, że jednostka nie może znaleźć skutecznego środka ochrony swoich słusznych interesów.
Organ musi zatem zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego i wskazać, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za udowodnione. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego stwierdzając, że mogą być one podnoszone w postępowaniach dotyczących decyzji na podstawie których L. K. i S. S. zabudowali swoją nieruchomość jak również skomunikowali ją z drogą krajową nr [...] uzasadniając wytycznymi ww. wyroku zawężając w dużej mierze stanowisko skarżącego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy mimo odpowiednich wytycznych organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Odpowiadając na obie skargi, organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o ich oddalenie.
Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013r. Sąd połączył sprawę A.L. ze sprawą GDDKiA do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Skarżący GDDKiA przyłączył się na rozprawie do zarzutów A. L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ppsa.
Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowił fakt, że Sąd obecnie rozstrzygający sprawę – na podstawie art. 190 ppsa - związany był wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 23 sierpnia 2011r., sygn. akt II OSK 1413/11 oddalającym skargi kasacyjne GDDKiA i GINB złożone od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2011r.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że organy obu instancji w uprzednio prowadzonym postępowaniu nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Organy miały bowiem obowiązek ocenić, nie tylko czy projekt budowlany spełnia wymagania wymienione w art. 35 ust 1 i 32 ust. 4 Prawa budowlanego, ale również art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Obowiązek sprawdzenia rozwiązań projektowych z decyzją lokalizacyjną wymagał - zgodnie z pkt 7 decyzji wszelkich warunków i norm dotyczących interesów osób trzecich.
Sąd II instancji wskazał jednoznacznie, że przyjęta w projekcie likwidacja bezpośredniego podłączenia MOP III ([...]) uniemożliwi dalsze prowadzenie stacji paliw i obiektów towarzyszących przystosowanych do obsługi ruchu kołowego i pasażerskiego występującego na drodze krajowej.
Z akt sprawy wynika - na co zwróciły uwagę oba Sądy - że na etapie planowania lokalizacji i budowy MOP III ([...]) uwzględniono parametry wymagane dla przewidywanej drogi ekspresowej. Inwestorzy ww. MOP otrzymali zgodę Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych i Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych na jego lokalizację i połączenie poprzez wjazd i wyjazd wyposażony w pasy wyłączania i włączania do drogi krajowej [...], z zaznaczeniem, że drogę tą należy traktować jako przyszłą drogę ekspresową.
Wyżej wskazane dokumenty stanowiły podstawę do wydania decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. udzielającej pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z prawej jezdni drogi krajowej Nr [...] i wyjazdu publicznego na prawą jezdnię tej drogi. Stosownie bowiem do § 112 ust. 1 oraz § 113 ust. 2 i 7 skomunikowanie obiektu lub urządzenia obsługi uczestników ruchu z drogą powinno być zapewnione za pomocą dwu lub jednokierunkowego wyjazdu i wjazdu, z zastrzeżeniem, że wyjazd i wjazd na drogę klasy [...] z obiektu lub urządzenia obsługi ruchu powinny być zlokalizowane oddzielnie dla każdego kierunku ruchu, zgodnie ze szczegółowymi parametrami określonymi w § 166 rozporządzenia.
Inwestycja ta została zrealizowana przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2010 r., a w dniu [...] maja 2004r. inwestorzy uzyskali pozwolenie na jej użytkowanie, co potwierdza, że została ona wykonana zgodnie z parametrami obowiązującymi dla dróg ekspresowych (przy protokolarnym odbiorze robót w dniu [...] marca 2004r. obecny był także przedstawiciel GDDKiA).
W związku z powyższym, skoro uprzednio wydano pozwolenie na budowę zjazdu i wjazdu publicznego w celu połączenia obiektów składających się na MOP wzniesionych na działkach L. K. i S. S., zgodnie w wymienionymi przepisami rozporządzenia, to udzielając pozwolenia budowlanego na rozbudowę drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej, okoliczności te organy zobowiązane były uwzględnić.
W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut GDDKiA, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia zasad bezpieczeństwa ruchu określonego w warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne.
Chybiona była również argumentacja GDDKiA wskazująca, że w obecnym stanie faktycznym, w związku z koniecznością podejmowania działań zgodnych z prawem, w tym działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu oraz prawidłową realizację inwestycji zaistniała usprawiedliwiona konieczność likwidacji wjazdu i wyjazdu i zapewnienie dostępu do ww. nieruchomości poprzez drogę serwisową. Stanowisko to stanowi w istocie niedopuszczalną polemikę z oceną prawną wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach, w których wskazano wprost, że warunków tych nie spełnia zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogę serwisową [...] – [...] oraz węzeł [...].
Słusznie wprawdzie podnosi GDDKiA, że organ nie ma prawa odmówić udzielenia pozwolenia na budowę w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 4, 34 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, jednak – w świetle przedstawionej argumentacji - sytuacja taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Do tego zarzutu odniósł się NSA w ww. wyroku stwierdzając, że błędne było założenie skarżącego, iż istniały podstawy do stwierdzenia, że złożona przez inwestora dokumentacja projektowa odpowiada wymaganiom stawianym w przepisach prawa z przedstawionych względów.
Wprawdzie w skardze A. L. - do stanowiska którego przyłączył się GDDKiA na rozprawie – wskazuje się, że postanowienia uzgodnieniowe poprzedzające wydanie pozwolenia na budowę zjazdu i wjazdu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie mniej okoliczność ta mogła być kwestionowana tylko w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2012r., bądź w trybach nadzwyczajnych. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że zarzuty te winny być podnoszone w postępowaniach dotyczących decyzji, na podstawie których wniesiono sporne obiekty i skomunikowano je z drogą krajową.
Podobnie należało ocenić zarzut nieodniesienia się organu odwoławczego do stacji paliw, której wzniesienie nastąpiło na podstawie decyzji wydanej w wyniku przestępstwa stwierdzonego prawomocnym wyrokiem karnym Sądu Okręgowego w [...]. Okoliczność ta może bowiem stanowić ewentualnie przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 kpa i jako taka pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził - uwzględniając tym samym ocenę prawną wyrażoną w powołanych na wstępie wyrokach - że z uwagi na to, iż na nieruchomości S. S. i L. K. znajduje się obiekt obsługi uczestników ruchu została ona, na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., skomunikowana z drogą krajową nr [...] z zachowaniem wymagań dla drogi ekspresowej, konieczne było utrzymanie bezpośredniego połączenia tej nieruchomości z drogą krajową nr [...].
Z tych samych względów jako nietrafne należało ocenić zarzuty istotnego naruszenia prawa procesowego, to jest art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 2 i 3 kpa. Istotny wpływ na wynik sprawy ma bowiem jedynie takie uchybienie, które może doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia o innej treści niż rozstrzygnięcie wydane z tym uchybieniem.
Skarga A. L. podlegała natomiast oddaleniu z uwagi na brak legitymacji do jej wniesienia po stronie tego skarżącego.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że istnienie legitymacji do wniesienia skargi sąd administracyjny bada z urzędu. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu a zaskarżonym aktem. Oznacza to, że skarga może być wniesiona tylko "we własnej sprawie administracyjnej" tego podmiotu pojmowanej jako wskazana w przepisach prawa administracyjnego możliwość wydania w odniesieniu do tego podmiotu określonego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, skoro zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] września 2010r. i wydał decyzję reformatoryjną jedynie w części wybudowanego zjazdu i wjazdu publicznego na nieruchomości L. K. i S. S., w pozostałej zaś części utrzymał ww. decyzję w mocy. Skarżący A. L. własnego, interesu prawnego do kwestionowania zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie wykazał, co z kolei oznacza, że nie był podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa.
Sąd orzekający w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1225/06, LEX Nr 360339), że nie można zaakceptować stanowiska, iż wniesienie skargi do sądu przez podmiot, którego organ potraktował jako stronę postępowania i do którego skierował decyzję administracyjną, przesądza o istnieniu interesu prawnego skarżącego, w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa i tym samym zwalnia sąd z badania tego interesu w znaczeniu materialnym. Błędne pouczenie i przyznanie statusu strony nie może bowiem skutkować nadaniem uprawnień strony sprzecznie z prawem osobie, która takich warunków nie spełnia.
Z podanych przyczyn skarga A. L. podlegała oddaleniu, a nie odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2000r., sygn. akt II SA 2109, OSP 2001 nr 6 poz. 86.).
Nie mniej, jak już podniesiono wyżej, Sąd miał obowiązek odnieść się również do zarzutów przedstawionych w tej skardze, skoro GDDKiA na rozprawie przyłączył się do stanowiska w niej przedstawionego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło