VII SA/Wa 277/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-05
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Daria Gawlak- Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel sąsiedniej działki, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jego interes prawny opiera się na potencjalnym negatywnym oddziaływaniu planowanej inwestycji produkcyjnej na jego nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten nieprawidłowo odmówił skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał należytej oceny, czy planowana inwestycja produkcyjna może negatywnie oddziaływać na sąsiednie nieruchomości, co jest kluczowe dla ustalenia interesu prawnego strony w postępowaniu nieważnościowym. Brak takiej oceny, zwłaszcza w kontekście charakteru planowanej produkcji i potencjalnej uciążliwości, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący L.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony. Skarżący zaskarżył decyzję GINB, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i błędne ustalenie braku jego interesu prawnego, wskazując na potencjalną uciążliwość planowanej produkcji dla jego nieruchomości sąsiadującej z inwestycją.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Daria Gawlak- Nowakowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przed organem I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego L.K. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku L. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. B. [...] pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego na działkach nr ew. [...] i [...] w m. [...], gm. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, na czym polega instytucja stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 K.p.a.), stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięcia administracyjnego (art. 16 K.p.a.). Podkreślił, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a decyzja nim dotknięta w sposób oczywisty narusza przepisy prawa.
Dokonując tak określonej oceny badanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. organ stwierdził, że nie jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz brak jest również innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. do stwierdzenia jej nieważności.
Organ wskazał, że z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że przedmiotowy budynek produkcyjno-usługowy został zaprojektowany na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...]. Obiekt zlokalizowany jest w odległości 6 m od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...] oraz w odległości 4 m od granicy z sąsiednią działką nr ew. [...]. Budynek zaprojektowano jako obiekt produkcyjno-usługowy z częścią biurowo-socjalną. W części produkcyjnej wykonywane będą podzespoły do przyczep samochodowych, w części magazynowej przechowywane będą materiały przemysłowe (bez materiałów łatwo zapalnych), część biurowo-socjalna przeznaczona do obsługi firmy.
Działki, na których planowana jest ww. inwestycja, do głębokości 110 m od drogi krajowej nr [...] znajdują się w terenie zabudowy zagrodowej, jednorodzinnej oraz rzemiosła, oznaczonym symbolem 71 MR w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] maja 1998 r. ogłoszona w Dz. Urz. Woj. [...] z 1998 r. Nr [...] poz. [...]). Na realizację części obiektu znajdującego się poza obszarem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego inwestor uzyskał decyzję Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] w której ustalono warunki zabudowy dla budowy budynku produkcyjno-magazynowego (funkcja produkcyjno-magazynowa bez artykułów niebezpiecznych lub mogących negatywnie oddziaływać na środowisko) wraz z uzbrojeniem terenu.
Organ stwierdził, że badana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], została wydana po spełnieniu warunków art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz.1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane - zgodnie ze stanem prawnym na dzień wydania decyzji), na podstawie którego właściwy organ dokonuje kontroli merytorycznej złożonego wniosku o pozwolenie na budowę. Projekt budowlany nie narusza ustaleń powołanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] oraz warunków określonych w prawomocnej decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...].
W niniejszej sprawie stosownie do art. 173 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227 ze zm.), miały zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257 poz. 2573 ze zm.). Do czasu wydania nowego rozporządzenia wykonawczego za przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, natomiast za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony. Następnie wskazał, że § 3 ust. 1 pkt 17 ww. rozporządzenia wśród rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wymienia instalacje do produkcji lub montowania pojazdów, sprzętu mechanicznego lub produkcji silników. Zdaniem organu projektowany obiekt, w którym planowane jest wykonywanie podzespołów do przyczep samochodowych nie zalicza się do przedsięwzięć określonych w cyt. wyżej przepisie. Tym samym projektowana inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 2 cyt. wyżej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowanie w przedmiocie wydania takiej decyzji mogło być prowadzone tylko dla przedsięwzięć, wymienionych w § 2 lub § 3 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Ponadto z analizy materiału dowodowego sprawy wynika, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W szczególności projektowane usytuowanie budynku jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Projekt budowlany jest kompletny, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, o której mowa w art. 12 ust 7 Prawa budowlanego. Projekt budowlany został uzgodniony przez: rzeczoznawcę ds. sanitarno-higienicznych pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem wymagań ochrony przeciwpożarowej oraz rzeczoznawcę ds. bezpieczeństwa i higieny pracy pod względem wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymagań ergonomii. Ponadto inwestor, stosownie do wymagań art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Reasumując organ stwierdził, że przy wydaniu badanej decyzji nie doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Brak jest również innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. K., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest możliwe wyłącznie na wniosek strony lub z urzędu.
Zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. Istotnie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji np. osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, tym niemniej krąg tych podmiotów powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1223/07).
Powołując się na akt notarialny z dnia 7 stycznia 1994 r., repertorium A nr [...], z dnia 1 marca 1994 r., repertorium A nr [...] organ wskazał, że L. K. jest właścicielem działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z planu zagospodarowania terenu wynika, iż działki o nr [...] i [...] bezpośrednio graniczą z działką o nr ew. [...], na której została zaprojektowana sporna inwestycja. Ściana wschodnia z otworami okiennymi projektowanego budynku została usytuowana, co wynika z projektu zagospodarowania działki w odległości 6 m od granicy z działką o nr ew. [...]. Planowany budynek nie narusza zatem § 12 i 13 warunków technicznych dotyczących usytuowania obiektów, o których mowa w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. Jeżeli budynek został usytuowany z zachowaniem odległości 4 m w przypadku ściany bez otworów i 4 m przy ścianie z otworami, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia to zachowanie powyższych wyznaczonych przepisami odległości uprawnia organ do stwierdzenia, że budynek projektowany nie oddziałuje na sąsiednią działkę. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1223/07).
Biorąc pod uwagę powyższe, fakt zachowania parametrów wynikających z § 12 jak również i § 13 ww. rozporządzenia dotyczącego dopuszczalnego zacienienia stwierdził, że skarżący nie może na ich podstawie wywodzić interesu prawnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...].
Ponadto nieruchomości należące do L. K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), przepis § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontener, na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), przepis § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m³).
W ocenie organu odwoławczego brak jest przepisów prawa, z których wynikałoby, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji obejmował działki stanowiące własność L. K.. Interesu prawnego skarżącego do udziału w przedmiotowej sprawie nie można wywodzić z samego faktu doręczenia mu decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].
Wobec powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że L. K. posiada przymiot strony w przedmiotowej sprawie. Tym samym należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
Z uwagi na merytoryczny charakter zarzutów podnoszonych w odwołaniu, pozostają one bez wpływu na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. K. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że nie ma on przymiotu strony. Wskazał, że inwestor występując o ustalenie warunków zabudowy w dniu [...] maja 2009 r. wprowadził Wójta Gminy [...] w błąd wpisując we wniosku w punkcie c, iż planowana przez niego inwestycja nie ma wpływu na środowisko. Znamiennym również jest to, iż pierwotnie we wniosku podawano, że planowana inwestycja będzie miała wyłącznie funkcję magazynową a prawdopodobnie dopiero później innym charakterem pisma dopisano, że w budynku będzie się odbywała produkcja przyczep samochodowych. Pomimo wydania warunków zabudowy tylko dla budowy budynku produkcyjno-magazynowego (funkcja produkcyjno-magazynowa bez artykułów niebezpiecznych lub mogących negatywnie oddziaływać na środowisko) w złożonym projekcie w celu uniknięcia sporządzania raportu wpisano na stronie 11 w punkcie II - Ogólna charakterystyka obiektu: "Zasadniczą funkcją, która będzie realizowana jest produkcja podzespołów do przyczep samochodowych", z tym, że również w tym przypadku nie wiadomo w jakich okolicznościach i kiedy wykreślono pierwszą cześć zdania i dopisano odręcznie "podzespołów do" przyczep samochodowych. Projekt architektoniczny nie przewidywał tak uciążliwej produkcji a okoliczność budowy fabryki przyczep samochodowych rodziła konieczność sporządzania raportu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Obecnie w bezpośrednim sąsiedztwie L. K. odbywa się budowa przyczep samochodowych, przy produkcji których używane są prasy hydrauliczne, a sam proces produkcyjny (szlifowanie, wiercenie, malowanie i proszkowanie) jest uciążliwy dla otaczającego środowiska a przede wszystkim dla samego skarżącego. Poziom hałasu, odoru i sam charakter prowadzonej produkcji negatywnie oddziałuje na inne nieruchomości. Skarżący stoi na stanowisku, że gdyby nie doszło do żadnych nieprawidłowości i organ miał pełną wiedze na temat rodzaju planowanej działalności, to nie wydałby pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącego również organ II Instancji nieprawidłowo oparł swoje rozważania zarówno na przepisie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do oceny przymiotu strony postępowania nieważnościowego, jak i na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wspomniano wcześniej pojęcie prawne zawarte w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczące obszaru oddziaływania jest ściśle związane z przepisami prawa materialnego, według których ten obszar się określa w dacie wydawania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie skarżący swoje prawo wywodzi z sąsiedztwa z planowaną inwestycją wskazując na pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości a wręcz uniemożliwienia z jej korzystania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawową kwestią, jaką należało w niniejszej sprawie rozpatrzyć, to kwestia legitymacji skarżącego, jako strony postępowania administracyjnego. Organ nadzoru II instancji odmówił skarżącemu przymiotu strony i w konsekwencji uchylił decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. B. [...] pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego na działkach nr ew. [...] i [...] w m. [...], gm. [...].
Zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej można wszcząć m.in. na żądanie strony. W związku z tym, jeżeli podmiot składa żądanie przeprowadzenia postępowania nieważnościowego, to organ nadzoru w pierwszej kolejności zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. winien ustalić, czy taka osoba ma przymiot strony w takim postępowaniu. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale istnienie przepisu prawa materialnego pozwalającego zakwalifikować interes danego podmiotu, jako "interes prawny".
Stwierdzić trzeba, iż krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę został uregulowany w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji pojęcia strony zawartej w art. 28 K.p.a., ustawodawca zawęził krąg uczestników występujących w sprawach o udzielenia pozwolenia na budowę tak, aby usprawnić i przyspieszyć proces inwestycyjny przez eliminację z postępowania podmiotów mogących ewentualnie występować z wnioskami zmierzającymi do zakwestionowania decyzji pozwalających na budowę. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny, jako strona postępowania. Zatem stwierdzenie naruszenia obiektywnego interesu prawnego stanowi warunek wstępny wszczęcia postępowania. Ten wymóg wykazania istnienia interesu prawnego strony domagającej się wszczęcia postępowania dotyczy nie tylko postępowania zwykłego, ale i postępowań nadzwyczajnych, takich jak np. o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2049/10, Lex 996656; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 431/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08, Lex 530045; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 470/08, Lex 508421).
Treść przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zawiera definicję legalną pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu", przez który zgodnie z tą normą prawną należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Analizując powyższą normę koniecznym jest sięgnięcie do szczegółowych przepisów prawnych w tym norm techniczno-budowlanych. Stwierdzić trzeba, iż pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu.
Kwestią kluczową do wydania orzeczenia na podstawie art. 157 § 2 K.p.a. było więc dokonanie w niezbędnym zakresie przez właściwy organ administracji publicznej oceny, czy wnioskujący o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji jest tym podmiotem, którego żądanie powinno doprowadzić do uruchomienia postępowania nieważnościowego. W sprawie nie jest sporne, iż nieruchomość inwestora objęta kwestionowaną decyzją sąsiaduje z nieruchomością, której właścicielem jest podmiot wnioskujący o stwierdzenie nieważności. Także okoliczność, że inwestor uzyskał prawo do realizacji inwestycji, która w części obejmuje budowę obiektu produkcyjno-usługowego, a zwłaszcza hali produkcyjnej, w bliskiej odległości od granic nieruchomości wnioskodawcy, znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie w postępowaniu administracyjnym, przy czym w ogóle nie dokonano odpowiedniej oceny, jaki charakter ma mieć produkcja prowadzona w danym obiekcie oraz wynikająca z charakteru produkcji uciążliwość obiektu. Już tylko ta okoliczność, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, ustalonym w istocie wyłącznie na podstawie nieprzeanalizowanych pod kątem niniejszej sprawy przepisów techniczno-budowlanych powoduje, że zaskarżone orzeczenie jest nieprawidłowe. W niniejszej sprawie oceniając przymiot strony (osoby mającej prawo do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestora) niezbędnym było dokonanie oceny, jak będzie wykorzystywany obiekt objęty kwestionowaną decyzją, w szczególności w tej części, która jest przeznaczona pod produkcję, jak też czy przewidywany rodzaj i rozmiar tej produkcji (przy uwzględnieniu w szczególności dokumentacji przedstawionej do wniosku o wydanie kwestionowanej decyzji) będzie taki, iż uciążliwość funkcjonowania obiektu zamknie się w granicach nieruchomości inwestora. Istotne jest, że nie chodzi o hałas związany z budową obiektu czy też transportem materiałów do produkcji i już wykonanych produktów, lecz o użytkowanie obiektu (hali produkcyjnej) a więc proces produkcyjny, zwłaszcza z elementów metalowych, podczas gdy zwykła znajomość zachodzących zjawisk pozwala na przypuszczenie, iż możliwe jest oddziaływanie tego procesu na dalszy obszar, sięgający poza granice nieruchomości inwestora.
W warunkach niniejszej sprawy, w której skarżący L. K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzające projekt budowlany przede wszystkim wskazał na § 3 ust. 1 pkt 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - zgodnie z którym instalacje do produkcji lub montowania pojazdów, sprzętu mechanicznego lub produkcji silników mogą wymagać sporządzenia takiego raportu, bowiem inwestycja jako taka będzie uciążliwa a jej obszar oddziaływania rozciąga się na działki sąsiednie o numerach ewidencyjnych [...] i [...], stanowiące jego własność. Jednoznacznie wskazał, że projekt nie przewidywał tak uciążliwej produkcji, gdyby zatem rzetelnie rozpatrzono projekt i opisano rodzaj planowanej inwestycji to z pewnością należałoby sporządzić raport, o którym mowa powyżej, który wykluczyłby możliwość zrealizowania takiej inwestycji. Wskazał, że w bezpośrednim sąsiedztwie skarżącego odbywa się produkcja przyczep samochodowych, przy produkcji których używane są prasy hydrauliczne, a sam proces produkcyjny (szlifowanie, wiercenie, malowanie, proszkowanie) jest uciążliwy dla otaczającego środowiska.
Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu odwoławczego przyjmujące, iż wystarczające jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego wyłącznie na przywołaniu przepisów w sprawie zacienienia obiektów oraz usytuowania obiektów i ich odległości, mających wskazywać, że dany obiekt nie będzie oddziaływał na tereny sąsiednie, lecz jego oddziaływanie zamknie się w granicach nieruchomości należącej do inwestora.
Słusznie, zatem w swojej skardze, skarżący podnosi, wskazując na naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, że organ nadzoru, nie wyjaśnił należycie jego zarzutów. Przedstawił on organom jednoznaczne swoje stanowisko, z czego wywodzi swój interes prawny do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu nadzorczym. W ocenie sądu organ nadzoru odwoławczy nie poczynił właściwych ustaleń w kwestii przymiotu strony skarżącego, mając na względzie przepisy prawa materialnego. Nie pochylił się nad zarzutami wskazanymi przez skarżącego w odwołaniu, a dotyczącymi charakteru konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Organ odmawiając wnioskodawcy przymiotu strony nie odniósł się w żaden sposób do treści badanej decyzji, w której wskazano, że obszar oddziaływania obiektu, o który mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego obejmuje nieruchomości nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...]. Nieruchomość o nr ew. [...] i [...] stanowi własność wnioskodawcy.
Przypomnieć należy, że organ pierwszej instancji odmawiając stwierdzenia nieważności badanej decyzji powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podając, iż "projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności projektowane usytuowanie budynku jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia" oraz wskazał, że przedmiotowa inwestycja obejmująca wykonywanie podzespołów do przyczep samochodowych nie została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i dla tego rodzaju przedsięwzięć nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w ramach, której wydaje się decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz wykonuje raport oddziaływania na środowisko.
Natomiast organ odwoławczy umarzając postępowanie organu I instancji stanowczo stwierdził, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, a zatem nie ma on przymiotu strony w danej sprawie. Wskazał, że sporna inwestycja znajduje się w odległości 6 m od granicy z działką skarżącego, w żadnej mierze nie narusza zatem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktur z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w szczególności nie został naruszony § 12 i § 13 powołanego rozporządzenia, nieruchomości skarżącego nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Zdaniem organu, ograniczenia w zagospodarowaniu terenu położonego w otoczeniu planowanego obiektu nie wynikają również z innych przepisów w tym z zakresu ochrony środowiska, gdyż z projektu budowlanego wynika, że przedmiotowa inwestycja nie ma żadnego wpływu na środowisko, jak również na zagospodarowanie działki L. K.. Wskazać należy, że w projekcie budowlanym znajduje się opis wpływu obiektu na środowisko oceniający natężenie hałasu i wielkości maksymalnych stężeń zanieczyszczeń z konkluzją, że "w tym stanie rzeczy stwierdza się, że eksploatacja obiektu nie spowoduje nadmiernej uciążliwości dla okolicznych mieszkańców i środowiska". Jednakże przedmiotowy opis wpływu obiektu na środowisko jest ogólny – brak pomiaru poziomu hałasu emitowanego do środowiska oraz stężeń zanieczyszczeń, jak również nie opisuje on charakterystyki samej inwestycji.
Stwierdzić należy, że co się tyczy oddziaływania na środowisko organ odwoławczy w ogóle nie poczynił w tej mierze żadnych ustaleń w kontekście prawidłowo ustalonego przeznaczenia przedmiotowego obiektu, czym naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym.
Badaną decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. B. [...] pozwolenia na budowę budynku produkcyjno-usługowego. Projekt architektoniczno – budowlany w punkcie 1 "Przeznaczenie i program użytkowy" zawiera zapis co do charakteru działalności prowadzonej w części produkcyjnej. Jednakże zapis ten został zmieniony (bez parafki projektanta). Zapis "W części produkcyjnej wykonywane będą przyczepy samochodowe" stał się zapisem "W części produkcyjnej wykonywane będą podzespoły do przyczep samochodowych". W tym zakresie skarżący w odwołaniu zgłosił zastrzeżenia, do których jednak organ się nie odniósł.
Wskazać należy, że wszelkie rozważania dotyczące rozstrzygnięcia powinny być poczynione w uzasadnieniu decyzji. Przede wszystkim rolą uzasadnienia jest między innymi wskazanie, na jakiej podstawie została podjęta decyzja oraz pomoc w kontroli jej trafności. Uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno składać się z dwóch elementów: uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego. Uzasadnienie faktyczne dotyczy okoliczności faktycznych i powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne to po prostu wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Zwrócić należy uwagę na okoliczność, że uzasadnienie prawne różni się od powołania podstawy prawnej tym, że w uzasadnieniu organ tłumaczy, dlaczego zastosował dany przepis oraz przytacza treść tego przepisu. Natomiast w powołaniu podstawy prawnej organ tylko wskazuje przepis prawa na mocy, którego wydał decyzję, przez podanie jego metryki. Celem uzasadnienia prawnego jest ocena stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wskazanie związku między tą oceną a osnową decyzji administracyjnej. Wszystkich tych elementów uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia i tym samym uniemożliwia dokonania kontroli legalności tej decyzji.
Powyższe wskazuje, że organ w zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu, w szczególności wskazanych przez skarżącego art. 7 i art. 77 k.p.a., jak również art. 107 § 3 K.p.a. oraz dopuścił się obrazy zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 7, art. 8 i 9 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wziąć pod uwagę wskazówki zawarte w powyższym uzasadnieniu oraz dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, a następnie ocenić, czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania realizowanej inwestycji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło