VII SA/Wa 2789/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-17

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od momentu wydania pierwotnego postanowienia?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby wydanie postanowienia o innej treści. Koszty ponoszone w związku z licznymi sprawami sądowymi nie należą do kosztów utrzymania koniecznego, a strona powinna w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do sądu z wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Wnioskodawcy wskazali na swoje miesięczne wydatki, w tym koszty utrzymania mieszkania, ksero, pisma procesowe i leki. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu wydania pierwotnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 1 kwietnia 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W, M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 1 kwietnia 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie D. W. i M. W. z uwagi na wniesienia go z uchybieniem terminu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OZ 779/15, oddalił zażalenie D. W. i M. W. ww. postanowienie z dnia 29 maja 2015 r. W dniu 29 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo D. W. i M. W, w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy. Sąd potraktował je jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 1 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku skarżący wskazali, iż na utrzymanie mieszkania przeznaczają kwotę 500 zł miesięcznie. Ponadto jako miesięczny wydatek wskazali kwotę ok. 1000 zł jaką przeznaczają na ksero i pisma procesowe. Koszt leków to ok. 800 zł. Wskazali, że nie korzystają z pomocy społecznej, ani pomocy osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazany przepis przewiduje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie w sytuacji zmiany okoliczności sprawy. Należy przez to rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, publikowane: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Sąd odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na niedostateczne dane. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 1 kwietnia 2015 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż postanowienie z dnia 1 kwietnia 2015 r. Wprawdzie skarżący podają jakie ponoszą miesięcznie koszty utrzymania, jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. W ocenie Sądu sytuacja finansowa skarżących nie zmieniła się. W sprawie wykazano jaki dochód osiągają skarżący, wiadomo, dość ogólnie, jakie ponoszą wydatki w związku z utrzymaniem mieszkania, lekarstw, kosztów związanych z prowadzeniem spraw sądowych. Nie wiadomo natomiast jakie koszty miesięczne ponoszą na żywność, środki czystości, media. Nie nadesłano rachunków za leki, ani żadnych innych rachunków, czy paragonów, wskazujących na zmianę (pogorszenie) sytuacji materialnej). Nie wykazano czy i w jakiej wysokości skarżący otrzymują dodatek pielęgnacyjny. Podkreślić należy też, że koszty ponoszone w związku z prowadzonymi licznymi sprawami sądowymi nie należą do kosztów utrzymania koniecznego. Rozpoznając złożony wniosek uznać należy, że skarżący nie wywiązali się z obowiązku uprawdopodobnienia pogorszenia się ich sytuacji materialnej w związku z czym nie są obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata. Na uwagę zasługuje fakt, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 46/11). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia\ 2015 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło