VII SA/Wa 28/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-17

Skład orzekający: Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu, który został odwołany w trakcie postępowania, przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli jego następca otrzymał już takie wynagrodzenie?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu, który został odwołany w trakcie postępowania, nie przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już zrealizowane przez jego następcę, któremu zasądzono wynagrodzenie. Pomoc prawna z urzędu jest świadczeniem publicznym, które nie może być nadużywane.
Stan faktyczny
Skarżący B. R. uzyskał prawo pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata R. M. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka zmieniła pełnomocnika na adwokata M. S. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r. zasądzono wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu na rzecz adwokata M. S. Adwokat R. M. złożył następnie wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd odmówił przyznania tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r., Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. M. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K., zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 24 czerwca 2009 r. Okręgowa Izba Adwokacka w Warszawie powiadomiła Sąd o wyznaczeniu adw. R. M. pełnomocnikiem z urzędu B. R. Działając w imieniu skarżącego ww. adwokat złożył w dniu [...] sierpnia 2009 r., osobiście na Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismo procesowe w imieniu reprezentowanej strony. Następnie pismem z dnia 13 sierpnia 2009 r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 sierpnia 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie poinformowała Sąd, że zmieniła pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla B. R., wyznaczając w miejsce adw. R. M., adw. M. S. W dniu 19 sierpnia 2009 r. odbyła się rozprawa, na którą stawił się adw. R. M. oświadczając, iż w jego miejsce został wyznaczony nowy pełnomocnik. Dalsze czynności w sprawie były podejmowane przez adw. M. S. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł, w tym: tytułem zastępstwa procesowego kwotę 250 zł, tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 55 zł. W dniu [...] stycznia 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo adw. R. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym według stawki minimalnej powiększonej o podatek VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zapis ustawy o prawie pomocy przewiduje ustanowienie pełnomocnika i przyznanie mu wynagrodzenia, przy czym pełnomocnika ustanawia się do konkretnej sprawy. Zgodnie z zapisem art. 253 p.p.s.a. Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej i na tej podstawie wyznaczony został pełnomocnikiem adw. R. M. Sąd natomiast nie zwracał się do Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianę tego pełnomocnika. Do chwili zmiany, wyznaczony pełnomocnik z urzędu, adw. R. M., podjął drobne czynności, stanowiące wykonanie wydanego w tej sprawie postanowienia w zakresie pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka zmieniła następnie pełnomocnika z urzędu (nie podając przyczyn tej zmiany) i to jemu został zasądzony zwrot kosztów nieopłaconej pomocy świadczonej z urzędu. W takiej sytuacji nie można się skutecznie domagać przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, bowiem przyznane prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane (porównaj postanowienie NSA z 22 kwietnia 2005 r., II OZ 262/05, niepubl.). Adw. R. M. w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. podkreśla, iż w ramach swoich obowiązków zapoznał się z aktami sprawy, sporządził pismo procesowe, a nadto stawił się na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. i z tego wywodzi podstawę do wnoszenia o zwrot kosztów pomocy prawnej. Sytuacja taka jest w ocenie sądu niedopuszczalna zważywszy, że pełnomocnicy z urzędu opłacani są ze środków publicznych świadczonych przez wszystkich podatników. Dobrodziejstwem z ustawy jest możliwość uzyskania pomocy prawnej z urzędu, jednakże pomoc ta opłacana przez całe społeczeństwo nie może być nadużywana. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OZ 1287/07. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku drugiego pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej i orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło