VII SA/Wa 2820/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-22
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Paweł Groński, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może być wymierzona inwestorowi, mimo że faktyczne użytkowanie rozpoczęła inna osoba (np. córka inwestora), a także czy kara została prawidłowo obliczona i czy organ prawidłowo odmówił przeprowadzenia dodatkowych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest karą niezależną od winy, a jej nałożenie jest obowiązkiem organu w każdym przypadku stwierdzenia takiego użytkowania. Inwestor, zgodnie z pozwoleniem na budowę, jest podmiotem odpowiedzialnym za doprowadzenie procesu inwestycyjnego do końca i przekazanie obiektu do użytkowania, a zatem to na nim spoczywa obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy. Sąd uznał również, że kara została prawidłowo obliczona, a odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów (np. zeznań córki inwestora czy analizy książki meldunkowej) nie miała wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe było samo stwierdzenie nielegalnego użytkowania, a nie dokładna data czy zakres tego użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kary pieniężnej w wysokości 95 000 zł na A. R. z tytułu nielegalnego użytkowania 19 domków letniskowych. A. R. złożył zażalenie, a następnie skargę do WSA, zarzucając m.in. zawyżenie kary, nieustalenie istotnych okoliczności, niezebranie materiału dowodowego i przedwczesność wydania postanowienia. Skarżący podnosił, że faktycznym inwestorem i użytkownikiem domków była jego córka, M. R., a on sam nie miał wiedzy o faktycznym korzystaniu z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w sprawie wymierzenia A. R. kary w wysokości 95 000,00 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania 19 szt. domków letniskowych, zlokalizowanych na działce nr [...] przy ul. N. w m. G. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu GINB podał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. R. pozwolenia na budowę zespołu domków letniskowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu w miejscowości G., na działce nr [...], obręb 0006 G., jednostka ewidencyjna [...]. Ponadto organ podkreślił, że w decyzji tej Wojewoda [...] jednocześnie poinformował inwestora o konieczności zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania. Wskazał także, że z uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika, że zamierzeniem inwestora jest budowa zespołu budynków letniskowych zlokalizowanych na obszarze pasa technicznego wybrzeża morskiego. Zakres planowanych robót obejmuje budowę 19 domków letniskowych, wolnostojących użytkowanych w sezonie letnim, infrastruktury technicznej w postaci zewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i energetycznej oraz utwardzenie powierzchni układu komunikacji pieszej i kołowej wraz z wyznaczeniem 22 miejsc parkingowych.
Następnie GINB stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2011 r. kontroli przedmiotowej inwestycji, stwierdzono użytkowanie 19 domków letniskowych bez uprzedniego zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wywodził, że okoliczność tę potwierdził inwestor pouczony o odpowiedzialności z art. 233 § 1 k.k. za składanie fałszywych zeznań w protokole dokumentującym wskazaną kontrolę, wskazując jako datę rozpoczęcia użytkowania całego zespołu - 1 lipca 2011 r.
Z uwagi na powyższe, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59 g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na inwestora A. R. karę w wysokości 95.000 złotych z tytułu nielegalnego użytkowania 19 szt. domków letniskowych, zlokalizowanych na działce nr [...] przy ul. N. [...] w miejscowości G.
Zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniósł A. R.
Rozpoznając sprawę nielegalnego użytkowania domków letniskowych GINB wskazał na treść art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz wywiódł, że ustawodawca przewidział sankcję za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego w sytuacji, gdy inwestor nie dopełni ciążącego na nim obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, bądź obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o którym mowa w art. 55 Prawa budowlanego.
Ponadto GINB podkreślił, że zebrany przez organ wojewódzki materiał dowodowy, a w szczególności protokół kontroli z dnia 3 sierpnia 2011 r., dokumentacja fotograficzna, działająca strona internetowa www. nadmorzem.turystyka.pl/domkiletniskoweipolenamiotowewgaskach umożliwiająca turystom rezerwację pobytu jednoznacznie potwierdza użytkowanie 19 domków letniskowych zlokalizowanych na działce nr [...] przy ul. N. [...] w miejscowości G. Stwierdził także, że przedstawiona w zażaleniu kopia książki meldunkowej dodatkowo potwierdza okoliczność, że przystąpiono do użytkowania domków letniskowych.
Zdaniem GINB organ wojewódzki prawidłowo również wyliczył nałożoną na inwestora karę z tytułu nielegalnego użytkowania 19 domków letniskowych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że kara ta stanowi iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (1), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (1), a wyliczona stawka uległa dziesięciokrotnemu podwyższeniu, co dało kwotę 95.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia GINB podkreślił, że oświadczenie inwestora zostało złożone do protokołu z dnia 3 sierpnia 2011 r. pod groźbą odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Wskazał także powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1880/09, że Wojewoda [...] udzielił pozwolenia na budowę zespołu domków letniskowych, w których skład wchodziło 19 domków letniskowych wolnostojących użytkowanych w sezonie letnim. Oznacza to, zdaniem organu, że w związku ze stwierdzeniem przystąpienia do użytkowania 19 domków letniskowych z naruszeniem art. 54 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji zobligowany był do nałożenia kary za użytkowanie każdego z tych domków traktowanych osobno, a nie jako jeden zespół.
Ponadto GINB nie zgodził się z twierdzeniem strony, że wydanie zaskarżonego postanowienia było przedwczesne, a to wobec nieustalenia przez organ I instancji w trakcie kontroli, czy zespół domów letniskowych wybudowany został zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Zdaniem organu kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego powinna zostać wymierzona w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego. Wywodził, że zawiadomienie o zakończeniu budowy powinno przy tym mieć miejsce niezależnie od tego, czy użytkowany obiekt powstał w sposób legalny, czy też w warunkach samowoli budowlanej. Przy czym jak dalej organ podkreślał, w pierwszym przypadku zgłoszenie zakończenia budowy będzie prawnie skuteczne, w tym znaczeniu, że otworzy możliwość legalnego użytkowania obiektu objętego zgłoszeniem. W przypadku natomiast stwierdzenia samowoli budowlanej, zdaniem organu zgłoszenie powinno spotkać się ze sprzeciwem właściwego organu i powinno stanowić podstawę do wszczęcia przez ten organ stosownego postępowania. To postępowanie przy tym może się toczyć, jak organ wywodził obok (niezależnie) postępowania w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, a odstąpienie w tego rodzaju sytuacjach od obowiązku wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie znajduje podstaw prawnych. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt. II OSK 1179/09.
Następnie GINB podkreślił, że kontrolę przedmiotowej inwestycji wojewódzki organ nadzoru budowlanego przeprowadził w trybie art. 81a Prawa budowlanego, w którym ustawodawca upoważnił organy nadzoru budowlanego do przeprowadzania kontroli ad hoc bez uprzedzania kontrolowanych o zamiarze przeprowadzenia czynności kontrolnych w celu zwalczania samowoli użytkowej.
Odnosząc się natomiast do zawartej w zażaleniu informacji, że to M. R. jest faktycznym inwestorem zespołu domków letniskowych - GINB stwierdził, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia, jako że zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] inwestorem zespołu domków letniskowych był A. R., a pozwolenie na budowę nie zostało przeniesione na inną osobę.
Skargę na postanowienie GINB z dnia [...] października 2011 r. nr [...] wniósł A. R. (zwany dalej skarżącym) zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 136, 140, 7, 75 i 77 Kpa poprzez:
1. ustalenie kary w zawyżonej wysokości;
2. nieustalenie istotnych okoliczności sprawy, w tym faktycznego zakresu
korzystania z zespołu obiektów (ilości wykorzystywanych domków),
okoliczności nieużytkowania parkingu;
3. niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez przypisania znaczenia dowodowego jednemu z dowodów pomimo jego sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie;
4. niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka, który mógł się przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;
5. bezpodstawne ograniczenie postępowania dowodowego przed organem II instancji;
6. zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
7. niepodjęcie przez organ administracji publicznej kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
8. niedokonanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz ocena zgromadzonych dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów; nieustalenie, czy zrealizowana inwestycja jest zgodna z udzielonym pozwoleniem na budowę, a w konsekwencji przedwczesność nałożenia kary.
Wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w jego ocenie, organ błędnie przyjął, iż użytkowanie 19 domów letniskowych, bez wymaganego prawem zgłoszenia rozpoczęto 1 lipca 2011 r. Wywodził, że jego oświadczenie, nawet złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, nie musiało i nie było prawdziwe, co nie oznacza jednak w jego ocenie, że popełnił przestępstwo. Podkreślił, że nie miał on wiedzy o faktycznym korzystaniu z nieruchomości przez jej użytkownika, bowiem nie on, a jego córka prowadziła na całej nieruchomości działalność gospodarczą.
Skarżący wskazał także, że jako inwestor, wykazał przed organem II instancji, że nieruchomość objęta przedmiotowym zamierzeniem inwestycyjnym od 2005 r. jest przedmiotem użyczenia w całości na rzecz M. R., która na tej nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą na znajdującym się na działce [...] polu namiotowym i domkach letniskowych wybudowanych na tej działce we wcześniejszym okresie.
Podkreślał, że wprawdzie on był formalnie inwestorem dla pozwolenia na budowę nr [...], jednakże faktycznym inwestorem zespołu 19 domków letniskowych była jego córka M. R. i to ona ponosiła wydatki na budowę domków oraz rozliczała koszty budowy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zawierała umowy z wykonawcą robót, czy z kierownikiem budowy.
Zgodził się, że w trakcie kontroli potwierdził fakt użytkowania domków od 1 lipca 2011 r., gdyż było to zgodne z jego wiedzą. Jednak, jak podkreślał fakty temu przeczą, gdyż jak wynika z przedłożonego organowi II instancji dowodu z książki meldunkowej, faktyczne użytkowanie zespołu budynków nastąpiło już w czerwcu 2011 r.
Za istotny dla sprawy uznał wykazany w postępowaniu fakt, iż to M. R. przystąpiła do użytkowania zespołu domków letniskowych, które wybudowała na użytkowanej nieruchomości, nie informując o tym jego osoby. Okoliczność złożenia zaś przez niego oświadczenia o użytkowania, w ocenie skarżącego, nie może uzasadniać odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka faktycznie użytkującego domki, dla których on był inwestorem. Jego zdaniem przedstawione przez niego dowody przeczą treści złożonego przez niego oświadczenia, które należy uznać za nieprawdziwe i nie mogące stanowić wyłącznej podstawy orzekania w tej sprawie o wysokości kary administracyjnej.
Wywodził także, że wskazywane przez organ ogłoszenie internetowe miało tylko takie znaczenie, że M. R. miała zamiar korzystać z wybudowanych obiektów, a nie przesądza kiedy i ile z nich użytkowała.
Podkreślał, że M. R. przystąpiła do użytkowania części domów letniskowych od 25 czerwca 2011 r. i w okresie do dnia kontroli co najmniej przez 1 dzień użytkowane było łącznie 5 domów letniskowych. Każdy z domów ma 6 miejsc pobytowych, a z dołączonej do zażalenia na postanowienie organu I instancji książki meldunkowej prowadzonej przez przedsiębiorcę M. R. [...] wynika, iż liczba osób zameldowanych w domach nie przekraczała żadnego dnia 20 osób i odpowiadała faktycznemu zajęciu do 5 domów letniskowych w różnych dniach.
Wskazując na wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 857/10 skarżący podniósł, że jego zdaniem koniecznym było i jest przeprowadzenie w sprawie dowodów z zeznań świadka na okoliczność ustalenia faktycznego zakresu użytkowania zespołu domów letniskowych przez firmę córki skarżącego. Nieuwzględnienie przez organ II instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań M. R. na okoliczność od kiedy, przez kogo i faktycznie jaka część zespołu obiektów była użytkowana narusza przepisy postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem skarżącego naliczona kara jest zawyżona i ustalona niezgodnie z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż zaskarżone postanowienie wprowadza nieznany ustawie dodatkowy mnożnik kary - ilość obiektów w sytuacji gdy przedmiotem przystąpienia do użytkowania było zespół domów letniskowych, który był jednym obiektem budowlanym III kategorii. Powołując się na stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że przedmiotem oceny zaistnienia przesłanek do zastosowania art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane mógł być w okolicznościach sprawy wyłącznie zespół obiektów objętych ww. pozwoleniem na budowę, a nie 19 domów letniskowych stanowiących zespół dla którego inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. Wywodził, że bezsporne jest, iż jego córka przystąpiła w czerwcu 2011 r. do korzystania z części zespołu obiektów objętych pozwoleniem na budowę z 3 stycznia 2011 r., które zorganizowała jako jeden ośrodek wypoczynkowy wykorzystywany łącznie w zespole, a nie jako samodzielnie obiekty budowlane.
Powołując się na uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 332/11 - skarżący podniósł, że jego zdaniem wydanie zaskarżonego postanowienia było przedwczesne, bowiem organ I instancji nie ustalił w trakcie kontroli, czy zespół domów letniskowych wybudowany został zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Karę za nielegalne użytkowanie obiektu można natomiast jak następnie wywodził, wymierzyć wyłącznie stronie (inwestorowi), która powinna skutecznie ubiegać się o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i zawiadomić organ o zakończeniu budowy zgodnie z warunkami wydanego pozwolenia na budowę. Wybudowanie zespołu obiektów z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę uniemożliwia skuteczne uzyskania pozwolenia na użytkowanie i czyni bezskutecznym dokonane zgłoszenie. W jego ocenie przed nałożeniem kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, organy winny ustalić, czy nie zachodzi w sprawie samowola budowlana. Nie sposób, jak podkreślał, przyjąć, że organ I instancji dokonał takiej kontroli, gdy faktycznie oceniał jedynie 3 z 19 domów letniskowych objętych pozwoleniem na budowę, pomijając w trakcie kontroli 16 domów letniskowych.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie GINB z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzajacce je postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. dalej: Prawo budowlane), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Zgodnie z brzmieniem art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Stosownie zaś do art. 55 Prawa budowlanego przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1 . na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest
on zaliczony do kategorii V, IX-XVI!I, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa
w załączniku do ustawy;
2. zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3. przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że ria skarżącym ciążył obowiązek zawiadomienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zakończeniu budowy, co najmniej 21 dni przed zamierzonym terminem przystąpienia do użytkowania domków letniskowych i instalacji zewnętrznych. Obowiązek ten wynika wprost z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zespołu domków letniskowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu.
Podstawową zatem kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu była ocena, czy organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy będący podstawą wymierzonej kary oraz czy właściwie dokonały obliczenia jej wysokości.
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu nr [...] z dnia 3 sierpnia 2011 r. dokumentującego przebieg przeprowadzonej przez organy nadzoru budowlanego kontroli zespołu domków letniskowych wynika, że skarżący - jako inwestor rzeczonych domków pod rygorem odpowiedzialności karnej złożył do protokołu oświadczenie, z którego wynika, że budowa domków została zakończona w dniu 1 lipca 2011 r. i z tym też dniem rozpoczęto użytkowanie wszystkich wybudowanych domków letniskowych. Zważyć przy tym należy, że oświadczenie o powyższej treści koreluje z pozostałym materiałem dowodowym zebranym przez organy w sprawie. Z wykonanej w dniu kontroli dokumentacji fotograficznej w ocenie Sądu niewątpliwie wynika, że kontrolowany zespół domków letniskowych na dzień przeprowadzonej kontroli był użytkowany przez letników. Fakt ten potwierdza również znajdujący się w aktach administracyjnych wydruk ze strony internetowej www. nadmorzem.turystyka.pl/domkiletniskoweipolenamiotowewgaskach zawierający szczegółową ofertę dotyczącą pobytu w domkach letniskowych i umożliwiający turystom rezerwację pobytu. Podkreślenia przy tym należy, że zarówno w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, jak i w skardze na postanowienie GINB skarżący nie kwestionuje faktu przystąpienia do użytkowania, lecz podważa podaną podczas kontroli datę 1 lipca 2011 r., podnosząc, że do użytkowania przystąpiono w czerwcu 2011 r. Przy czym do akt sprawy załączył kopię książki zameldowań, co również wskazuje na fakt przystąpienia do użytkowania.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że data nielegalnego przystąpienia do użytkowania jest irrelewantna w odniesieniu do znamion deliktu administracyjnego określonego w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Ma ona wprawdzie znaczenie w kontekście ustalenia początku biegu terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, jednak okoliczność ta w warunkach niniejszej sprawy jest bez znaczenia, jako że postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary zakończyło się.
Reasumując z całości akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zgromadziły i zebrały materiał dowodowy będący podstawą wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu zastrzeżeń nie budzi także sposób obliczenia wysokości kary z tytułu nielegalnego użytkowania zespołu 19 domków letniskowych dokonanego w oparciu o wzór określony w art. 59 f ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, tj. współczynnik kategorii obiektu (k) (dla kategorii III - domy letniskowe) - 1,0; współczynnik wielkości obiektu (w) - 1,0; stawkę opłaty (s) - 500 zł, co po podstawieniu do wzoru (k x w x s) x 10 daje kwotę (1,0 x 1,0 x 500) x 10 = 5 000 złotych, która pomnożona przez 19 ostatecznie wynosi 95 000,00 złotych.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż do użytkowania zespołu domków letniskowych przystąpiła jego córka M. R., nie informując o tym skarżącego, zważyć należy, że dla wymierzenia kary przewidzianej w tym przepisie nie ma znaczenia kwestia winy lub jej braku, lecz sam fakt zaistnienia zdarzenia. Jedyną przesłanką jej wymierzenia jest fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu. Dlatego też podmiotem, na który organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu jest inwestor, jako osoba zobowiązana do doprowadzenia procesu inwestycyjnego do końca, a następnie przekazania obiektu do użytkowania właścicielowi lub zarządcy, chyba że sama jest jego właścicielem (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2006r. II SA/Po 191/06 niepubl. oraz II SA-Po 40-06 niepubl.).
Podnoszona również przez skarżącego argumentacja, że faktycznym inwestorem przedmiotowego zespołu domków letniskowych była jego córka M. R. nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Organ, ustalając karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, związany jest treścią decyzji o pozwoleniu na budowę, z której jednoznacznie wynika, że to skarżący, a nie jego córka jest inwestorem rzeczonego zespołu domków letniskowych i to na niego, jako na inwestora został nałożony obowiązek określony w art. 54 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego odnośnie odmowy przeprowadzenia przez organ dowodu z zeznań M. R. na okoliczność przystąpienia do użytkowania domków letniskowych, a także nieodniesienia się przez organ do dowodu w postaci książki meldunkowej podnieść należy, że zgodnie z brzmieniem art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.
Z treści powyższego przepisu wynika, że przepis art. 78 § 1 k.p.a. ogranicza prawo strony do składania jedynie takich wniosków, które dotyczą dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy.
Jak już wyżej zostało wykazane wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z zeznań M. R. na okoliczność przystąpienia przez jej osobę do użytkowania przedmiotowych domków stanowi okoliczność nie mającą znaczenia dla sprawy. Podkreślić wprawdzie należy, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia obowiązany był wskazać konkretne motywy nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 1998 r. sygn. akt III SA 193/97, LEX nr 35474). Zważyć jednak należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania, a jedynie takie, które ma wpływ na wynik sprawy może stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Niewątpliwie brak odniesienia się przez organ do powyższej kwestii stanowi uchybienie przepisom postępowania, jednak nie w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Powyższe odnieść również należy do zarzutu skarżącego odnośnie nieuwzględnienia przez organ dowodu w postaci książki meldunkowej.
Na marginesie jedynie dodając, iż dowód ten potwierdza ustalenia organu co do użytkowania przedmiotowych domków. W ocenie Sądu nie jest przy tym istotna ilość fizycznie zajętych miejsc noclegowych, bowiem już samo postanowienie domków do dyspozycji gości i umożliwienie rezerwacji miejsc świadczy o ich użytkowaniu.
Również twierdzenia skarżącego odnośnie zawyżenia przez organ naliczonej kary pieniężnej poprzez wprowadzenie nieznanego ustawie mnożnika kary - ilości obiektów w sytuacji gdy przedmiotem użytkowania był zespół domów letniskowych, stanowiący jeden obiekt budowlany, zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie.
Ze znajdującego się w aktach sprawy pozwolenia na budowę wynika, że zamierzeniem inwestycyjnym objęta jest budowa zespołu domów letniskowych, czyli zespołu obiektów budowlanych, tj. 19 domków letniskowych wolnostojących użytkowanych w sezonie letnim. W związku ze stwierdzeniem przystąpienia do ich użytkowania zdaniem Sądu organy obowiązane były do nałożenia kary za użytkowanie każdego z tych domków traktowanych osobno.
Zdaniem Sądu nie znajduje oparcia w aktach sprawy twierdzenie skarżącego, iż wydanie zaskarżonego postanowienia było przedwczesne, bowiem organ I instancji nie ustalił w trakcie kontroli, czy zespół domów letniskowych został wybudowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę.
W tym miejscu podkreślić należy, że w realiach niniejszej sprawy budowa zespołu domów letniskowych miała charakter legalny, znajdujący swoje oparcie w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewody [...] udzielającej pozwolenia na budowę. Przy tym z akt sprawy nie wynika również, by toczyło się przed organami architektoniczno-budowlanymi postępowanie w związku z nieprawidłowościami w tej decyzji, czy też w poprzedzającym jej wydanie postępowaniu.
Nie zachodzi więc przypadek ani samowoli budowlanej, ani też nie toczy się postępowanie w związku z odstąpieniem od warunków pozwolenia, o jakim mowa w art. 51 Prawa budowlanego, skutkujące niemożnością uczynienia inwestorowi zarzutu braku zawiadomienia o zakończeniu budowy (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1756/09, LEX nr 746773, a także wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 34/10, LEX nr 953067).
Reasumując zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące zaskarżanego postanowienia nie mogą zostać uwzględnione, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Wymierzenie kary określonej w art. 57 ust. 7 p.b. obowiązkowe jest w każdym przypadku, gdy na stronie ciążyła powinność dokonania zgłoszenia lub ubiegania się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, a inwestor z naruszeniem swego obowiązku nie czyni tego i samowolnie przystępuje do użytkowania zrealizowanego obiektu. Organ nadzoru nie ma przy tym żadnych możliwości odstąpienia od wymierzenia takiej kary. Jest to bowiem, niezależna od stopnia zawinienia, kara administracyjna nakładana w każdym przypadku samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 p.b. (vide: wyrok NSA z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 838/10, LEX 992644).
W konsekwencji, w ocenie Sądu należy uznać, iż organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto poprzez dostateczne w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło