VII SA/Wa 2829/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-14

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Pindelska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, w sytuacji gdy postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę nie zostało jeszcze zakończone?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., jeśli postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru budowlanego. Zależność między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym musi być bezpośrednia, co oznacza, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego wydanie decyzji nie byłoby możliwe. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego dysponuje materiałem dowodowym i wytycznymi sądu, możliwe jest merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego. Organ zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na nadbudowę. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 97 § 1 pkt 4, wskazując, że sąd w poprzednim wyroku nie nakazał zawieszenia postępowania, a jedynie określił zakres czynności dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. O. – P. i J. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. O. – P. i J. P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – W. postanowieniem z dnia (...) lipca 2011r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, w związku z art. 101 § 1 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 7,80m x 14,00m usytuowanego na działce nr ew. (...) obr. (...) przy ul. (...) w Ł., do czasu ostatecznego zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę M. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. Nr (...) z dnia (...).08.2009r. o pozwoleniu na nadbudowę budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że w dniu (...).10.2009r. wpłynęło zgłoszenie G. G. informujące o budowie prowadzonej na działce nr ew. (...) obr. (...) przy ul. (...) w Ł. (sąsiedniej nieruchomości), oraz dokonaniu rozbiórki istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego. W dniu (...).11.2009r. powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonał doraźnej kontroli robót budowlanych na tej działce, w trakcie której stwierdzono prowadzenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Stan zaawansowania robót obejmował wykonanie piwnicy i ścian parteru, bez stropu nad parterem. Z tablicy informacyjnej wynikało, że inwestor prowadzi roboty budowlane w oparciu o decyzję Starosty W. Nr (...) z dnia (...).08.2009r., o pozwoleniu na budowę. Jak ustalono, decyzja Starosty W. Nr (...) z dnia (...).08.2009r. zezwalała jedynie na nadbudowę istniejącego na działce nr ew. (...) przy ul. (...) w Ł. budynku mieszkalnego, zalegalizowanego w postępowaniu przed nadzorem budowlanym w marcu 2009r. Z ustaleń organu wynikało również, że inwestor rozebrał istniejący budynek w całości, przed zatwierdzeniem przez Starostę W. projektu budowlanego jego nadbudowy. Potwierdzała to kontrola przeprowadzona przez PINB w dniu (...).07.2009r. oraz wyjaśnienia G. G. z dnia (...).03.2010r. Z wyjaśnień tych wynikało, iż w kwietniu 2009r. rozpoczęto prace rozbiórkowe budynku, następnie na przełomie kwietnia i maja 2009r. nastąpiło burzenie ścian budynku. Do dnia (...) maja 2009r. zakończono prace rozbiórkowe i rozpoczęto wykonywanie wykopów fundamentowych oraz wylewanie fundamentów. Do sierpnia 2009r. wykonano częściowo ściany parteru budynku. Potwierdzała to dokumentacja fotograficzna zgromadzona w trakcie prowadzonego postępowania. W dniu dokonanej przez organ kontroli – (...).07.2009r. - budynek nie istniał już na nieruchomości, rozpoczęto zaś budowę nowego obiektu. W odniesieniu do tych ustaleń, organ podkreślił, że Starosta W. decyzją z dnia (...).08.2009r. zezwolił jedynie na nadbudowę istniejącego obiektu. Z projektu budowlanego nie wynikało aby inwestor mógł rozebrać cały budynek mieszkalny. Nadto decyzja o warunkach zabudowy Nr (...) z dnia (...).10.2007r. Burmistrza Miasta i Gminy Ł. ustalała warunki zabudowy dla nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w celu utworzenia poddasza użytkowego, a nie budowy nowego budynku mieszkalnego. Postanowieniem Nr (...) z dnia (...).11.2009r. organ wstrzymał K. O. oraz J. P. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach około 14m x 7,80m, na działce nr ew. (...) obr. (...) w Ł. oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia określonej dokumentacji. Decyzją Nr (...) z dnia (...).03.2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. O. i J. P. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 7,80m x 14,00m usytuowanego na działce nr ew. (...) obr. (...) przy ul. (...) w Ł., wykonywanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr (...) z dnia (...).07.2010r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, która jednak wraz z decyzją PINB z dnia (...).06.2010r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20.01.2011r. sygn. VII SA/Wa 1574/10. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż należy dokonać ponownej analizy sprawy z uwzględnieniem czy roboty wykonane przez inwestora stanowią samowolę budowlaną czy istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przystępując do oceny sprawy po wyroku Sądu, organ nadzoru budowlanego wskazał, że wnioskiem z dnia (...).12.2009r. wystąpił do Wojewody (...) o weryfikację wydanego inwestorom pozwolenia na nadbudowę ze względu na sprzeczności sentencji decyzji z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o warunkach zabudowy. Wojewoda (...) w dniu (...).01.2010r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty W. z dnia (...).08.2009r. o pozwoleniu na nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. Postępowanie to nie zostało zakończone. Tym samym, w ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w toku niniejszego postępowania wyłoniło się zagadnienie wstępne, to jest konieczność ustalenia, czy decyzja Starosty W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. "Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Jednocześnie PINB zaznaczył, iż w obrocie prawnym w dalszym ciągu pozostaje jego postanowienie z dnia (...).11.2009r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku na działce nr ew. (...) obr. (...)przy ul. (...) w Ł.. Zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia (...) lipca 2011 r. wnieśli K. O. oraz J. P., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania; 2) art. 106 § 1 K.p.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji od zajęcia stanowiska przez Wojewodę M. w kwestii ważności decyzji o pozwoleniu na budowę; 3) art. 124 § 2 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytym uzasadnieniu prawnym zaskarżonego postanowienia. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. VII SA/Wa 1574/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Powiatowego Inspektom Nadzoru Budowlanego W. z dnia (...) marca 2010 r. oraz decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2010 r. We wskazaniach co do dalszego toku postępowania, nakazał organowi I instancji dokonanie określonych czynności. Sąd, dysponując wiedzą na temat postępowania nieważnościowego przed Wojewodą (...), nie nakazał organowi zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii ważności decyzji Starosty W. o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyraźnie sformułował okoliczności, które winny zostać przez organ administracji zbadane. Gdyby Sąd uznał, że kwestia oceny przesłanek nieważności decyzji Starosty W., stanowiła zagadnienie wstępne, to wskazałby na potrzebę zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu zbadania ważności tej decyzji. Zawieszając postępowanie, organ w istocie zignorował wytyczne Sądu. Poza tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pomimo wystąpienia do Wojewody (...) w dniu (...) grudnia 2009 r. o weryfikację w trybie nieważności pozwolenia na nadbudowę, znalazł podstawy do wydania w dniu (...) marca 2010r. decyzji nakazującej rozbiórkę budynku. Tym samym za bezpodstawne należy ocenić aktualne zawieszenie postępowania, bowiem nie wystąpiła żadna zmiana stanu faktycznego czy prawnego. Organ administracji powinien konsekwentnie dążyć do wydania ponownej decyzji merytorycznej, nie obarczonej tym razem wadami prawnymi dającymi podstawę do jej uchylenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wstrzymanie toku postępowania administracyjnego z przyczyny wskazanej w art. 97 § 1 pkt K.p.a. następuje, jeżeli organ prowadzący postępowanie nie dysponuje "elementem pozwalającym rozstrzygnąć władczo o prawach i obowiązkach stron tworzonego przezeń stosunku administracyjnoprawnego. Brak tego elementu stanowi zagadnienie o charakterze prawnym, a jego określenie należy do kompetencji innego organu lub sądu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 612/10, LEX nr 675381). W przedmiotowej sprawie, organ administracyjny celem wydania decyzji merytorycznej obowiązany był jedynie przeprowadzić postępowanie dowodowe w stosownym zakresie, wskazanym wyraźnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 roku. Nie można uznać, iż rozstrzygnięcie postępowania w przedmiocie ważności decyzji Starosty W. z dnia (...) sierpnie 2009 r. stanowi prejudykat determinujący sposób załatwienia niniejszej sprawy. Przeprowadzenie postępowania w trybie nieważności nie jest konieczne dla wydania decyzji merytorycznej przez organ administracyjny w niniejszym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego. Tylko takie orzeczenia, których wydanie jest niezbędne dla rozstrzygnięcia innej sprawy administracyjnej mogą być uznane za prejudykaty. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2011 roku, sygn. akt II SA/Bk 816/10, LEX nr 738041). Ponadto, podniesiono, iż w orzecznictwie administracyjnym konsekwentnie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dopóki sprawa o stwierdzenie nieważności nadal jest w toku, organ administracyjny nie ma podstaw do oparcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia na wyniku postępowania nieważnościowego, gdyż skutek w postaci ostatecznego wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego nie zaistniał (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 307/09, LEX nr 555367). (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7 października 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. , po rozpoznaniu zażalenia K. O. oraz J. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia (...).07.2011r., zawieszające postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr ew. (...) obr. (...) w Ł. do czasu ostatecznego zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia (...).08.2009r. o pozwoleniu na nadbudowę budynku - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w zgodnie z art. 97 § 1 ust. 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania jest dopuszczalne, gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a więc gdy nie jest możliwe wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ. Wnioskiem z dnia (...).12.2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego – W. wystąpił do Wojewody (...) o weryfikację wydanego pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wym. 7,80 m x 14 m usytuowanego na działce nr ew. (...) obr. (...) przy ul. (...) w Ł. ze względu na sprzeczność sentencji decyzji z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o warunkach zabudowy. Wskazana decyzja Starosty W. o pozwoleniu na budowę zezwalała na nadbudowę budynku mieszkalnego wolnostojącego jednorodzinnego. Według zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego roboty budowlane miały polegać na nadbudowie istniejącego obiektu. Z projektu budowlanego nie wynikało, aby inwestor mógł rozebrać cały budynek mieszkalny i zrealizować nowy budynek od podstaw. Ponadto decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Ł. o warunkach zabudowy z dnia (...).07.2009r. ustalała warunki zabudowy dla nadbudowy budynku w celu uzyskania poddasza użytkowego, a nie budowy kompletnie nowego budynku od podstaw. W świetle powyższego, zdaniem organu II instancji postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na nadbudowę było zasadne. W ocenie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia, czy decyzja Starosty W. wydana została z rażącym naruszeniem prawa i czy ewentualnie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego stanowi podstawę do zastosowania art. 97 § 1 ust. 4 K.p.a. Od wyników tego rozstrzygnięcia zależeć będą czynności w sprawie podejmowane przez organ nadzoru budowlanego, w szczególności w kontekście wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sygn. akt VII SA/Wa 1574/10 z dnia 20.01.2011r., W wyroku tym wskazano m.in. " zdaniem sądu istnieją wątpliwości, czy na terenie działki nr (...) przy ul. (...) skarżący dokonał samowoli budowlanej czy też może istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, bowiem dla możliwości zastosowania w postępowaniu administracyjnym rygorów wskazanych w art. 48 Prawa budowlanego, organ administracyjny musi w sposób nie budzący wątpliwości ustalić brak wymaganego pozwolenia na budowę". Istnieją zatem przesłanki wynikające z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. K. O. i J. P. wnieśli skargę na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2011 r., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 124 § 2 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nienależytym uzasadnieniu prawnym zaskarżonego postanowienia; 2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. wskutek utrzymania w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, pomimo naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co w konsekwencji naruszało zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji z art. 8 K.p.a.; 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, pomimo naruszenia przepisu art. 106 § 1 K.p.a. przez jego zastosowanie, a w konsekwencji naruszenie art. 8 K.p.a.; 4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. wskutek utrzymania w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, pomimo naruszenia art. 124 § 2 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W opinii skarżących, w uzasadnieniu postanowienia nie wykazano przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W przedmiotowej sprawie, organ zobowiązany był jedynie przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 roku. Po przeprowadzeniu takiego postępowania dowodowego, organ administracji dysponował będzie całokształtem okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia. Zakończenie postępowania w przedmiocie ważności decyzji Starosty W. z dnia (...) sierpnia 2009 r. nie stanowi prejudykatu determinującego sposób załatwienia niniejszej sprawy. Zakończenie postępowania w przedmiocie ważności wymienionej decyzji nie jest konieczne dla wydania decyzji merytorycznej przez organ nadzoru budowlanego. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dopóki sprawa o stwierdzenie nieważności nadal jest w toku, organ administracyjny nie ma podstaw do oparcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia na wyniku postępowania nieważnościowego, gdyż skutek w postaci ostatecznego wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego nie zaistniał (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Gd 307/09, LEX nr 555367). Przyjęcie innej interpretacji prowadzić by mogło do uchylenia się (lub opóźnienia) od rozstrzygnięcia sprawy, w której organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać własną decyzję. Postępowanie przed Wojewodą (...) w przedmiocie ważności decyzji Starosty W. Z. z dnia (...) sierpnia 2009 r. zostało wszczęte na skutek wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. Jak wynika z orzecznictwa, zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami jakie będzie rozstrzygnięcie sprawy badanej w postępowaniu nadzorczym, lecz tym czy w świetle posiadanych materiałów i obowiązującego prawa, możliwe jest rozpoznanie sprawy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 156/09, LEX nr 550268). Poza tym skarżący podnieśli, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji Starosty W. również zostało zawieszone na mocy postanowienia Wojewody (...) nr (...) z dnia (...) czerwca 2010 r. wobec braku następców prawnych uczestników. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie, powoływał się na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 roku. Orzeczenie to nakazywało organowi I instancji dokonanie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy określonych czynności. Sąd dysponował wiedzą na temat postępowania przed Wojewodą (...) w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a mimo to wytyczne nie odnosiły się do kwestii ważności decyzji Starosty W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie tylko nie nakazał zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii ważności decyzji Starosty W., ale określił zakres czynności postępowania dowodowego, jakie winny zostać podjęte przez organ. Tym samym wskazał na potrzebę przeprowadzenia postępowania w dalszym ciągu, do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy. Ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego była wiążąca dla organu administracji. Odmienny tryb postępowania przyjęty przez organ podważa zaufanie obywateli do organów administracji w sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, podobnie jak postanowienia organu I instancji, zawiera w istocie streszczenie dotychczasowego toku postępowania. Organ nie wyjaśnił, dlaczego uznał iż postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty W. z dnia (...) sierpnia 2009 r. stanowi prejudykat. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2011r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2011r. - wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazany jako podstawa prawna postanowienia przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej do zawieszenia prowadzonego postępowania gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Wskazana zależność określana jest jako istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. W orzecznictwie ową "bezpośredniość" rozumie się jako wymóg, "gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia (...) sierpnia 2009 r. o pozwoleniu na nadbudowę, nie jest zagadnieniem prejudycjalnym w sprawie prowadzonej w ramach nadzoru budowlanego, a dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. (...) obr. (...) przy ul. (...) w Ł., gdyż nie ma bezpośredniego wpływu na rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji przez organ nadzoru budowlanego. Brak tego wpływu jawi się jako ewidentny, tak w odniesieniu do ustaleń dotychczasowych jakie poczynił powiatowy organ nadzoru budowlanego - jakie poprzedzały wydanie decyzji Nr (...) z dnia (...).03.2010r. nakazującej rozbiórkę - oraz w odniesieniu do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 20 stycznia 2011r. sygn. VII SA/Wa 1574/10. Wprawdzie Sąd zakwestionował prawidłowość ustaleń organu, które doprowadziły go do wydania nakazu rozbiórki, jednak w uzasadnieniu wyroku Sąd odnosił się do stanu faktycznego obowiązującego w daniu orzekania przez organy czyli takiego, w którym decyzja Starosty W. z dnia (...) sierpnia 2009 r. o pozwoleniu na nadbudowę pozostawała w obrocie prawnym jako ostateczna. Orzeczenie to nakazywało organowi nadzoru budowlanego I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, dokonanie określonych czynności. Brak w nim było rozważań co skutków ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. Sąd, dysponował wówczas wiedzą na temat postępowania przed Wojewodą (...) w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na nadbudowę. Gdyby zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż kwestia ważności decyzji Starosty W. stanowi zagadnienie wstępne, w wytycznych wskazałby na potrzebę zawieszenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego do czasu zbadania ważności decyzji Starosty W. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, podobnie jak uzasadnienie utrzymanego w mocy postanowienia organu I instancji, nie zawiera w gruncie rzeczy wyjaśnienia dlaczego organy uznały, że postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty W. z dnia (...) sierpnia 2009 r. jest prejudykatem. Przypomnieć jedynie należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, roboty budowlane zrealizowane w oparciu o ostateczną decyzję pozwalającą na budowę następnie wyeliminowaną z obrotu prawnego, nie stanowią samowoli budowlanej. Jednocześnie w toku dotychczasowego postępowania organ dokonywał ustaleń przy założeniu, że wykonane roboty budowlane jak i czas ich realizacji nie pozostawały w związku faktycznym i prawnym z pozwoleniem na nadbudowę wydanym przez Starostę W. Podkreślić należy, że organ nie mógł - zawieszając postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego kierować się przypuszczeniami jaki będzie wynik załatwienia sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym, lecz tym czy w świetle już zgromadzonego materiału dowodowego, możliwości jego uzupełnienia ( wyrok Sądu) i obowiązującego prawa możliwe jest rozpoznanie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 152 , 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło