VII SA/Wa 284/17

Starszy referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2017r. po rozpoznaniu wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2016r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych zarzutów postanawia: odmówić T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy T. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów z tytułu umowy zlecenie w wysokości 346, 24 złotych miesięcznie. Posiada współwłasność budynku mieszkalnego o pow. 1136m² -wielkość udziału 49/2400 oraz współwłasność działki rolnej o pow. 1.1156 ha, udział 17/400 – działka nieużytkowa, współwłasność działki leśnej o pow. 0,3068 ha, udział 17/2400. Na rachunku bankowym posiada kwotę w wysokości 53,42 złotych. Do wniosku załączył zeznanie podatkowe za rok 2016r. PIT- 37. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 18 maja 2017r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - stanu cywilnego wnioskodawcy, - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu (opłaty za gaz, wodę, czynsz, energię, telefon itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe czy też z dziećmi lub innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych krewnych, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - orientacyjnie wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (wydatki na żywność, odzież, leki, itp., oraz do nadesłania: - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczenia, że ich nie posiada, - kserokopię umowy bądź umów zlecenia potwierdzający uzyskiwany dochód wskazany we wniosku PPF. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego wezwania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji finansowej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku PPF okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, dlatego też pismem z dnia 18 maja 2017r. został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na zadane mu pytania i nie nadesłał także żądanych dokumentów. Przede wszystkim wnioskodawca nie wyjaśnił gdzie zamieszkuje (mieszkanie, lokal) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/lokalu (opłaty za gaz, wodę, czynsz, energię, telefon itp.) jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości. Nie podał stanu cywilnego, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z dziećmi lub innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Nie podał także orientacyjnie wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (wydatki na żywność, odzież, leki itp.). Nie wyjaśnił również czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Nie nadesłał także żądanych dokumentów do których został wezwany tj. kserokopii umowy bądź umów zlecenia potwierdzający uzyskiwany dochód wskazany we wniosku PPF oraz wyciągów z konta lub kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczeni, że ich nie posiada. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca są niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Informacje podane w formularzu nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy. Skarżący nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005r. sygn. akt II FZ 575/05). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że niedopełnienie przez stronę w całości lub części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2013r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z dnia 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z dnia 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z dnia 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.