VII SA/Wa 2851/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-11
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Joanna Gierak - Podsiadły, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym są uzasadnione, gdy obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej dotyczącej prac konserwatorskich przy zabytku, a jego niewykonalność nie ma charakteru obiektywnego, a jedynie wiąże się z trudnościami technicznymi lub ekonomicznymi?Ratio decidendi
Zarzuty dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym nie są uzasadnione, gdy obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a jego niewykonalność nie ma charakteru obiektywnego, lecz wiąże się z trudnościami technicznymi lub ekonomicznymi. Trudności te, podobnie jak względy bezpieczeństwa ludzi i mienia, nie stanowią podstawy do stwierdzenia niewykonalności obowiązku ani nie czynią zastosowanych środków egzekucyjnych nadmiernie uciążliwymi.Stan faktyczny
Skarżący P. S. wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły niewykonalności obowiązku prac konserwatorskich przy zabytku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Organy administracji obu instancji uznały zarzuty za niezasadne, wskazując na brak obiektywnej niewykonalności obowiązku oraz brak nadmiernej uciążliwości środków egzekucyjnych. Skarżący kwestionował te stanowiska, podnosząc m.in. zagrożenie dla życia i zdrowia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S. jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r., znak: [...], wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z akt sprawy wynika, że [...] Konserwator Zabytków decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], nakazał P. S. wykonanie prac konserwatorskich i robót budowlanych, niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku, w budynku przy ul. Ł. [...] w W. (dawny dwór W.), w zakresie wynikającym z pkt 1 lit. a-c) sentencji, określając terminy wykonania nakazanych prac do 30 grudnia 2014 r. i 30 grudnia 2015 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Następnie, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] marca 2015 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w części dotyczącej terminów wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowe terminy. Prace określone w pkt 1 a) i b) ww. decyzji [...] Konserwatora Zabytków należało wykonać do 30 kwietnia 2015 r., a prace określone w pkt 1 c) - do 30 marca 2016 r. W pozostałym zakresie organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1006/15 oddalił skargę P. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r., znak [...], natomiast postanowieniem z 7 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1006/15 - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do Sądu decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r.
[...] Konserwator Zabytków [...] czerwca 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w związku z niewykonaniem przez P. S. obowiązków określonych w pkt 1 a) i b) ww. decyzji z [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Natomiast postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...], znak: [...], organ I instancji nałożył na P. S. grzywnę w wysokości 10.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z [...] czerwca 2015 r. numer [...], wystawionym przez Prezydenta miasta. [...]. Następne, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] października 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] lipca 2015 r. nr [...].
[...] Konserwator Zabytków [...] października 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w związku z niewykonaniem przez P. S. obowiązków określonych w pkt 1 a), b) i c) decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...].
Pismem z [...] listopada 2016 r. P. S. wniósł przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu, na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty: niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zobowiązany podniósł, że obowiązek jest niewykonalny ze względu na zagrożenie dla życia i zdrowia osób wykonujących prace. Natomiast zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ma miejsce, jak wyjaśnił, poprzez niezakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie uprzednio wystawionego tytułu wykonawczego, w którym wskazano jako sposób egzekucji wykonanie zastępcze i ograniczanie się do nakładania grzywien celem uniemożliwienia wykazania niewykonalności obowiązku, oraz wszczęcie egzekucji w okresie, w którym prowadzenie prac budowlanych jest niemożliwe. Jednocześnie P. S. wniósł o dopuszczenie dowodów (załączonych opinii biegłych) i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów.
[...] Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...]), wydanym na postawie art. 18, art. 33 pkt 1, 2, 5 i 8, art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), dalej upea, odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez P. S. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. nr [...], wystawionego przez Prezydenta miasta [...] oraz odmówił dopuszczenia dowodów w postaci opinii i oświadczenia biegłych.
Zażalenie na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2016 r. nr [...] wniósł w terminie P. S..
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] października 2017 r., znak: [...], opisanym na wstępie, utrzymał w mocy postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2016 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego podlegają egzekucji administracyjnej. W myśl art. 15 § 1 ww. ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Na podstawie art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tytuł ten powinien zawierać w szczególności pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9).
Stosownie do art. 33 § 1 ww. ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8).
Zgodnie z art. 34 § 5 upea, na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie.
W niniejszej sprawie zobowiązany wniósł zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 509/05, stwierdził, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.
Organ wskazał przy tym, że zagadnienie stanu technicznego przedmiotowego obiektu było przedmiotem wnikliwej analizy [...] Konserwatora Zabytków oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który w decyzji z [...] marca 2015 r., znak: [...], stwierdził, że nawet w aktualnym stanie, możliwe jest zachowanie obiektu, prowadzące do odzyskania częściowo utraconych wartości zabytkowych. Zauważył, że powyższe stanowisko potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 17 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1006/15, dodatkowo wypowiadając się też w kwestii wykonalności nakazanych prac: "podnoszony przez skarżącego stan budynku określony przez niego jako "ruina" nie budzi wątpliwości i wynika wprost z ustaleń biegłych. Z zebranego w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego materiału dowodowego, którym w szczególności jest Ekspertyza mykologiczno-budowlana. Obiekt: Dwór [...] ul.[...] [...], W., z maja 2014 r., wynika, że stan techniczny budynku jest zły i bardzo zły. Przyczynami zniszczeń budynku są: cykliczne nawilgacanie drewnianych elementów, nieszczelności połaci dachowej skutkujące dalece posuniętym rozkładem drewna, brak sprawnie działającej izolacji poziomej fundamentu powodujących zawilgocenie dolnych części ścian oraz porażenie drewna przez owady i występowanie grzybów powodujących rozkład drewna. Biegli wskazali, że dla ochrony zabytku celowe jest wykonywania wskazanych przez nich prac z uwzględnieniem poszczególnych etapów. W pierwszej kolejności polegać powinny na zabezpieczeniu doraźnym budynku przed zawaleniem się, a także zapewnieniem bezpieczeństwa osób przy późniejszych robotach budowlanych. Taka teza opinii odpowiada także zgłaszanej przez stronę uwadze, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi wykonujących prace w budynku, ograniczające jego interwencję przy obiekcie. Zasadnie zatem, katalog niezbędnych przy zabytku robót podzielono na służące niezbędnemu zabezpieczeniu budynku oraz kolejne - mające na celu wykonanie robót niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku."
Mając na uwadze powyższe Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznał zarzut niewykonalności przedmiotowego obowiązku za nieuzasadniony.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał dalej, że skarżący zgłosił także zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez: 1. niezakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie uprzednio wystawionego tytułu wykonawczego, w którym wskazano jako sposób egzekucji wykonanie zastępcze i ograniczanie się do nakładania grzywien celem uniemożliwienia wykazania niewykonalności obowiązku; 2. wszczęcie egzekucji w okresie w którym prowadzenie prac budowlanych jest niemożliwe. Powyższe okoliczności, nie mogą stanowić podstawy zgłoszenia tego zarzutu. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08, pojęcie uciążliwości w świetle art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy rozumieć jako dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodującą niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. Organ wyjaśnił przy tym, że istotnie wobec niewykonania przez P. S. obowiązków określonych w pkt 1 lit. c) decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w terminie określonym decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r., znak: [...] [[...]], organ egzekucyjny powinien wystawić kolejny tytuł wykonawczy obejmujący jedynie ww. obowiązek. Uchybienie to nie jest jednak podstawą do złożenia zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Podał także, że wskazanie wnioskowanego środka egzekucji (w pozycji C 10 tytułu wykonawczego) jest obligatoryjne w tytule wykonawczym stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1305). Organ wskazuje w ww. miejscu katalog środków egzekucyjnych, które mogą być zastosowane w danej sprawie. Przy czym, zastosowanie tych środków wymaga wydania przez organ egzekucyjny odrębnych rozstrzygnięć.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] 2017 r., znak: [...] [[...]], P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
1) naruszenie art. 59 § 1 pkt 5 upea, poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo że obowiązek niepieniężny określony w treści tytułu wykonawczego [...] Konserwatora Zabytków z [...] października 2016 r. nr [...] jest niewykonalny ze względu na zagrożenie dla zdrowia i życia osób wykonujących prace określone jako obowiązek dłużnika (art. 33 § 1 pkt 5 ustawy);
2) odmowę uwzględnienia zarzutów, mimo zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea) poprzez:
a) niezakończenie prowadzonego na podstawie uprzednio wystawionego tytułu egzekucyjnego postępowania, w którym organ wskazał jako sposób egzekucji wykonanie zastępcze i ograniczanie się do nakładania grzywien celem uniemożliwienia wykazania niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
b) wszczęcie egzekucji celem przymuszenia w okresie w którym prowadzenie jakichkolwiek prac budowanych jest niemożliwe;
3) oddalenie wniosków dowodowych pozwalających na ocenę zasadności zarzutów:
-z dokumentów dołączonych do niniejszych zarzutów na okoliczność niewykonalności czynności, których dotyczy obowiązek;
-z opinii biegłego ds. budowlanych na okoliczność braku możliwości wykonania robót określonych w decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r. ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi wobec stanu budynku częściowo zawalonego i częściowo grożącego zawaleniem, przy czym stan budynku jest efektem całkowitego braku opieki konserwatorskiej w czasie, kiedy budynek był zawłaszczony przez Skarb Państwa;
-z opinii budowlano-mykologicznej dołączonej do akt postępowania, w którym wydano ww. decyzje na okoliczność braku możliwości wykonania robót konserwatorskich określonych w ww. decyzjach bez rozbiórki obiektu w całości.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] października 2017 r., znak: [...] [[...]], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Konserwatora Zabytków z [...] grudnia 2016 r. nr [...], znak: [...], odmawiające uwzględnienia zarzutów wniesionych przez P. S. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. nr [...] wystawionego przez Prezydenta miasta [...].
Zdaniem Sądu, postanowienie to nie narusza prawa, w tym wskazanego w skardze art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a to - w zw. art. 33 § 1 pkt 5 i pkt 8 ww. ustawy, poprzez zaakceptowanie przedstawionej - na etapie I instancji - w kontekście tych ostatnich analizy organu I instancji.
Rozwijając tę ocenę należy dostrzec, że decyzją z [...] sierpnia 2014 r. nr [...][...] Konserwator Zabytków nakazał P. S. wykonanie określonych prac konserwatorskich i robót budowlanych, niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku, w budynku przy ul. Ł. [...] w W. (dawny dwór [...]), precyzując je w pkt 1 lit. a-c) sentencji, określając także terminy wykonania tych prac odpowiednio do 30 grudnia 2014 r. i 30 grudnia 2015 r. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] marca 2015 r., znak: [...] [[...]], uchylił zaskarżoną decyzję [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w części dotyczącej terminów wykonania nakazanych prac i wyznaczył nowe terminy. Prace określone w pkt 1 a) i b) ww. decyzji [...] Konserwatora Zabytków należało wykonać do 30 kwietnia 2015 r., a prace określone w pkt 1 c) - do 30 marca 2016 r. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skarga do Sądu na tę ostatnią decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 17 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1006/15. Z uwagi na niewykonanie obowiązków określonych w pkt 1 a i b) ww. decyzji z [...] sierpnia 2014 r. (co nie jest sporne), [...] Konserwator Zabytków (tj. wierzyciel i zarazem organ egzekucyjny), w dniu [...] czerwca 2015 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] (poprzedzając to doręczeniem zobowiązanemu upomnienia z [...] maja 2015 r.). W treści tytułu wykonawczego wskazał na obowiązek wynikający z tejże decyzji [...] Konserwatora Zabytków. Następnie, [...] Konserwator Zabytków [...] października 2016 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], w związku z niewykonaniem przez P. S. obowiązków określonych w pkt 1 a), b) i c) decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr ][...]. Pismem z [...] listopada 2016 r. skarżący wniósł zarzuty do prowadzonego w ten sposób postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Postanowienia wydane w sprawie, w tym zaskarżone do Sądu, dotyczą tychże zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w toku wskazanego powyżej postępowania egzekucyjnego. Zatem, wydane zostały w oparciu o przepisy art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Słusznie w tym kontekście organ I instancji dostrzegł więc, że zakres postępowania prowadzonego na tej podstawie uzależniony został wystąpieniem skarżącego, wskazującym na wadliwości postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest bowiem wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym - zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33, a wskazanie innych - nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Słusznie także [...] Konserwator Zabytków (a za nim organ II instancji) wziął pod uwagę, że skoro wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot, to w razie zgłoszenia przez stronę zarzutów, nie przeprowadza się dodatkowego postępowania w postaci uzyskania stanowiska wierzyciela, stosownie do art. 34 § 1 upea. Słusznie również uznał, że wobec treści pisma skarżącego, należy przyjąć, że zgłoszone przez niego zarzuty dotyczą tych, określonych w art. 33 § 1 pkt 5 i 8. Zgodnie z treścią tych przepisów, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8).
W tym też zakresie przeprowadzono w sprawie stosowną analizę, prawidłowo w konsekwencji uznając, że zgłoszone zarzuty są niezasadne. Ocenę tę Sąd w pełni podziela.
I tak, Sąd zgadza się z organami orzekającymi, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zgłoszony przez skarżącego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej. Jak słusznie oceniono w zaskarżonym postanowieniu, w sprawie nie wystąpiła niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Sąd zauważa, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji/nałożonego nią obowiązku (zob. wyroki NSA: z 17 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2433/16, z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1082/17).
W tym aspekcie, skarżący właściwie nie wskazał na żadne powody o charakterze obiektywnym, które miałyby świadczyć o niewykonalności obowiązku określonego w ostatecznej decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...].
Zważyć przy tym należy, że organy orzekające w tej sprawie dokonały wnikliwej analizy stanu zachowania przedmiotowego obiektu i uznały, że możliwe jest wykonanie prac, prowadzących do zahamowania procesu niszczenia zabytku czy odzyskania częściowo utraconych wartości zabytkowych tego obiektu. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z 17 lutego 2016 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1006/15, w którym Sąd (oddalając skargę skarżącego na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r., znak: [...][[...]], w przedmiocie nakazu wykonania prac konserwatorskich i budowlanych) zaakceptował stanowisko, że dla ochrony zabytku celowe jest wykonywania wskazanych w wydanych decyzjach prac, z uwzględnieniem poszczególnych etapów. W pierwszej kolejności polegać one powinny na zabezpieczeniu doraźnym budynku przed zawaleniem się, a także na zapewnieniu bezpieczeństwa osób przy późniejszych robotach budowlanych. "Taka teza (...) odpowiada także zgłaszanej przez stronę uwadze, że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi wykonujących prace w budynku, ograniczające jego interwencję przy obiekcie. Zasadnie zatem katalog niezbędnych przy zabytku robót podzielono na służące niezbędnemu zabezpieczeniu budynku oraz kolejne - mające na celu wykonanie robót niezbędnych ze względu na zagrożenie zniszczeniem zabytku." Sąd dodał jednocześnie, że skarżący nie ma podstaw do kwestionowania nałożonego nakazu, w tym jego zakresu. Nie może skutecznie powoływać się, że jest on spóźniony o 50 lat. W ocenie Sądu, "(...) w świetle materiału dowodowego sprawy w szczególności oględzin, a nade wszystko opinii biegłych (...) ze względu na zły stan techniczny obiektu, zakres nałożonych na właściciela zabytku obowiązków jest jedyną metodą, która pozwoli na zachowanie wartości tego zabytku i uchroni go od zagrożenia zniszczeniem, o którym mówi art. 49 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami."
W sprawie, jak słusznie oceniono w zaskarżonym postanowieniu, nie zastosowano także zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (co więcej: w postępowaniu wszczętym kwestionowanym tytułem wykonawczym, w dacie wniesienia zarzutów czy wydania badanych postanowień, nie zastosowano żadnego środka egzekucyjnego – nie wskazują na to akta sprawy). Zatem, nie zasługiwał na uwzględnienie również drugi zarzut zgłoszony przez skarżącego, w oparciu o art. 33 § 1 pkt 8 ustawy egzekucyjnej ze wskazaniem na: niezakończenie prowadzonego na podstawie uprzednio wystawionego tytułu egzekucyjnego postępowania, w którym organ wskazał jako sposób egzekucji wykonanie zastępcze i ograniczanie się do nakładania grzywien celem uniemożliwienia wykazania niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; wszczęcie egzekucji celem przymuszenia w okresie w którym prowadzenie jakichkolwiek prac budowanych jest niemożliwe. Wyjaśnić przy tym trzeba, że "uciążliwość", w świetle art. 33 u.p.e.a., to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności powodująca niemożność czy utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu dłużnika. Zważyć też należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie warunkuje podjęcia czynności egzekucyjnych od zgody zobowiązanego, ani nie wymaga uzgodnienia z nim wyboru środka egzekucyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 52/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08).
Sąd podziela przy tym stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że wobec niewykonania przez skarżącego obowiązków określonych w pkt 1 lit c) decyzji [...] Konserwatora Zabytków z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] [...] w terminie określonym decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] marca 2015 r., znak: [...] [[...]], organ egzekucyjny powinien wystawić kolejny tytuł wykonawczy obejmujący jedynie ww. obowiązek. Sąd w pełni zgadza się jednak ze skarżonym organem, że uchybienie to nie jest podstawą do sformułowania zarzutu z art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (czy inaczej: na podstawie wskazanego przepisu nie może być ono skutecznie zwalczane).
Podsumowując, Sąd stwierdza, że w zakresie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, przeprowadzono stosowną analizę, prawidłowo w konsekwencji uznając, że podniesione zarzuty są niezasadne. Dlatego też Sąd nie znalazł żadnych przyczyn dla podważenia zaskarżonego w sprawie orzeczenia.
W konsekwencji Sąd stwierdza także, że nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 59 § 1 pkt 5 upea (poprzez jego niezastosowanie), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. W niniejszej sprawie – wobec nieuwzględnienia zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 upea), brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dodatkowo, mając na uwadze stanowisko skarżącego, Sąd wyjaśnia, że postępowanie egzekucyjne nie służy merytorycznej kontroli ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę uruchomienia postępowania egzekucyjnego, wobec niewykonania przez zobowiązany podmiot wynikających z niej obowiązków. Wobec tego, wierzyciel lub organ egzekucyjny, w związku ze zgłoszeniem zarzutów z art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym. Dopiero wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji czy postanowienia kreującego egzekwowane zobowiązanie odnieść może skutek dla postępowania egzekucyjnego.
Kierując się powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło